III SAB/Łd 1/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. skargi M. C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie braku odpowiedzi na pismo postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na nieudzielaniu odpowiedzi na jej pismo z dnia 19 czerwca 2017 r., zawierające wniosek o odliczenie ciążących na niej zaległości z tytułu nieopłaconych składek z wpłacanej jej w przyszłości emerytury. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając Zakład wyjaśnił, że odpowiedź na pismo skarżącej z dnia 19 czerwca 2017 r. została zawarta w piśmie organu z dnia 20 lipca 2017 r., które to pismo z uwagi na błędne zaadresowanie, nie zostało doręczone skarżącej. W dniu 21 sierpnia 2017 r. Zakład sporządził kolejne pismo, o tej samej treści, zawierające dodatkowo wyjaśnienie przyczyn niedoręczenia pisma z dnia 20 lipca 2017 r., które skutecznie zostało doręczone skarżącej w dniu 4 września 2017 r. Dalej organ wskazał, iż w dniu 20 września 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o rozstrzygnięcie sprawy przez sąd, który został przekazany zgodnie z właściwością do Sądu Okręgowego w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu gdyż sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Katalog spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne zawiera art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) - dalej p.p.s.a. Sądy administracyjne zajmują się zatem kontrolą działalności administracji publicznej, kontrola ta polega zaś m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nie wszystkie jednak decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym podlegają takiej kontroli. Na właściwość sądów administracyjnych wpływ mają także przepisy innych ustaw. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie przypisać należy unormowaniu zawartemu w art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (teskt jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778) – dalej: u.s.u.s. Zgodnie z treścią art. 83 ust.1 u.s.u.s zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 83 ust.2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z treścią art. 83 ust.3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. W myśl art.83 ust.4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z wymienionych przepisów wynika, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady właściwy jest sąd powszechny. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 83 ust.4 u.s.u.s., który stanowi, że sprawy wymienione tym przepisie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Oznacza to, ze sąd administracyjny jest właściwy jedynie w następujących rodzajach spraw: - przyznania i odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - dotyczące umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - o wykreślenie zastawu skarbowego z rejestru. Wszystkie inne sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie wymienione w art. 83 ust.4 u.s.u.s., nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA w spr. II GSK 2454/11 z 12 stycznia 2012r., postanowienie WSA w Łodzi w spr. I SAB/Łd 10/10 z 4 marca 2011r., postanowienia WSA we Wrocławiu w spr. III SAB/Wr 11/11 z 13 października 2011r. i w spr. III SAB/Wr 12/11 z 13 października 2011r., postanowienie WSA w Warszawie w spr. VII SA/Wa 1300/11 z 28 września 2011r., postanowienie WSA w Gdańsku w spr. III SAB/Gd 24/15 z 22 lipca 2015r.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność ZUS polegająca na nieudzieleniu odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia 19 czerwca 2017 r. zawierające wniosek o potrącenie ciążących na niej zaległości z tytułu nieopłaconych składek z wypłacanej jej przyszłej emerytury, do której prawo nabędzie w przyszłości. Sprawa ta nie jest sprawą wymienioną w art.83 ust.4 u.s.u.s. a więc nie podlega ona kognicji sądu administracyjnego. Jeszcze raz należy podkreślić, że sąd administracyjny jest właściwy jedynie w sprawach określonych w art.83 ust.4 u.s.u.s. Dotyczy to także bezczynności w takich sprawach. Wszystkie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie wymienione w art.83 ust.4 u.s.u.s. (bądź bezczynności w takich sprawach) nie należą do kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie podlega kognicji sądu administracyjnego, na podstawie art.58 § 1 pkt.1 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę. ak