III SAB/Łd 12/13

Dnia 30 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant St. asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 roku sprawy ze skargi E. J. C. na bezczynność Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. polegającą na nieprzekazaniu Prezesowi Rady Ministrów wniosku o powołanie na członka Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne W dniu 20 czerwca 2012 r. E. J. C. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] polegającą na niezgłoszeniu wniosku o powołanie jej na członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 18 listopada 2011 r. Prezes RIO w [...] ogłosił konkurs na objęcie stanowiska członka Kolegium RIO. Uchwałą z dnia [...] Komisja Konkursowa przedstawiła Kolegium RIO kandydaturę skarżącej na członka Kolegium. Pismem z dnia 15 marca 2012 r. Prezes RIO poinformował skarżącą, że przedstawił jej kandydaturę Kolegium oraz, że wobec nieuzyskania bezwzględnej większości głosów nie może skierować wniosku do Prezesa Rady Ministrów. Pismem z dnia 25 marca 2012 r. skarżąca wezwała Kolegium RIO do podjęcia uchwały w sprawie zaopiniowania jej kandydatury na członka Kolegium. W odpowiedzi poinformowano skarżącą, że w dniu 14 marca 2012 r. podjęto uchwałę nr [...] negatywnie opiniującą jej kandydaturę na członka Kolegium. Pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. E. J. C. wezwała Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] do usunięcia naruszenia prawa ciążącego na nim obowiązku złożenia wniosku do Prezesa Rady Ministrów o powołanie na członka Kolegium na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. W odpowiedzi organ pismem z dnia 7 maja 2012 r. wyjaśnił, że pisma skarżącej z dnia 18 i 26 kwietnia 2012 r. zostały przekazane do Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji celem zajęcia stanowiska. W złożonej skardze E. J. C. wyjaśniła, że z treści art. 15 ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych nie wynika, że członka kolegium powołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek Prezesa Izby, zgłoszony po uzyskaniu pozytywnej opinii kolegium Izby. Żaden przepis ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych nie odnosi się do treści uchwały Kolegium, a art. 15 ust. 2 ww. ustawy nie uzależnia złożenia wniosku do Prezesa Rady Ministrów o powołanie członka kolegium od uzyskania pozytywnej opinii Kolegium. W ocenie skarżącej, w zaistniałej sytuacji, Prezes Izby (skoro uznał uchwałę za podjętą) winien złożyć stosowny wniosek, gdyż, jak wynika ze wskazanej korespondencji, wymagana uchwała została przez Kolegium RIO podjęta. Skarżąca podniosła, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przeprowadzania konkursu na członków kolegium RIO dokładnie określa kryteria jakie muszą spełniać kandydaci oraz zasady przeprowadzania konkursu mającego na celu wyłonienie kandydata. W ocenie skarżącej, określone w nim warunki zostały przez skarżącą spełnione, na co wskazuje decyzja Komisji Konkursowej. W odpowiedzi na skargę Prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność, a przypadku uznania, że wskazana wyżej okoliczność nie występuje, o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określa art. 3 § 1 pkt 1 -8 ustawy p.p.s.a. Kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli jest czynność z zakresu administracji publicznej. W ocenie organu, skarżąca nie podjęła próby zakwalifikowania zaskarżonej czynności do określonej kategorii spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Analiza art. 3 ustawy p.p.s.a. wskazuje, że czynność przesłania wniosku o powołanie członka kolegium do Prezesa RM ze względu na swój charakter, nie mieści się w kategorii aktów, o których mowa w punkcie 1-3 i 4a-7 ustawy p.p.s.a. W zakresie bezczynności polegającej na nieprzekazaniu wniosku do Prezesa RM również skarga nie przysługuje, bowiem nie jest to czynność, która mieści się w punkcie 4 ust. 2 art. 3 ustawy p.p.s.a. Zdaniem organu, ustawodawca nie nałożył na Prezesa RIO obowiązku wniesienia wniosku do Prezesa RM o powołanie członka kolegium, pozostawiając tę materię swobodnemu uznaniu Prezesa jako kierownika jednostki i przełożonego pracowników zatrudnionych w izbie. Także Prezes RM nie ma prawnego obowiązku powołania zgłoszonego kandydata na członka kolegium. Ewentualnie organ administracji wniósł o oddalenie skargi wskazując, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o rio nie nakłada na podmioty w nim wskazane żadnych obowiązków. Jest to przepis o charakterze kompetencyjnym, a przy braku innych przepisów stwierdzić należy, że na Prezesie RIO nie ciąży obowiązek przesłania wniosku o powołanie. W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2012 r. skarżąca wyjaśniła, że zaskarżona czynność mieści się w katalogu objętym kognicją sądów administracyjnych. Skarżąca była uczestnikiem konkursu na objęcie stanowiska członka Kolegium Izby. Procedura konkursu mieści się w zakresie norm prawa administracyjnego publicznego, a podejmowane w ramach tej procedury akty lub czynność odnoszą się do uprawnień osoby uczestniczącej w postępowaniu konkursowym. Przedmiotem skargi jest naruszenie reguł określających przebieg postępowania konkursowego, realizowanego przez podmiot administracji publicznej. Postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi E. J. C. na bezczynność Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] w przedmiocie niepodjęcia uchwały opiniującej kandydaturę skarżącej na członka Kolegium RIO III SAB/Łd 16/12. Wyrokiem z dnia 3 października 2012 r. Sąd oddalił skargę, natomiast w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 148/13 ją oddalił. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. podjęto zawieszone postępowanie. Następnie, postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi E. J. C. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] w przedmiocie negatywnej opinii kandydata na członka Kolegium, toczące się pod sygn. akt III SAB/Łd 413/13. Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę. Strony nie wniosły od powyższego wyroku skargi kasacyjnej, przedmiotowy wyrok stał się zatem prawomocny. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. podjęto zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] w przedmiocie niezgłoszenia do Prezesa Rady Ministrów wniosku o powołanie członka Kolegium RIO w [...]. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończyły postępowania stosownym aktem lub czynnością. Dla dopuszczalności takiej skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. W rezultacie skarga na bezczynność jest nie tylko środkiem procesowym, mającym przeciwdziałać opieszałym i przewlekłym działaniom administracji publicznej, ale umożliwia też dokonywanie przez sąd administracyjny prawidłowej wykładni prawa administracyjnego wówczas, kiedy organ, jak w niniejszej sprawie, prezentuje pogląd, że żadna norma ustawowa nie zobowiązuje go i nie upoważnia do działania. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z innych przyczyn niż wykazane w pkt 1-2. Wspomniany pkt 1 dotyczy skutecznego cofnięcia skargi; natomiast pkt 2 śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Umorzenie postępowania polega na przerwaniu i zakończeniu postępowania z uwagi na wystąpienie zdarzeń, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiącej przesłankę wniesienia środka zaskarżenia. W doktrynie prawa i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, w sytuacji gdy w toku postępowania wystąpią zdarzenia, które powodują trwałą niemożność dalszego jego prowadzenia (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 487/07, niepubl.). Bezprzedmiotowość może przy tym wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wyniknęła ona z przyczyn przedmiotowych. Przedmiotem bowiem zaskarżonej przez stronę bezczynności było niezgłoszenie przez Prezesa RIO w [...] wniosku o powołanie E. J. C. na członka Kolegium. Obowiązek taki, jak wywodziła skarżąca, wynikał z faktu podjęcia stosownej uchwały przez Kolegium opiniującej jej kandydaturę, jako osoby wyłonionej w wyniku postepowania konkursowego na stanowisko członka Kolegium RIO w [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika przy tym, iż w dniu 14 marca 2012 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] - na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5b ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych - podjęło uchwałę nr [...], w której zaopiniowało negatywnie kandydaturę E. J. C. na etatowego członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...]. Bezspornym też faktem jest, iż uchwała ta stała się przedmiotem zaskarżenia przez stronę do WSA w Łodzi. Sąd ten, wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 413/13 przedmiotową uchwałę uchylił. W związku z niewniesieniem przez strony środka zaskarżenia wyrok w tym przedmiocie stał się prawomocny z dniem 18 lipca 2013 r. Zatem, wobec uprawomocnienia się wyroku uchylającego wskazaną powyżej uchwałę Kolegium RIO w [...], w praktyce mamy do czynienia z sytuacją faktyczną, w której doszło do wygaśnięcia przedmiotu toczącego się postępowania o stwierdzenie bezczynności. Skoro bowiem brak było uchwały opiniującej, to Prezes RIO w [...] nie mógł wystąpić z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o powołanie członka Kolegium RIO, albowiem immanentnym elementem takiego wniosku jest właśnie opinia na temat kandydata. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdza, że postępowanie wywołane skargą E. J. C. na bezczynność Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. b.a.