III SAB/Łd 13/08

PostanowienieWSA w Łodzi2009-05-08

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym (w tym ustanowienie adwokata z urzędu), może skutecznie domagać się ponownego przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, jeśli dotychczasowy adwokat nie spełnił jej oczekiwań?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane stronie w określonym zakresie (w tym ustanowienie adwokata z urzędu) jest realizowane przez wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika przez właściwy organ samorządu zawodowego. Po wyznaczeniu adwokata i podjęciu przez niego czynności w sprawie, prawo pomocy w tym zakresie jest skonsumowane. Strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, jeśli dotychczasowy nie spełnił jej oczekiwań, chyba że wykaże nowe okoliczności uzasadniające zmianę zakresu przyznanego prawa pomocy. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, jeśli wcześniejszy wniosek został uwzględniony, jest bezzasadny.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie unieważnienia mapy ewidencji gruntów. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który został uwzględniony postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. Następnie sąd wystąpił o wyznaczenie adwokata z urzędu, który został wyznaczony i podjął czynności w sprawie. Skarżący wypowiedział pełnomocnictwo wyznaczonemu adwokatowi i złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie unieważnienia mapy ewidencji gruntów postanawia oddalić wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy R.A. III SAB/Łd 13/08 Uzasadnienie M. G. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie braku unieważnienia mapy ewidencji gruntów. W toku prowadzonego postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku M. G., przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 10 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie adwokata z urzędu dla M. G. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła adwokata z urzędu w osobie W. K. W dniu 16 października 2008 r. pełnomocnik złożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez M. G. do prowadzenia sprawy przydzielonej z urzędu. W dniu 8 grudnia 2008 r. do sądu wpłynęło pismo skarżącego, z którego wynikało, że skarżący wypowiedział udzielone uprzednio pełnomocnictwo adwokatowi W. K. Skarżący załączył także pismo kierowane do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł., w którym sformułował wniosek o wyznaczenie mu innego adwokata. Następnie w dniu 7 marca 2009 r. skarżący M. G. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przekazanym później piśmie z dnia 13 kwietnia 2008 r. skarżący powtórzył swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W niniejszej sprawie skarżącemu prawomocnym postanowieniem sądu z dnia 13 sierpnia 2008 r. przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, co zgodne było z żądaniem zgłoszonym przez skarżącego. Nie budzi przy tym także wątpliwości okoliczność, iż powyższe postanowienie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) dla M. G. w sprawie z jego skargi na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie braku unieważnienia mapy ewidencji gruntów. Nadmienić także w tym miejscu należy, że strona postępowania może na etapie skierowania przez sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu, porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego adwokatów (radców prawnych) co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie przed sądem. Przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego nie oznacza bowiem, iż sąd ustanawia pełnomocnika procesowego poprzez imienne wskazanie osoby tegoż adwokata bądź radcy prawnego. Kwestia imiennego wskazania adwokata, jak wyżej wskazano, należy do kompetencji właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej. Stąd wszelkie kwestie związane z oceną świadczonej przez pełnomocnika procesowego z urzędu pomocy prawnej w przypadku niezadowolenia, wymagają wystąpienia przez wnioskodawcę do tejże Rady o zmianę osoby adwokata w danej sprawie. Pismem z dnia 15 września 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. jako pełnomocnika wyznaczyła adwokata w osobie W. K. Pełnomocnik w dniu 16 października 2008 r. złożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez M. G. do prowadzenia sprawy przydzielonej z urzędu. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą oraz podjęcie przez niego czynności w sprawie stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia sądu z dnia 13 sierpnia 2008 r. w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Oznacza to zatem, iż w powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Wskazać w tym zakresie należy na pogląd wyrażony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., (sygn. akt II OZ 262/05) oraz z dnia 21 marca 2006 r. (sygn. akt II FZ 207/06), iż w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań (w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem). W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie przyznania M. G. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało skonsumowane, uznać należało, iż zawarte we wniosku skarżącego żądanie wyznaczenia nowego adwokata jest bezprzedmiotowe. W opisanej sytuacji faktycznej skarżący mógłby jedynie wnosić o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy, wykazując równocześnie, że po wydaniu tego postanowienia zaszły okoliczności uzasadniające zmianę zakresu przyznanego prawa pomocy. Wniosku takiego skarżący nie składał i nie wskazywał żadnych nowych okoliczności, które uzasadniać mogły zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył natomiast ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. W tej sytuacji uznać należy, że po przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie jest możliwe ponowne przyznanie tego prawa w tym samym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący mógłby wnieść w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie został przez sąd oddalony lub gdyby w kolejnym wniosku skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w innym zakresie niż wcześniej przyznany. Tym samym wniosek M. G. o przyznanie praw pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie może zostać uwzględniony i winien zostać oddalony jako bezzasadny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło