III SAB/Łd 32/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącej B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.kr 11 czerwca 2025 r. pełnomocnik B. Sp. z o.o. z siedzibą w O. złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek o wydanie, dla obywatela Nepalu A. C., zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typu A, na stanowisko pomocnicze prace produkcyjne. Strona do wniosku nie dołączyła żadnych załączników. 14 czerwca 2025 r. do organu wpłynęła korekta do wskazanego powyżej wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, do której wnioskodawca załączył elektroniczne skany: opłaty za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania pracodawcy zgodnie z KRS, paszportu cudzoziemca, umowy o świadczenie usług zawartej pomiędzy podmiotem M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wnioskodawcą B. & L Sp. z o.o., wydruku z KRS oraz pełnomocnictwa upoważniające do reprezentowania firmy przed Wojewodą Łódzkim, a także dalsze pełnomocnictwa. 30 lipca 2025 r. pełnomocnik strony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę (pismo z 24 lipca 2025 r.), wnosząc o: 1) zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że strona skarżący 11 czerwca 2025 r. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pracę, a organ do dnia wniesienia niniejszej skargi nie podjął żadnych działań w celu merytorycznego rozpoznania wniesionego wniosku, tj.: nie zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie, nie poinformował też o planowanym terminie rozpoznania wniosku i przyczynie zwłoki w jego rozpoznaniu. Nie przyniosły również skutku liczne interwencje pełnomocnika strony skarżącej oraz deklaracja organu, iż w najbliższym czasie zostanie wydana decyzja. Zaistniała więc bezczynność organu administracji publicznej, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku - w ustawowym terminie nie zakończył on postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł też, iż biorąc pod uwagę, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, a także uwzględniając uchybienia organu należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie pełnomocnika skarżącej sytuacja, w której strona czeka tak długo na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie decyzji, nie będąc przy tym zawiadomione o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Takie działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej. Z daleko idącej ostrożności w przypadku zgłoszenia w odpowiedzi na skargę przez organ wniosku o miarkowanie kosztów procesu pełnomocnik strony wniósł o jego nieuwzględnienie. 27 sierpnia 2025 r. Wojewoda Łódzki wydał zezwolenie na pracę cudzoziemca na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (typu A). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wskazując, iż w związku z dużą liczbą napływających spraw, jest zobowiązany do załatwiania ich zgodnie z kolejnością wpływu. Zaznaczono przy tym, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda Łódzki wydał rozstrzygnięcie niezwłocznie po pozytywnym zweryfikowaniu wniosku, tj. 27 sierpnia 2025 r. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów, organ wyjaśnił, że rozpatruje sprawy zgodnie z kolejnością ich wpływu, a czas ich rozpoznawania nie jest wynikiem ani opieszałości, ani złej woli pracowników organu, a jedynie skutkiem prowadzenia tych spraw w sposób dokładny i rzetelny. Weryfikacja wniosków o wydanie zezwolenia na pracę często wymaga podjęcia przez organ działań czasochłonnych oraz współpracy z innymi organami, aby nie doszło do wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa. Organ wskazał także, że strony są zawsze rzetelnie informowane, iż ich wnioski są rozpatrywane zgodnie z kolejnością ich wpływu, a termin rozstrzygnięcia spraw zależy od ich ilości i stopnia skomplikowania. Za bezzasadne wojewoda uznał żądanie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznanie na rzecz strony skarżącej od organu sumy pieniężnej w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności organ zaznaczył, iż w uzasadnieniu tej części skargi, która dotyczy przyznania kwoty pieniężnej pełnomocnik nie wskazał jakie dokładnie strona poniosła straty, a sama argumentacja jest bardzo ogólna. Organ podkreślił przy tym, że nie działał na szkodę strony i rozstrzygnął sprawę na jej korzyść, wydając zezwolenie na pracę. Dalej, powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby w swoich działaniach dopuścił się on rażącego naruszenia prawa. Podsumowując, w ocenie wojewody przywołane w skardze zarzuty oraz roszczenia strony skarżącej są bezzasadne. W przedmiotowej sprawie organ nie dopuścił się bowiem bezczynności, ani tym bardziej nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Zatem, mając na względzie całokształt okoliczności prawnych i faktycznych, wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o umorzenie postępowania skargowego w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji oraz o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), a także art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." - sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Podkreślić trzeba, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie wymagało wcześniejszego złożenia ponaglenia zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., bowiem przepis szczególny, tj. art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 621) stanowi, że przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 26, art. 35, art. 40 i art. 45. Przy czym w niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pracę na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi w oparciu o art. 26 wskazanej powyżej ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. A co za tym idzie podstawę prawną rozpoznania wniosku strony skarżącej stanowiły właśnie przepisy obowiązującej od dnia 1 czerwca 2025 r. ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć należy, że przepisy tej ustawy nie określają terminu załatwienia sprawy w przedmiocie zezwolenia na pracę wydawanego na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, skutkiem czego należy odwołać się w tym zakresie do przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a.". Jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości postępowania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Co więcej, w myśl art. 12 § 2 k.p.a. sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień powinny być załatwione niezwłocznie. Stosownie zaś do art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.); niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.); załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Równocześnie, w myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Wskazane powyżej przepisy są konsekwencją przyjęcia w kodeksie postępowania administracyjnego szeregu zasad ogólnych, w tym przede wszystkim przywoływanej już zasady szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Przechodząc do meritum wskazać należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym prawem terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. np. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 86). Celem złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest natomiast zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej. Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się też NSA w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 – opubl. w: CBOSA, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że: "z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens". Sąd zwraca uwagę, że strona skarżąca złożyła wniosek 11 czerwca 2025 r., a następnie 14 czerwca 2025 r., złożyła jego korektę. Organ zaś decyzję w przedmiocie tegoż wniosku wydał dopiero 27 sierpnia 2025 r., a zatem po upływie ponad 2 miesięcy od jego złożenia. Nie sposób zatem przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie organ niezwłocznie dokonał czynności zmierzającej do załatwienia wniosku strony skarżącej. W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., wpływ wniosku strony skarżącej spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego i nałożył na organ obowiązek jego weryfikacji i ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane, w szczególności takie, których obowiązek przedłożenia wynika z przepisów prawa (w tym przepisów ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Weryfikacja ta powinna nastąpić niezwłocznie i wówczas organ powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w czasie, który nie spowoduje zwłoki w załatwieniu sprawy. Ostatecznie strona wniosła 14 czerwca 2025 r. korektę do wniosku złożonego 11 czerwca 2025 r., zaś wniosek ów został załatwiony dopiero 27 sierpnia 2025 r. - organ załatwił wniosek pozytywnie, udzielając zezwolenia na pracę. Zaznaczyć przy tym należy, że wydanie decyzji z 27 sierpnia 2025 r. nastąpiło dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność do tutejszego sądu. Zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie, nawet przy przyjęciu terminu dwumiesięcznego – tj. wydłużonego na podstawie art. 35 § 3 k.p.a. Powyższe dowodzi, że skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca okazała się uzasadniona. Wojewoda pozostawał bezczynny, naruszając tym samym przepisy art. 12, art. 35 § 1-3 oraz art. 36 k.p.a. Zamierzonego skutku nie mogły odnieść argumenty organu podniesione w odpowiedzi na skargę, a dotyczące dużej liczby napływających doń spraw o wydanie zezwolenia. Pojęcie bezczynności zostało bowiem jednoznacznie zdefiniowane w art. 37 § 1 k.p.a. w świetle którego stan ten ma charakter obiektywny i niezależny od przyczyn jego powstania. Znaczna liczba prowadzonych przed organem spraw nie uwalnia bowiem organu od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu sprawy (zob. np. wyroki NSA: z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2542/16, Lex/el nr 2548283; z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 521/16, Lex/el nr 2297765; a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, jak chociażby wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 456/23, Lex/el nr 3708415 i z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 420/23, Lex/el nr 3712219). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, Lex/el nr 2704748, "braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego (...), aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie". Również w wyroku z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 3029/24, Lex/el nr 3895970, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nieprawidłowe jest stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że usprawiedliwieniem dla utrzymującego się stanu bezczynności w rozpoznaniu odwołania mogą być braki kadrowe oraz bardzo duży wpływ spraw do rozpoznania. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne organu odwoławczego i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Pracę organu administracji publicznej należy tak organizować, aby nawet w sytuacjach trudności kadrowych zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych bez szkody dla obywateli. Usprawiedliwieniem dla stanu bezczynności nie jest również skomplikowanie sprawy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego są w tym zakresie precyzyjnie i wynika z nich, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a.)". Zatem zagadnienia związane z trudnościami organizacyjnymi w wykonywaniu zadań przez obsługujący wojewodę urząd nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla strony postępowania, polegających na bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu dotyczącej jej sprawy. Z uwagi na wydanie przez organ decyzji z 27 sierpnia 2025 r., w dacie wyrokowania przez sąd brak było podstaw do zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej, zatem w tym zakresie należało postępowanie umorzyć. Z tego też względu w punkcie 1 sentencji wyroku sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie. W punkcie 2 sentencji wyroku, sąd orzekł, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności (art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), zaś w punkcie 3 sentencji wyroku stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, którego nie można zaakceptować w demokratycznym państwie prawa i które wywołuje dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Biorąc pod uwagę powyższe oraz czasową skalę przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu – bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej – oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej powinno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16, opubl. w: CBOSA na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/789B173B17). Suma ta, chociaż ma częściowo charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę, przewidziana w art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U z 2024 r., poz. 1061 ze zm.), wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje także zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1224/19, opubl. w: CBOSA na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B31220843E), nie stanowi jednak odszkodowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przeciwko zastosowaniu powyższego środka przemawia przedstawiona powyżej ocena o braku rażącego naruszenia prawa przez organ, fakt wydania decyzji po wniesieniu skargi oraz brak przedstawienia przez skarżącą konkretnej argumentacji, przemawiającej za przyznaniem jej wnioskowanej sumy pieniężnej. Ustawodawca pozostawił również sądowi orzekającemu ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia organowi grzywny. Mając na uwadze to, że bezczynność organu nie była rażąca, a organ załatwił już sprawę z wniosku strony skarżącej, sąd ocenił jako niezasadny także wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W tym zakresie zatem sąd uznał żądania skargi za niezasadne i oddalił ją w powyższej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. - punkt 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, odpowiadającą łącznie wysokości uiszczonego wpisu sądowego (100 zł) oraz kosztów zastępstwa procesowego stosownie do stawki minimalnej w wysokości 480 zł wraz z opłatą za pełnomocnictwo (17 zł). Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. a.kr