III SAB/Łd 39/19

Dnia 23 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego Miasta S. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. a.l. K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego Miasta S.. W treści skargi podniósł, że Urząd Miasta w S. nie chce mu przydzielić mieszkania komunalnego, ignorując składane przez niego pisma i zażalenia. Skarżący podkreślił jednocześnie, że jest osobą bezdomną, posiada małe dziecko na utrzymaniu i nie ma dokąd pójść po zakończeniu odbywanego wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia. Ponadto organ podniósł, że zarzuty sformułowane przez skarżącego są całkowicie bezzasadne, bowiem w realiach sprawy nie można mówić o bezczynności organu. Przedstawiając przebieg postępowania w sprawie załatwienia wniosku K. W. o najem lokalu komunalnego, Prezydent Miasta S. zaznaczył, że na każdym etapie tego postępowania wnioskodawca był w sposób szczegółowy informowany o obowiązujących procedurach oraz wymaganych dokumentach, niezbędnych do rozpatrzenia jego wniosku, otrzymując wyczerpujące odpowiedzi na wszystkie złożone pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Jednym z podstawowych warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznaczają przepisy art. 3 § 2, § 2a i 3 p.p.s.a. W myśl tych przepisów kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślić należy, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest jednak określony akt lub czynność, lecz niepodejmowanie przez organ administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika również, że niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 5-7 p.p.s.a. W tych sprawach skargi służą na wydane akty, nie zaś na bezczynność w ich wydaniu. W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej skargi K. W. uczynił bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego Miasta S.. Wskazać należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1182). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która na zasadach i w przypadkach określonych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 wskazanej ustawy, rada gminy uchwala: 1) wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy; 2) zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Podkreślić należy, że zagadnienie dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu mieszkalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), w której przyjęto, że uchwała o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego inny niż akt prawa miejscowego podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zatem jedynie zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie skreślenie z listy) podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1279/15 (publ. w LEX nr 1773513). Wobec powyższego, skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie przyznania prawa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. skarga na bezczynność nie obejmuje aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., to skargę w niniejszej sprawie należało odrzucić jako niedopuszczalną z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy zbędnym jest odniesienie się do kwestii podnoszonej przez organ dotyczącej niedopuszczalności skargi z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. a.l.