III SO/Łd 13/06

Dnia 20 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III W składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2006 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o wyłączenie Sędziego Ireny Krzemieniewskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 410/06 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W dniu 22 sierpnia 2006 roku do akt sprawy wpłynął wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów biorących udział w sprawach z dnia 4 lipca 2006 roku o sygn. akt III SA/Łd 332/06 i III SA/Łd 333/06 od orzekania w obecnie rozpatrywanych sprawach o sygn. akt III SA/Łd 279/06 i III SA/Łd 682/05. Uzasadniając swój wniosek M. B. powołał się na art. 48 § 1 pkt 1 i 5 kodeksu postępowania cywilnego. Stwierdził, iż sędziowie, którzy brali udział w rozstrzyganiu spraw o w/w sygnaturach będą bronić swojej racji i wydadzą taki sam wyrok, który częściowo działa na jego szkodę w związku z fałszowaniem istoty rzeczy przez administrację Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. poprzez manipulację tzw. funduszem "termomodernizacji" składnikiem opłat mieszkania. W dniu 23 sierpnia 2006 roku na rozprawie skarżący poparł złożony wniosek i oświadczył, iż chodzi o wyłączenie od udziału w rozpoznawanej sprawie Sędziego Ireny Krzemieniewskiej z uwagi na to, iż brała udział w rozpoznawaniu spraw o sygn. akt III SA/Łd 332/06 i III SA/Łd 333/06. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, iż podstawą wniosku o wyłączenie sędziego jest art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 cyt. ustawy). Powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy oraz 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Ustawodawca ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego" (iudex suspectus). W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. W tym miejscu należy nadmienić, iż na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, został uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04 Dz. U. z 2005 r. Nr 250, poz. 2118). W rozpoznawanej sprawie M. B. złożył wniosek o wyłączenie Sędziego Ireny Krzemieniewskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 628/05. Jako podstawę prawną wniosku wskazał na art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uzasadnienia wniosku oraz oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 roku wynika, iż skarżący domaga się wyłączenia Sędziego Ireny Krzemieniewskiej od udziału w rozpoznawanej sprawie z uwagi na to, iż brała udział w rozpoznawaniu spraw o sygn. akt III SA/Łd 332/06 i III SA/Łd 333/06. Uzasadniając swój wniosek M. B. w żadnym stopniu nie odniósł się do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa na wnioskodawcy (art. 20 § 1 cyt. ustawy). Podniesiona przez skarżącego okoliczność nie może stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II UKN 307/01 OSNP 2003/24 poz. 600). Ponadto skarżący nie uprawdopodobnił, iż między Sędzią Ireną Krzemieniewską a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzą stosunki mogące wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Natomiast z oświadczenia złożonego przez Sędziego Irenę Krzemieniewską wynika, iż nie łączą ją ze skarżącym oraz pozostałymi stronami postępowania stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należy uznać za nieuzasadniony. Wobec powyższego na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.