III SO/Łd 4/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-05-08
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata), może skutecznie złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, jeśli wyznaczony adwokat nie został przez nią umocowany?Ratio decidendi
Strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie adwokata, nie może skutecznie złożyć kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, jeśli wyznaczony adwokat nie został umocowany, a postanowienie o przyznaniu prawa pomocy zostało już skonsumowane przez wyznaczenie adwokata. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości żądania wyznaczenia kolejnego adwokata, gdy dotychczasowy nie spełnił oczekiwań strony, chyba że nastąpi zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę zakresu przyznanego prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej sporu kompetencyjnego. Postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. referendarz sądowy przyznał prawo pomocy. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata, jednak skarżący nie udzielił mu pełnomocnictwa i wniósł o wyznaczenie innego adwokata. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, który został przekazany do rozpoznania WSA w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia oddalić wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy R.A.
M. G. (dalej skarżący) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Głównym Geodetą Kraju a Prezydentem Miasta Ł. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 433/08. W toku prowadzonego postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedkładając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku M. G., przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie adwokata z urzędu dla M. G. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła adwokata z urzędu w osobie J. K. Skarżący nie udzielił wyznaczonemu pełnomocnikowi pełnomocnictwa. Z przekazanej przez pełnomocnika korespondencji wynika, że skarżący mimo kolejnych prób skontaktowania się z nim nie odpowiedział na wezwanie do podpisania pełnomocnictwa.
W dniu 12 listopada 2008 r. do sądu wpłynęło pismo (fax) skarżącego kierowane do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł., w którym formułował wniosek o wyznaczenie mu innego adwokata.
Następnie, po przekazaniu wniosku M. G. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, zgodnie z właściwością do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M. G. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy przekazał według właściwości do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. akt III SO/Łd 4/09.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 433/08 przyznał M. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, co zgodne było z żądaniem zgłoszonym przez skarżącego.
Nie budzi przy tym także wątpliwości okoliczność, iż powyższe postanowienie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) dla M. G. w sprawie z jego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Głównym Geodetą Kraju a Prezydentem Miasta Ł.
Nadmienić także w tym miejscu należy, że strona postępowania może na etapie skierowania przez sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu, porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego adwokatów (radców prawnych) co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie przed sądem. Przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego nie oznacza bowiem, iż sąd ustanawia pełnomocnika procesowego poprzez imienne wskazanie osoby tegoż adwokata bądź radcy prawnego. Kwestia imiennego wskazania adwokata, jak wyżej wskazano, należy do kompetencji właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej. Stąd wszelkie kwestie związane z oceną świadczonej przez pełnomocnika procesowego z urzędu pomocy prawnej w przypadku niezadowolenia, wymagają wystąpienia przez wnioskodawcę do tejże Rady o zmianę osoby adwokata w danej sprawie.
Pismem z dnia 19 września 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. jako pełnomocnika wyznaczyła adwokata w osobie J. K. Przy czym jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień wnioskodawcy, M. G. nie udzielił wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi pełnomocnictwa do reprezentowania w niniejszej sprawie. Z przekazanej przez pełnomocnika korespondencji wynika, że wnioskodawca mimo kolejnych prób skontaktowania się z nim nie odpowiedział na wezwanie do podpisania pełnomocnictwa.
Uznać jednakże należy, że sam fakt wyznaczenia adwokata z urzędu przez korporację prawniczą stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 września 2008 r. w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Oznacza to zatem, iż w powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Wskazać w tym zakresie należy na pogląd wyrażony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 262/05) oraz z dnia 21 marca 2006 r. (sygn. akt II FZ 207/06), iż w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań (w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem).
W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 11 września 2008 r. w sprawie przyznania M. G. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało skonsumowane, uznać należało, iż zawarte we wniosku skarżącego żądanie wyznaczenia nowego adwokata jest bezprzedmiotowe.
W opisanej sytuacji faktycznej skarżący mógłby jedynie wnosić o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy, wykazując równocześnie, że po wydaniu tego postanowienia zaszły okoliczności uzasadniające zmianę zakresu przyznanego prawa pomocy. Wniosku takiego skarżący nie składał i nie wskazywał żadnych nowych okoliczności, które uzasadniać mogły zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył natomiast ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości.
W tej sytuacji uznać należy, że po przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie jest możliwe ponowne przyznanie tego prawa w tym samym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący mógłby wnieść w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie został przez sąd oddalony lub gdyby w kolejnym wniosku skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w innym zakresie niż wcześniej przyznany.
Tym samym wniosek M. G. o przyznanie praw pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie może zostać uwzględniony i winien zostać oddalony jako bezzasadny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
RA
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło