III SO/Łd 7/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w osobie: Sędziego NSA – Janusza Furmanka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. z siedzibą w B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] znak [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi R.T. III SO/Łd 7/16 Uzasadnienie Pismem z 5 maja 2016 r. A. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca lub Spółka) złożyła - za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w [...] - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] (znak [...]) w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Spółka wskazała jedynie ogólnie na fakt choroby prezesa Spółki w okresie od 18.04.2016 do 04.05.2016 r. W związku z powyższym Sąd wezwał Spółkę do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Odpowiadając na powyższe wezwanie Spółka wyjaśniał jedynie, iż "Prezes zarządu pan D. R. będąc w delegacji rozchorował się i w związku z powyższym pozostał dłużej poza miejscem zamieszkania. Firma A. jest zarządzana jednoosobowo, także nikt więcej nie jest upoważniony do podpisywania dokumentów". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy "Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu". Wnosząc o przywrócenie terminu, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 powoływanej ustawy). Brak winy strona musi uprawdopodobnić przez wskazanie faktów wyłączających jej winę. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 1980 r., str. 136). W literaturze wskazuje się, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa - "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (...). Przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (por. Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1988, t. I., str. 274 i 275). Argumentacja strony, przedstawiona w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazująca na fakt choroby prezesa zarządu Spółki, uniemożliwiający mu osobiste złożenie skargi w Sądzie lub samodzielne jej wniesienie za pośrednictwem Poczty Polskiej nie może w przedmiotowej sprawie stanowić argumentu na rzecz uznania, iż mamy do czynienia z niezawinionym uchybieniem terminowi. Stwierdzić bowiem należy, że aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona musiałaby uprawdopodobnić, że jej stan zdrowia faktycznie uniemożliwił jej dokonanie czynności w przewidzianym terminie. W orzecznictwie dominuje pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników, czy współpracowników (por. m.in.: postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1013/12; z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04; z dnia 30 maja 2012, sygn. akt I OZ 389/12). W ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia po jej stronie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi w ustawowym terminie. We wniosku Spółka nie przytoczyła też żadnych argumentów, wskazujących, że nie było możliwe posłużenie się inną osobą (współpracownikiem, czy pracownikiem Spółki), skoro sam prezes Spółki tego nie mógł uczynić. Aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona musiałaby uprawdopodobnić, że stan zdrowia prezesa Spółki faktycznie uniemożliwił dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim (którego prezes Spółki nie przedstawił) nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1070/07) nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonywania czynności procesowej czy to osobiście, czy to poprzez wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 182/09; postanowienie WSA w Warszawie z 9 lipca 2014 r., VII SA/Wa 604/14). Na uwagę zasługuje fakt, że w niniejszej sprawie nie przedłożono zwolnienia lekarskiego wskazującego na chorobę prezesa Spółki. Dodatkowo wskazać należy, iż Spółka we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z 5 maja 2016 r. wskazywała na fakt choroby Prezesa Spółki w okresie od 18.04.2016 r. do 04.05.2016 r. Decyzja Dyrektora Izby Celnej, która jest przedmiotem zaskarżenia, wydana została natomiast 16 marca 2016 r. i doręczona Spółce w dniu 29 marca 2016 r., a zatem termin do jej wniesienia upływał 5 kwietnia 2016 r. Zatem fakt choroby prezesa Spółki we wskazywanym okresie nie miał żadnego znaczenia dla terminowości wniesienia skargi. Spółka nie przedłożyła natomiast żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt ewentualnej choroby i jej wpływu na możliwość wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Ponieważ zatem niedochowanie przez skarżącą Spółkę terminu do wniesienia skargi nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, uznać należy, iż nie zachodzą ważne powody do przywrócenia uchybionego terminu. Reasumując, powoływane przez skarżącą Spółkę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia. R.T.