I SA/Lu 103/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu postanawia: - odmówić Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w L. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i uzupełnienia jej braku. Pełnomocnik organu, zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 czerwca 2017 r., został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 marca 2017 r. oraz do uzupełnienia jej braku formalnego poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu i wezwanie do uzupełnienia braku zostały doręczone pełnomocnikowi organu w dniu 19 czerwca 2017 r. W zakreślonym terminie (do 26 czerwca 2017 r.) braki skargi - fiskalny i formalny - nie zostały usunięte. Natomiast w dniu 28 czerwca (koperta k. 53 akt sądowych) pełnomocnik organu złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania powyższych czynności. Wraz z wnioskiem uiścił należny wpis od skargi kasacyjnej i złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał jedynie, że opłata została uiszczona z jednodniowym opóźnieniem ( 27 czerwca 2017 r.) z uwagi na błąd systemu elektronicznego obsługującego przelewy, a uzupełnienie wniosków skargi kasacyjnej wiązało się z jednoczesnym przesłaniem pisma z potwierdzeniem uiszczenia opłaty sądowej. W tych okolicznościach, zarządzeniem z dnia 6 lipca 2017 r. pełnomocnik organu został wezwany do uprawdopodobnienia (w terminie 7 dni) okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu poprzez wykazanie, że błąd sytemu elektronicznego obsługującego przelewy skutkował niemożnością opłacenia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, oraz z jakiej przyczyny błąd ten ma usprawiedliwiać opóźnienie, i z jakiej przyczyny nie wykorzystano innych sposobów płatności. Pełnomocnik został również wezwany do uprawdopodobnienia, że złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wiązało się z jednoczesnym przesłaniem potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; czy i z jakiej przyczyny nie było możliwe uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej niezależnie od uzupełnienia braku fiskalnego. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi organu w dniu 14 lipca 2017 r. (k. 56 akt sądowych) i do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87§ 1 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (brak winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu i polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FZ 477/12, LEX nr 1333338). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, w orzecznictwie podkreśla się dodatkowo, że przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (zob. np. postanowienie NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I FZ 394/14, SIP LEX nr 1517812). Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że pełnomocnik organu nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły opłacenie skargi kasacyjnej oraz złożenia wniosku co do jej rozpoznania z zachowaniem ustawowego terminu. Pełnomocnik organu, wnosząc o przywrócenie terminu, powołał się na błąd systemu elektronicznego obsługującego przelewy, przy czym, pomimo wezwania, pełnomocnik nie wykazał dlaczego, jego zdaniem, błąd ten ma usprawiedliwiać opóźnienie, i z jakiej przyczyny nie wykorzystano innych sposobów płatności. Pełnomocnik organu na wezwanie nie odpowiedział. Nie starał się zatem nawet uprawdopodobnić, że dochował należytej staranności przy prowadzeniu sprawy. O ile można by było przyjąć, że organ podatkowy jak niemal każdy urząd ma standaryzowaną procedurę i formę płatności, zwłaszcza co do kosztów sądowych, które są dochodami budżetu państwa, to jednak przypomnieć stronie należy, że uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym dowodu, co nie oznacza jednak, że mają to być twierdzenia gołosłowne. Twierdzenia zainteresowanego, powinny zostać uwiarygodnione za pomocą adekwatnych środków, a jak już wskazano pełnomocnik organu w analizowanej sprawie w żaden sposób swoich twierdzeń nie uprawdopodobnił. Dodać przy tym należy, że ewentualna standaryzacja sposobów płatności co do zasady nie powinna być przeszkodą do zastosowania innego sposobu płatności w warunkach awaryjnych, na przykład przez zapłatę bezpośrednio w banku lub w kasie sądu. Analogiczna sytuacja odnosi się do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenia wniosku co do jej rozpoznania. Zupełnie niezrozumiałe, bo nie mające żadnego oparcia w przepisach prawa jest, zdaniem Sądu, twierdzenie pełnomocnika o konieczności jednoczesnego przesłania wniosku (oświadczenia) co do sposobu rozpoznania skargi kasacyjnej wraz z potwierdzeniem uiszczenia wpisu, zwłaszcza, że jak wyżej, pełnomocnik, w żaden sposób swojej argumentacji nie uzasadnia. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy mamy do czynienia z pełnomocnikiem profesjonalnym, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy szczególnie uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (zob. także postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14, SIP LEX nr 1530539). Nie można również zapominać, że obowiązkiem strony jest działać w terminie, a przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, ze względu na okoliczności od niej niezależne, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. W okolicznościach analizowanej sprawy tak się nie stało. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, wniosek o przywrócenie terminu oddalił, na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a.