I SA/Lu 108/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić R. G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na uiszczenie wpisu z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu z wykorzystaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia o jakiej mowa w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 -"P.p.s.a") w dniu 18 maja 2016 r. W dniu 24 maja 2016 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przesłanie mu nieodebranej przesyłki. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi z informacją, że jest ono prawomocne skarżący otrzymał w dniu 1 czerwca 2016 r., a w dniu 7 czerwca 2016 r. (koperta k. 27 akt sądowych) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że rzadko przebywa w miejscu zamieszkania, dlatego ma utrudnioną komunikację dotyczącą odbierania pism i wykonania wezwań, zwłaszcza w tak krótkim 7 dniowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 ( 1 P.p.s.a jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 ( 1 i 4 P.p.s.a). Powyższe przesłanki zostały przez stronę spełnione. Ponadto w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( art. 87 ( 2 P.p.s.a.). Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (brak winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do: postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu i polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienia NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. II FZ 477/12, LEX nr 1333338 i z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Bezspornym przy tym jest, że uprawdopodobnienie tych okoliczności należy zawsze do strony, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W ocenie Sądu, przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej, uznać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, niezawinionych, na skutek okoliczności nagłych, czy niespodziewanych. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika, bądź wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek (czy pełnomocnika do doręczeń), aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Jeżeli strona, pomimo podjęcia takich czynności, uczyni to nieudolnie, w konsekwencji czego uchybi terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to wówczas można ewentualnie rozważać jej brak winy w powstaniu uchybienia. Tymczasem w okolicznościach analizowanej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił takich okoliczności. Poza ogólnikowym stwierdzeniem, że rzadko przebywa w miejscu zameldowania i otrzymuje przesyłki raz na dwa, trzy tygodnie, nie podał ani przyczyny takiego stanu rzeczy, ani nie wykazał nawet, że czynił starania w należytym prowadzeniu swoich interesów chociażby właśnie poprzez wskazanie adresu do doręczeń na czas jego nieobecności, czy też ustanowienie pełnomocnika do reprezentowania jego osoby. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminowi należy bowiem brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Reasumując, skoro skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, to działając na podstawie art. 86 ( 1 ustawy P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji