I SA/Lu 109/17
WyrokWSA w Lublinie2017-05-05
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Monika Kazubińska-Kręcisz, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, naruszyło przepisy postępowania, w szczególności poprzez wydanie decyzji przez osoby, które brały udział w wydaniu poprzedniej decyzji, oraz czy doszło do przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1a k.p.a.) są chybione, ponieważ członkowie Kolegium brali udział w sprawie jedynie jako organ odwoławczy, a nie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Sąd podkreślił, że przepisy te nie obejmują sytuacji ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny. Ponadto, sąd stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o finansach publicznych, co wyklucza zarzut przedawnienia. W konsekwencji, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Po uchyleniu przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, Kolegium ponownie rozpoznało sprawę, określając wysokość dotacji podlegającej zwrotowi. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu, przedawnienie roszczenia, niewłaściwą ocenę dowodów oraz wadliwość przepisów prawa miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania E. C. (skarżąca) uchyliło decyzji Prezydenta Miasta L. (organ I instancji) z dnia [...] r. w przedmiocie zobowiązania skarżącej do zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł i orzekło co do istoty sprawy, poprzez określenie wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi w kwocie [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] do dnia zapłaty.
Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku ponownego rozpoznania sprawy.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 76/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił pierwotną decyzję Kolegium z dnia [...] r. utrzymującą w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] r. orzekającą skarżącej zwrot części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł.
Skarga kasacyjna Kolegium od wyroku Sądu I instancji została przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 roku sygn. akt II GSK 353/15 NSA oddalona.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) oraz Sądu I instancji treść art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm. ) - dalej: "u.s.o." zobowiązuje organ prowadzący do zapewnienia szkole lub placówce warunków działalności, a na cele wymienione w przepisie organy są zobowiązane zapewnić odpowiednie środki finansowe. W konsekwencji w wyrokach wykluczono możliwość sfinansowania z dotacji kosztów:
1) [...] zł za monitorowanie sygnału alarmowego i podejmowanie ewentualnych interwencji w lokalu przedszkola przez firmę A.
2) [...] zł za badania mikrobiologiczne wody w 2012 r.
3) [...] zł za zakup wiertarko — wkrętarki w 2011 r.
W zakresie natomiast sfinansowania z dotacji wydatków w kwocie [...] zł (opłacenia jedenastu miesięcznych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy osób prowadzących Przedszkole D. G. i Pani E. C.), co potwierdzają imienne raporty miesięczne ZUS RCA, w których kod ubezpieczonego wskazuje na osobę prowadząca działalność gospodarczą (05 10), NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że w decyzji Kolegium naruszono przepisy postępowania poprzez brak zajęcia stanowiska w kwestii sfinansowania z dotacji powyższych kwot w sytuacji, gdy w załączniku nr 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2009 r. w sprawie wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 186, poz.1444 ze zm.) określono, że kod 05 10 dotyczy osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych niemającej ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz osoby prowadzącej niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wypowiedział się, czy ww. osoby miały w świetle przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. ) – dalej: "u.s.u.s." taki obowiązek z tytułu pełnienia funkcji dyrektorskich." (s. 25 uzasadnienia wyroku WSA).
W zakresie natomiast określonej do zwrotu kwoty [...] zł z tytułu wykorzystania tej części dotacji w roku innym (2012) niż ten, na który została udzielona (2011), (dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń trzech nauczycieli za grudzień 2011 r., które zostały odprowadzone [...] r., czyli w roku następującym po roku, na który udzielono dotacji, NSA podzielił także stanowisko Sądu I instancji, że bezspornym jest, iż płatności dokonane w styczniu 2012 r. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pracowników oraz zaliczek na podatek dochodowy związane były z realizacją zadań przedszkola w miesiącu grudniu 2011 r., dodając, że jest to zgodne ze stanowiskiem już wcześniej prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji (utrzymanej w mocy decyzją Kolegium) nie zostało przez skarżącą zakwestionowane w zakresie: zwrotu odsetek za opóźnienie w kwocie [...] zł oraz nieudokumentowanej kwoty [...] zł. Powyższe kwoty nie zostały przez stronę zakwestionowane także w skardze do WSA, stąd w wyroku Sąd I instancji nie zakwestionował rozstrzygnięcia zawartego w decyzji w powyższym zakresie.
Kolegium uwzględniając powyższe i rozpoznając sprawę ponownie przypomniało, że [...] (Przedszkole) otrzymało w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. dotację z budżetu miasta Lublin, na zasadach określonych w art. 90 ust. 3a u.s.o. oraz uchwały Rady Miasta L.z dnia [...]roku nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, szkół, placówek oraz poradni psychologiczno - pedagogicznych na terenie miasta L. prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne inne niż jednostek samorządu terytorialnego. Łączna kwota dotacji przekazanej z budżetu miasta wyniosła [...] zł.
Kolegium wyjaśniło, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d u.s.o.). Zgodnie natomiast z "definicją" wydatków bieżących zawartą w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 885) – dalej: "u.f.p.) wydatki te obejmują: 1) wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych oraz składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń; 2) zakupy towarów i usług; 3) koszty utrzymania oraz inne wydatki związane z funkcjonowaniem jednostek budżetowych i realizacją ich statutowych zadań; 4) koszty zadań zleconych do realizacji jednostkom zaliczanym i niezaliczanym do sektora finansów publicznych, z wyłączeniem organizacji pozarządowych (art. 124 ust. 3 u.f.p.). Przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi (art. 236 ust. 2 u.f.p.).
Kolegium uzasadniało, że w przepisie art. 90 ust. 4 u.s.o. ustawodawca przekazał organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego kompetencję do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji, oraz trybu i zakresie kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Zasady zwrotu dotacji określają natomiast przepisy u.f.p. (art. 4, art. 60 pkt 1, art. 252 u.f.p.), a do postępowania stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a" i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015. Poz. 612 ze zm.) – art. 67 u.f.p.
W ocenie Kolegium, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, mającego doń zastosowanie stanu prawnego i stanowiska Sądu, nie można uznać, wbrew stanowisku organu I instancji, za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w zakresie kwoty [...] zł z tytułu opłacenia jedenastu miesięcznych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy osób prowadzących Przedszkole (D. G. i E. C.), pełniących funkcję dyrektorów. Z uwagi na okoliczność, że funkcja dyrektora jest przewidziana dla realizacji zadań przedszkola, o jakich mowa w ustawie o systemie oświaty, a obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia osób pełniących tę funkcję wynika z przepisów prawa oraz orzecznictwa sądów administracyjnych - Kolegium uznało powyższy wydatek za prawidłowo sfinansowany z dotacji. Kolegium powołało się przy tym rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2009 r. w sprawie wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 186, poz. 1444 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie z dnia 23 października 2009 r." oraz na art. 8 ust. 6 pkt 5 u.s.u.s. i art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) w brzmieniu dla 2011 r. i uzasadniało, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty. Z art. 3 pkt 1 u.s.o. wynika z kolei, że pod pojęciem "szkoły" rozumie się również przedszkole. Tym samym Kolegium oceniło, iż osoba fizyczna prowadząca niepubliczne przedszkole z tytułu tego rodzaju działalności podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach właściwych dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności (art. 9 ust. 3 u.s.u.s.). Z materiału dowodowego sprawy wynika niewątpliwie, że w przedmiotowym okresie D. G. oraz E. C. nie prowadziły innej działalności, a zatem obowiązane były do zgłoszenia się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Kolegium uznało również, że prawidłowo wydatkowano kwotę [...] zł, tytułem zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń trzech nauczycieli za grudzień 2011 r. odprowadzonych w dniu [...] roku.
W konsekwencji, za wydatkowane nieprawidłowo Kolegium uznało kwoty dotacji dotyczące pokrycia wydatków w kwocie [...] zł (za monitorowanie sygnału alarmowego oraz podejmowanie ewentualnych interwencji w lokalu przedszkola przez firmę A.), [...] zł (za badania mikrobiologiczne wody w 2012 r.), [...] zł (za zakup wiertarko - wkrętarki w 2011 r.), [...] zł (zapłaconej tytułem odsetek od nieterminowych płatności za energię elektryczną w 2012 r.) oraz [...] zł (z uwagi na nieudokumentowanie wykorzystania dotacji w tej kwocie), co łącznie dało do zwrotu kwotę [...] zł wraz z odsetkami od dat płatności naliczonymi od dnia następującego po dniu wypłaty kwoty dotacji.
W skardze na ostateczną decyzje organu pełnomocnik skarżącej zarzucił:
- nierozpoznanie istoty sprawy, pobieżne uzasadnienie decyzji i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;
- naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1a k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez pracownika organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w sprawie o ponowne rozpatrzenie sprawy;
- naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
- niewłaściwą ocenę dowodów, poprzez pominięcie znajdującego się w aktach sprawy dowodu przelewu kwoty [...] zł zapłaconej tytułem odsetek za opóźnienie niekwestionowanych przez skarżącą w postępowaniu;
- naruszenie art. 90 ust. 3d-f u.s.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności w zakresie pominięcia, że dotacje określone w u.s.o. są dotacjami podmiotowymi i nie jest uzasadnione badanie ich wyłącznie według kryterium celowościowego.
- naruszenie przepisów postępowania poprzez wydanie przedmiotowej decyzji w oparciu o dotknięte nieważnością przepisy § 1 pkt 6, § 1 pkt 9, § 1 pkt 10, § 1 pkt 11, Uchwały Nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, szkół, placówek oraz poradni psychologiczno - pedagogicznych na terenie miasta Lublin prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne inne niż jednostka samorządu terytorialnego. Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności: § 6 ust. 1, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2, § 11 ust. 1 i 3, § 12 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, szkól, placówek oraz poradni psychologiczno - pedagogicznych na terenie miasta L. prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne inne niż jednostka samorządu terytorialnego z uwagi na sprzeczność z art. 80 ust. 4 i 90 ust. 3, 3f, i 4 u.s.o. i art. 94 Konstytucji RP poprzez wyjście poza zakres delegacji ustawowej przy uchwalaniu aktu prawa miejscowego. Dodatkowo zarzucił zastosowanie do stanu faktycznego przepisów, które zostały uchwalone później (złamanie zasady nieretroaktywności prawa);
- pominięcie ustanowienia przez stronę pełnomocnika w sprawie;
- naruszenie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe obliczenie odsetek za opóźnienie,
- naruszenie przepisów prawa poprzez określenie zobowiązania pomimo przedawnienia.
Pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej podnosił, że wydanie ponownej decyzji przez te same osoby (2 spośród trzyosobowego składu) rodzi obawy przed swoistą potrzebą odwetu na stronie za wytknięcie nieprawidłowości orzekania. Zarzucił, że podana podstawa prawna w postaci art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest niewystarczająca. Zarzucił, że organ bezpodstawnie pominął dowodu przelewu kwoty [...] zł , która uzasadnia, że w dniu [...] r. a zatem jeszcze przed wydaniem przez Kolegium pierwszej decyzji, strona dokonała zwrotu części dotacji z tytułu odsetek.
Pełnomocnik nie zgodził się z zakwestionowaniem wydatków w postaci zakupu wiertarko – wkrętarki, zainstalowania systemu alarmowego oraz pokrycia badanie mikrobiologicznego wody uzasadniając, co do których skarżąca złożyła wyjaśnienia, które jednakże organ zupełnie pominął. W jej ocenie były to niewątpliwie wydatki bieżące, gdyż wiertarko – wkrętarka przeznaczona była do dokonywania codziennych napraw i konserwacji sprzętu przedszkola, w tym naprawy zabawek i urządzeń dydaktycznych, wydatki na ochronę zaś bezwzględnie miały na celu zachowanie substancji majątkowej przedszkola we właściwym stanie i jego przydatności jako przedszkola - nie firmy, a wbrew twierdzeniu organu obowiązek badania wody nie spoczywa na Spółdzielni, lecz na dyrektorze przedszkola, który ponosi odpowiedzialność administracyjną za zaniechanie dokonania takich badań.
Pełnomocnik rozwinął zarzuty, co do wadliwości przepisów prawa miejscowego, uzasadniając, że uchwały Rady Miasta L. nr [...] i [...] wykraczają w swej treści poza zakres delegacji ustawowej nakładając na obywateli dodatkowe obowiązki nie przewidziane prawem, co godzi także w art. 94 Konstytucji RP. Zarzucił brak przepisów intertemporalnych, a w konsekwencji oparcie wyników kontroli oraz decyzji na dowodach zgromadzonych niezgodnie z prawem. Powołał się na orzecznictwo WSA w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał i zakresu upoważnienia ustawowego do regulowania kwestii trybu rozliczania dotacji.
W ocenie pełnomocnika, w świetle art. 90 ust. 3d, art. 90 ust. 3e i 90 ust. 4 u.s.o. sprecyzowanie przez Radę Miasta pozaustawowych przesłanek uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem powinno być uznane jako wyjście poza granice upoważnienia. Z art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 tej ustawy wynika owszem, że organ stanowiący samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, co jednak nie jest równoznaczne z merytorycznym rozliczaniem i kontrolą wykorzystania dotacji. Rozliczanie dotacji pozostaje w związku z liczbą uczniów i jedyną dopuszczalną formą kontroli przyznawanych dotacji może być rozliczenie faktycznej liczby uczniów. Dotacja ma charakter dotacji podmiotowej i nie powinna podlegać obowiązkowi rozliczenia, co do kierunków jej wykorzystania. Tym samym żądanie przedstawienia informacji takich jak kserokopie faktur, rachunków, list plac nie znajdują umocowania prawnego w przepisach art. 80 oraz 90 u.s.o..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnię, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie odnieść się należy do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1a k.p.a. i wydania decyzji w warunkach przedawnienia.
Zarzuty są chybione, a to przede wszystkim z tego powodu, że w okolicznościach analizowanej sprawy pierwotna decyzja Kolegium została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem WSA w sprawie I SA/Lu 76/14. Nie mamy więc tu do czynienia, z sytuacją o jakiej mowa w art. 127 § 3 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (...). Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stosuje się jedynie do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych". Ustawodawca rozróżnił dwie sytuacje: gdy członek organu brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a.) oraz gdy brał udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. (art. 27 § 1a k.p.a.). Udział w wydaniu zaskarżonej decyzji dotyczy więc sytuacji, w której członek organu kolegialnego brał udział w wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji lub brał udział w wydaniu decyzji przez ten organ kolegialny, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wówczas w takim postępowaniu z mocy prawa wyłączeni są członkowie kolegium, gdyż brali udział w wydaniu decyzji, która została zaskarżona. W kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki sprawie członkowie Kolegium brali udział w rozstrzygnięciu sprawy jedynie jako członkowie organu odwoławczego (na poziomie drugiej instancji), nie uczestniczyli natomiast w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ani literalne brzmienie przepisów k.p.a., normujących instytucję wyłączenia pracownika, ani system gwarancji procesowych, wynikający bezpośrednio z przepisów Konstytucji RP, ani wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 rudnia 2008 r., P 57/07 odnoszący się do omawianej regulacji, nie dają podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. Omawiany przepis stosuje się jedynie do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych (za wyrokiem w sprawie sygn. II FSK 1699/11, powołanym przez NSA w wyroku II GSK 268/15, SIP LEX nr 2106605).
W sprawie nie nastąpił również upływ terminu przedawnienia, ponieważ zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 oraz art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej i w zw. z art. art. 67 u.f.p., bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w okresie od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] r. do dnia doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego (tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Następnie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a" ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu ( za wyrokiem w sprawie sygn. akt I GSK 311/15, SIP LEX nr 2258502).
Tym samym sądowa kontrola legalności rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie wiążący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane (zob. np. wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Go 994/16, SIP LEX nr 2232274).
Przy czym nie można zapominać, ze stanowisko Sądu I instancji w pełni podzielił NSA oddalając skargę kasacyjną organu w dniu [...] r., sygn. akt [...].
Mając powyższe na względzie wyjaśnić należy za NSA, że treść art. 5 ust. 7 u.s.o. stanowiąca o obowiązkach organu prowadzącego jest jasna. Wskazuje on, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, a do jego zadań należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1). Zatem przepis ten zobowiązuje organ prowadzący do zapewnienia szkole lub placówce warunków działalności, a na cele wymienione w przepisie organy są zobowiązane zapewnić odpowiednie środki finansowe. W zestawieniu z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym do końca 2013 r. należy więc wykluczyć możliwość sfinansowania z dotacji kosztów: [...] zł za monitorowanie sygnału alarmowego i podejmowanie ewentualnych interwencji w lokalu przedszkola przez firmę A. oraz [...] zł za badania mikrobiologiczne wody w 2012 r. W sytuacji, gdy wydatkowanie dotacji zostało ograniczone przez wskazanie celów, na jakie może być wykorzystana, to mimo, że zapewnienie ochrony przez wyspecjalizowaną firmę, jak również zapewnienie właściwych parametrów biochemicznych wody jest pożądane, to jednak nie ma podstaw do uznania w świetle przepisu art. 90 ust. 3 d) u.s.o. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013r.), aby wydatki z tym związane mieściły się w zadaniach szkoły lub placówki (przedszkola) w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a więc takich, które tylko mogą być dofinansowane z dotacji. Podobnie ocenić trzeba wydatek na zakup wiertarko — wkrętarki w 2011 r. ([...] zł). Korzystając z definicji wydatków bieżących zawartej w art. 124 ust. 3 w zw. z art. 236 ust. 2 u.f.p., należy uznać, że takimi wydatkami do [...]r. nie będą wydatki majątkowe, a takimi wyżej wymienione właśnie były.
Z tych względów, zarzuty skargi w tym przedmiocie uznać należy za nietrafne.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi również wskazać należy, że kwestie w niej podnoszone także zostały przesądzone przez Sąd I instancji w wyroku z dnia [...] r.
Jak wskazał WSA z odwołaniem do stanowiska doktryny nie ulega wątpliwości, że przepis art. 90 ust. 3d) u.s.o., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r., dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b wiązał w sposób bezpośredni z dofinansowaniem realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz odnosił je do wykorzystania wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, których rozumienie należało odnosić do u.f.p., gdyż u.s.o. takiej definicji nie zawierała. Słusznie podnosi M. P., że nieprzypadkowe wydaje się, iż ustawodawca wskazał, że dotacja przysługuje w zakresie "kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" i tylko gdy chodzi o pokrycie "wydatków bieżących", bowiem u podstaw decyzji ustawodawcy legło - typowe dla dotacji podmiotowych - założenie, że działalność oświatowa jako mająca charakter niegospodarczy, jest z założenia deficytowa i aby była prowadzona, wymaga wsparcia ze środków publicznych. Przyznanie dotacji następuje zatem ze względu nie na doraźne zaspokojenie potrzeb finansowych podmiotu, ale aby systematycznie wyrównać bilans przychodów i kosztów działalności (por. L. Lipiec-Warzecha, komentarz do art. 131 u.f.p., w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, LEX 2011) – str. 18 uzasadnienia WSA.
Podobnie przesądzone zostało prawomocnie, że w tym postępowaniu kwestia zgodności z prawem aktów prawa miejscowego (zarzuty w tym względzie zostały powielone z poprzedniej skargi), rozpatrywana być nie może (str. 27 uzasadnienia WSA).
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zasadna również pozostaje argumentację organu zaprezentowana w odpowiedzi na skargę, że w toku postępowania administracyjnego nie przedłożono pełnomocnictwa do reprezentowania strony, tym samym zarzut jego pominięcia jest chybiony. Trafnie również argumentuje Kolegium, że w zaskarżonej decyzji wskazano jedynie terminy naliczania odsetek, nie zaś wysokości kwot odsetek, jakie winny zostać uiszczone, co oznacza, że zarzut pominięcia w decyzji zapłaty kwoty [...] zł z tytułu odsetek nie może zostać uwzględniony. Chybione również pozostają zarzuty skargi, co do tego, że organ w sposób lakoniczny uzasadniał brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 54 Ordynacji podatkowej zwłaszcza, w kontekście zarzutu naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 tej ustawy, zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jak bowiem wskazał organ w motywach swojego rozstrzygnięcia, a co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy, postępowanie zostało wszczęte poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania w dniu [...] r., zaś decyzja organu I instancji została doręczona w dniu [...] r. (por. k. 182 -184 i 342-347 akt administracyjnych).
Dla zupełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, bo z oczywistych względów nie było to przedmiotem sporu, dodać również należy, że prawidłowo i zgodnie z wytycznymi Sądu I instancji zawartymi w wyroku z dnia [...] r., organ odwoławczy ocenił zasadność wydatkowania z dotacji kwoty [...] zł na opłacenie jedenastu miesięcznych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy D. G. i E. C. Zasadnie także uznał jako wydatek bieżący kwotę [...] zł poniesioną z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń trzech nauczycieli za grudzień 2011 r. odprowadzonych w dniu [...] r. odwołując się do regulacji art. 124 ust. 3 pkt 1 i 251 ust. 4 u.f.p. i uznając, że wykorzystanie dotacji następuje poprzez realizację celów przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej w danym okresie niezależnie od terminów płatności należności wynikających z realizacji tych celów.
Konkludując, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie Kolegium zostało oparte na pełnym i prawidłowo zgromadzonym oraz wszechstronnie rozpatrzonym materiale dowodowym, dającym podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych, zgodnych z wytycznymi Sądu. Prowadzący do konkluzji materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony i oceniony we wzajemnym ze sobą powiązaniu, z uwzględnieniem wpływu udowodnienia jednej okoliczności na drugą. Oparta na tym materiale ocena organu została dokonana zgodnie z dyrektywami zawartymi w art. 6,art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p., a okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza jeszcze, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
W zaskarżonej decyzji, wbrew zarzutom skargi prawidłowo wskazano podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, a uzasadnienie – w ocenie Sądu - zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło