I SA/Lu 12/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-03-01

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która spłaca wysokie raty kredytów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub części, jeśli nie wykaże, że poniesienie tych kosztów pozbawi ją możliwości zapewnienia minimum warunków socjalnych dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że spłacanie kredytów o łącznej miesięcznej racie nie pozbawia strony skarżącej możliwości pokrycia wpisu sądowego w wysokości 6.137,00 zł. Sąd wskazał, że fakt posiadania zdolności kredytowej i spłacania kredytów świadczy o dysponowaniu środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na koszty sądowe, a należności publicznoprawne korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed prywatnoprawnymi zobowiązaniami kredytowymi.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzasadniła wniosek prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i dwojgiem dzieci, posiadaniem domu, wynagrodzeniem za pracę, dochodami z działalności gospodarczej przynoszącej straty oraz wynagrodzeniem żony. Wskazała na spłatę kredytu hipotecznego i obrotowego oraz miesięczne koszty utrzymania. Do wniosku dołączono niepotwierdzone kserokopie dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca oświadczyła, że wnosi o zwolnienie w całości lub części od wpisu sądowego od wniesionej skargi, co uzasadniła tym, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 wzniesionym na działce o powierzchni [...] ha i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych, dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, która obecnie przynosi straty oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca spłaca kredyt hipoteczny w ratach miesięcznych po [...] złotych i kredyt obrotowy w ratach po [...] złotych. Miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych. Do wniosku dołączono niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozmieć taką sytuację, w której zachwiana zostanie sytuacja materialna i bytowa strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy w taki sposób, że nie będzie ona w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 178/08 - Legalis). Chodzi więc o sytuacje, w której obciążenie strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy kosztami postępowania pozbawi ją możliwości pokrycia wydatków związanych z kosztami, których poniesienie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania człowieka (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FZ 16/11 – Lex nr 786069). W sytuacji natomiast, w której strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy spłaca kredyty, których łączna miesięczna rata wynosi [...] złotych, brak jest podstaw aby przyjąć, że uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 6.137,00 złotych i pozostałych kosztów sądowych pozbawi stronę skarżącą możliwości zapewnienia sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Sam bowiem fakt uzyskania kredytu a następnie jego spłacania świadczy o posiadaniu przez stronę skarżącą zdolności kredytowej, czyli zdolności do terminowego spłacania kredytu wraz z towarzyszącymi mu kosztami dodatkowymi (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 248/11 – Lex nr 896208). Okoliczność ta świadczy również o tym, że strona dysponuje środkami finansowymi, których brak nie odbija się negatywnie na możliwości ponoszenia przez nią kosztów utrzymania koniecznego a więc, iż dysponuje ona środkami, które może i powinna przeznaczyć na poczet kosztów sądowych. Zwłaszcza, że nie ma powodów, dla których wykonywanie na bieżąco zobowiązań prywatnoprawnych wynikających z umów kredytowych miałoby mieć pierwszeństwo przed należnościami związanymi z prowadzeniem postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 202/11 – Lex Polonica). Należności te bowiem jako mające charakter publicznoprawny korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami prywatnoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OZ 783/11 – Lex nr 984400). Ponadto postanowienia umów kredytowych zawierają zapisy umożliwiające renegocjowanie ich warunków a nawet wprost umożliwiające zawieszenie spłaty rat kredytu. To zaś daje stronie skarżącej realną szansę pozyskania środków finansowych, które może przeznaczyć na poczet kosztów sądowych. Nie można więc przyjąć aby strona skarżąca płacąc co miesiąc tytułem rat kredytów kwotę [...] złotych nie mogła uiścić tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi kwoty 6.137,00 złotych i pozostałych kosztów sądowych, gdyż spowodowałoby to uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło