I SA/Lu 144/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. spółki z o. o. z siedzibą w B. P. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. spółki z o. o. z siedzibą w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2009 r. do grudnia 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze reprezentujący skarżącą spółkę doradca podatkowy wniósł o zwolnienie spółki od kosztów sądowych załączając w tym celu wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca spółka podniosła, że w związku z kryzysem w branży, brakiem zleceń, a także ze względu na wstrzymanie przez organ podatkowy zwrotu nadwyżki VAT, praktycznie zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w 2012 r. Obecnie spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, a jedynym majątkiem spółki jest komputer z drukarką i notebook. Spółka posiada także nieuregulowane zobowiązania wobec wierzycieli. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. [...] Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki uznając, że jej majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. W konkluzji skarżąca spółka podniosła, że bez zwolnienia od kosztów sądowych nie będzie w stanie kwestionować na drodze sądowej wadliwych rozstrzygnięć organów podatkowych i zostanie pozbawiona prawa do sądu. W dalszej części urzędowego formularza strona wykazała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł; strata z działalności gospodarczej za 2012 r. wyniosła 163.000 zł, zaś stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku jest ujemny i wynosi – 98,09 zł. Do wniosku załączono dodatkowe dokumenty potwierdzające sytuacje finansową spółki, w tym: bilans (sprawozdanie) na dzień 30 listopada 2013 r., rachunek zysków i strat (sprawozdanie) na dzień 30 listopada 2013 r., postanowienie Sądu Rejonowego Lublin – Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 9 maja 2013 r., sygn. [...], zeznanie podatkowe CIT-8 za 2012 r., wyciąg z rachunku bankowego spółki za okres od 31 października do 31 grudnia 2013 r. oraz wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2012 r. wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat za 2012 r., protokołem zgromadzenia wspólników skarżącej spółki z dnia 28 czerwca 2013 r. i trzema uchwałami wspólników spółki. Na wezwanie referendarza sądowego reprezentujący skarżącą spółkę pełnomocnik przesłał kserokopię umowy spółki (akt notarialny Repertorium [...] z dnia 27 stycznia 2006 r.), 11 tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w L. i postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku z dnia 14 marca 2014 r., sygn. [...] potwierdzające wpisanie skarżącej spółki do rejestru dłużników niewypłacalnych. Pełnomocnik złożył również w imieniu skarżącej spółki oświadczenie, że w okresie ostatnich 12 miesięcy żaden ze wspólników spółki nie dokonywał dopłat na rzecz spółki, o których mowa w art. 177 § 1 K.s.h. oraz że kapitał rezerwowy spółki na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosił. 1.909.937,32 zł. Oświadczył, też, że poza zestawem komputerowym spółka nie posiada żadnych środków trwałych ujętych w rozrachunkach księgowych. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Oceniając wniosek pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych). Do wymagalnych kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania, należy wpis sądowy od skargi w kwocie 100.000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której głównym przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa metali i rud metali. Kapitał zakładowy skarżącej spółki wynosi 50.000 zł. Według bilansu za 2012 r. wartość aktywów obrotowych spółki wyniosła 2.194.228,28 zł (w tym zapasy – 148.047,32 zł, należności krótkoterminowe 2.041.076,05 zł). W ostatnim roku obrotowym według rachunku zysków i strat za 2012 r. strona poniosła stratę w wysokości – 162.853,17 zł. Z kolei według sprawozdania na dzień 30 listopada 2013 r. (bilans rachunek zysków i strat) aktywa obrotowe spółki wynosiły 2.183.738,25 zł, zaś strata – 2.128,54 zł. Na rachunku bankowym spółka nie posiada środków pieniężnych Spółka dysponuje natomiast kapitałem rezerwowym, który na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosił 2.072.790,49 zł (wg. danych o funduszach /kapitałach/ spółki zgodnie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami do bilansu za 2012 r.), zaś na dzień 31 grudnia 2013 r. wynosił 1.909.937,32 zł. Z kapitału rezerwowego są pokrywane straty w działalności spółki, m.in. na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników nr 3/2013 r. z dnia 28 czerwca 2013 r., pokryto kwotę straty bilansowej spółki za 2012 r. w wysokości 162.853,17 zł. W tych okolicznościach wskazać należy, że przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzależnione od wykazania przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Przy czym osoba prawna nie może powoływać się na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale że poczyniła wszelkie możliwe działania aby zdobyć fundusze na ich pokrycie. Założeniem bowiem przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym jest zapewnienie prawa do sądu i obrony swych racji podmiotom, które obiektywnie nie mają możliwości uiszczenia kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11). W tym kontekście należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych poprzez zobowiązanie wspólników do dopłat na podstawie art. 177 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 1030). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13). Są one formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, zaś w bilansie spółki są one ujmowane pod pozycją "kapitał rezerwowy z dopłat wspólników" (por. komentarz do art. 177 i art. 178 K.s.h. A. Kidyba LEX/el.2014). Zaznaczyć przy tym należy, że z § 12 umowy zawiązującej "W." Spółkę z o.o. (akt notarialny Rep. [...] z dnia 27 stycznia 2006 r.) wynika, że wspólnicy mogą zostać zobowiązani do dokonania w każdym roku obrotowym dopłat proporcjonalnych do ich udziałów. W ocenie referendarza, w świetle wynikającego z art. 177 K.s.h. oraz § 12 umowy zawiązującej przedmiotową spółkę, prawa do zobowiązania wspólników spółki do dokonania dopłat, jak również posiadania przez skarżącą spółkę kapitału rezerwowego w kwocie 1.909.937,32 zł, ma ona możliwość pozyskania środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Możliwości takiej nie przekreśla fakt oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, czy też wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych. Wykazanie straty przez spółkę również nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad tym przychodem, co skutkuje brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Jak wynika natomiast z wprowadzenia do sprawozdania finansowego sporządzonego 2 marca 2013 r. (pkt 3) zostało ono sporządzone przy założeniu możliwości dalszej kontynuacji działalności spółki. Zdaniem referendarza, skoro z kapitału rezerwowego spółki pokryto kwotę straty bilansowej spółki za 2012 r. w wysokości 162.853,17 zł (uchwała nr 3/2013 z 28 czerwca 2013 r.), to w ten sposób można również uzyskać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Strona skarżąca nie spełnia zatem przesłanek do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.