I SA/Lu 157/16
WyrokWSA w Lublinie2016-10-28
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz, Wiesława Achrymowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki, które są w posiadaniu przedsiębiorcy, ale przejściowo nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej z powodu remontów lub modernizacji, powinny być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy podatkowe nie uwzględniły potencjalnego zwolnienia podatkowego z tytułu regionalnej pomocy inwestycyjnej, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania. Ponadto, sąd wskazał, że przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości przez przedsiębiorcę z powodu remontów lub modernizacji nie pozbawia jej charakteru nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą, chyba że istnieją obiektywne, trwałe przeszkody techniczne uniemożliwiające wykorzystanie.Stan faktyczny
Spółka P. nie złożyła deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości za 2015 r. Organy podatkowe określiły wysokość zobowiązania, opodatkowując grunty i budynki najwyższą stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Spółka kwestionowała opodatkowanie części budynków, twierdząc, że nie są one wykorzystywane z powodu remontów, modernizacji lub planowanego wyburzenia, a także podnosiła kwestię regionalnej pomocy inwestycyjnej. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę determinuje opodatkowanie najwyższymi stawkami, a remonty nie stanowią podstawy do wyłączenia z opodatkowania ze względów technicznych. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę z tytułu zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) WSA Wiesława Achrymowicz Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi "P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "P. [...] złote) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Lu 157/16
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]. Nr SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. z siedzibą w W. od decyzji wójta Gminy K. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie [...]zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Spółka P. pomimo ustawowego obowiązku nie złożyła deklaracji podatkowej, ani nie dokonała zapłaty podatku. W związku z powyższym wszczęto postępowanie podatkowe i na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej wydano decyzję, określającą wysokość zobowiązania.
Opodatkowaniem objęto przy tym: grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 49.994 m2 (stawka [...] zł za 1m2), budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 13.924 m2 (stawka [...] zł za 1 m2),według danych przedstawionych przez Spółkę w deklaracji za 2014 r.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niedopuszczenie wszystkich dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy, nieskompletowanie całości materiału dowodowego oraz zakwestionowała opodatkowanie części gruntu oraz części powierzchni budynków według podwyższonej stawki podatkowej przewidzianej dla nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą (co narusza art. 4 i art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i postanowienia §1.1.a i §1.2.b uchwały Rady Gminy K. w sprawie stawek podatkowych na ten rok). Spółka wyjaśniła, że już w grudniu 2014 r. nie korzystała ze składników majątku w zakresie tzw. starego zakładu: nie wykorzystywała budynku produkcyjnego o powierzchni 1.713 m2, budynku chłodni o pow. 456 m2 oraz budynku inwentarskiego o pow. 373 m2 oraz w zakresie tzw nowego zakładu nie wykorzystywała 76% powierzchni hali produkcyjnej to jest 7.956 m2. W/w nieruchomości nie są wykorzystywane obecnie przez spółkę, gdyż albo toczą się prace remontowo-budowlane, w tym związane z montażem lub przygotowaniem do montażu dla nowych maszyn i urządzeń (dotyczy to nowego zakładu) albo prowadzone są prace mające na celu wyburzenie lub zasadnicza zmianę przeznaczenia budynków (dotyczy to starego zakładu).
Zdaniem podatnika, jeżeli nieruchomości nie są faktycznie wykorzystywane przez przedsiębiorcę to nie wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego. Dzieje się tak jeżeli podatnik nie kupił nieruchomości dla celów działalności gospodarczej, nie wprowadził ich do ewidencji środków trwałych i nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych, ani nie rozliczał nakładów. Nieruchomość opodatkowana najwyższą stawką musi być faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że Spółka P. z siedzibą w W. jest niespornie właścicielem gruntów (o powierzchni 49.994m2) i budynków (o łącznej powierzchni 13.924 m2) położonych w K.. Okoliczności te wynikają z wypisu z rejestru gruntów (zawiadomienie z dnia 19.12.2013 r.) i deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2014 wraz z załącznikami [...] i [...] oraz załączonego do nich wykazu działek i wykazu budynków sporządzonego przez Spółkę.
Podatnik zarzucił, że zaskarżona decyzja niesłusznie uznaje, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę determinuje opodatkowanie tych nieruchomości najwyższymi stawkami przewidzianymi dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i do tego w sytuacji, gdy podatnik nie korzysta z tych nieruchomości, bo prowadzi w tych budynkach remonty lub zamierza je wyburzyć. Zdaniem Kolegium w przypadku przysługiwania przedsiębiorcy prawa własności nieruchomości, co do zasady należy uznać, że taka nieruchomość będzie opodatkowana według wyższych stawek przewidzianych dla nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą. Nieruchomości należące do przedsiębiorcy mogą, chociażby z powodu remontów lub modernizacji, nie być faktycznie zajęte i wykorzystywane przez przedsiębiorcę, ale przez to nie tracą charakteru nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Takie nieruchomości mogą także nie być amortyzowane (gdyż decyzja o zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych nie jest obowiązkowa), co też nie pozbawia ich automatycznie charakteru nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Podkreślono przy tym, że argumentacja zawarta w przywołanych przez podatnika wyrokach NSA, odnoszących się do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, nie znajduje zastosowania do spraw, gdzie to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka prawa handlowego, z założenia powołana do życia i funkcjonująca jako podmiot gospodarczy) jest właścicielem nieruchomości.
W przypadku spółki kapitałowej należy przede wszystkim ustalić czy istnieje więź pomiędzy daną działalnością gospodarczą takiego podatnika a nieruchomością podlegającą opodatkowaniu, czyli czy dana nieruchomość w jakikolwiek sposób jest lub może być wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej. Już same wyjaśnienia spółki wskazują zdaniem organu, że budynki nawet jeżeli obecnie nie są faktycznie wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, to mogą w przyszłości tak być wykorzystane, bo zostały nabyte przez przedsiębiorcę w celu prowadzenia działalności gospodarczej, po ich wyremontowaniu i wyposażeniu.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ podatkowy nie był zatem zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w celu wykazania, która część nieruchomości jest faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej i czy rzeczywiście wykonywane są tam czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Prowadzenie działalności tylko w części budynku, bądź okresowe niewykorzystywanie nieruchomości nie powoduje, że nieruchomości przestają być związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy podatnik wykorzystuje je do prowadzonej przez siebie działalności, czy też nie.
Wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie (dalej jako: u.p.o.l.) wyłączenie z opodatkowania dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania (grunty, budynki, budowle) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości. Pojęcie "względów technicznych" należy interpretować zgodnie z jego potocznym rozumieniem lub w odniesieniu do obiektów budowlanych, pomocniczo zgodnie z prawem budowlanym. Okoliczności, które uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej, muszą mieć charakter obiektywny, a więc niezależny od woli przedsiębiorcy oraz trwały, tzn. stanowić trwałą, choć niekoniecznie nieodwracalną, przeszkodę w prowadzeniu działalności gospodarczej (m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1662/11, WSA w Łodzi z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 830/11, WSA w Szczecinie z 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 53/11). Przyczyny technologiczne, ekonomiczne i finansowe, jako nie mające charakteru technicznego, jak również przeprowadzane remonty i modernizacje nie stanowią podstawy do zakwalifikowania tych przyczyn jako względów technicznych (m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 53/11, WSA w Lublinie z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 834/10, WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I SA Gd 1170/10, WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA G1 901/10); remont, adaptacja, modernizacja spełniają bowiem funkcje odtworzeniowe, poprawy stanu nieruchomości i dostosowania jej dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, nie mają charakteru stałego lecz przejściowo, na jakiś okres mogą powodować wyłączenie nieruchomości z możliwości jej użytkowania (stan ten nie powoduje jednakże pozbawienia tej nieruchomości związku z prowadzeniem działalności gospodarczej podatnika). Nieprzydatność przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych należy rozpatrywać w kategorii działalności w ogóle, nie zaś jej konkretnego rodzaju (m.in. wyrok NSA z 14 marca 2012 r., II FSK 1748/10). Wyłączenie budynku lub jego części z opodatkowania przewidzianego dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą jest możliwe jedynie w przypadku, gdy stan techniczny uniemożliwia wykorzystanie tego budynku (jego części) do działalności gospodarczej zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości (tak też m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2009 r., I SA/Wr 956/09, LEX nr 531577). Względy techniczne danej nieruchomości odnoszą się do cech konstrukcyjnych budynku, które nie dadzą się usunąć i wskazują, że budynek stanowi zagrożenie dla ludzi i środowiska, dlatego podlega wyłączeniu z użytkowania (np. grozi zawaleniem, pękła konstrukcja), zatem remont, czy inna forma odtworzenia nie przywrócą tej nieruchomości stanu używalności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2010 r., I SA/GL 367/09, wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2011 r., II FSK 151/10) .
Jak podkreślił organ, w toku prowadzonego postępowania podatnik nie podnosił zaistnienia okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie wyłączenia opodatkowania nieruchomości ze względów technicznych. Jeżeli strona powołuje się na ich istnienie, jest zobowiązana udowodnić, że wskazywane przez nią grunty lub budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wprawdzie przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie oznacza to nieograniczonego obowiązku poszukiwania nowych faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w prawie podatkowym także ma zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne ( wyrok WSA [...] z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 198/08, LEX nr 493530 ).
W rozpoznawanej sprawie podatnik nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie, w tym także dowodów, że dla części budynków wydano np. nakaz rozbiórki. W tych okolicznościach uznano, że cała nieruchomość, będąca w posiadaniu przedsiębiorcy podlega opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla opodatkowania nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] złożył podatnik - P. z siedzibą w W.. Wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] nr [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zarzucił naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z:
- art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez brak zbadania w toku prowadzonego postępowania podatkowego, czy istniały budynki Spółki mogące być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości;
- art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach lokalnych oraz § 1 pkt 2 lit. b) uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie gminy K. poprzez błędne przyjęcie powierzchni stanowiących podstawę opodatkowania i tym samym podstawę wyliczenia należnego podatku.
Dodatkowo skarżący na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Starosty [...] z dnia [...] odnośnie rozbiórki budynku tzw. starego zakładu.
Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten ustala kluczową dla postępowania podatkowego zasadę prawdy obiektywnej. Tymczasem w prowadzonym przez Wójta Gminy K. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowaniu podatkowym zabrakło zbadania, czy składniki majątkowe należące do spółki powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W piśmie z dnia 22 lipca 2014 r. Starosta P. poinformował, iż nie wnosi sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających rozbiórce budynku starego zakładu zlokalizowanego na działkach o nr ewid.[...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w miejscowości K.. Od tego momentu do maja 2015r. prowadzone były prace skutkujące rozebraniem części tzw. starego zakładu w postaci budynku produkcyjnego o powierzchni 1713 m. kw., budynku chłodni o powierzchni 456 m2 oraz budynku inwentarskiego o powierzchni 373 m2. Jeszcze w 2014 r. w trakcie tych prac dokonano demontażu dachów rozbieranych obiektów. Oznacza to, że w 2015 r. nie można było w ogóle mówić o przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jakim jest budynek zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach lokalnych.
Jednocześnie spółka podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu odnośnie braku podstaw do opodatkowania powierzchni tzw. nowego zakładu, to jest 7956 m. kw. hali produkcyjnej, niewykorzystywanej w prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreśliła, że brak faktycznego korzystania z tej powierzchni powoduje, iż w tej części budynek nie może być uznany za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i, co za tym idzie, opodatkowany według podwyższonej stawki podatku od nieruchomości.
W dniu 12 października 2016 r. skarżący złożył w sprawie kolejne pismo, w którym wskazał, że w tożsamym stanie faktycznym organ odwoławczy uchylił decyzję wójta Gminy K. dotyczącą podatku od nieruchomości za 2016r. Nakazał przy tym zbadanie czy obiekty starego zakładu stanowią budynki w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy. Do pisma dołączono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] Nadto w piśmie wskazano, że organ podatkowy nie uwzględnił zwolnienia podatkowego, jakie przysługuje spółce na podstawie uchwały nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...]. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla przedsiębiorców na terenie Gminy K. (Dz.Urz. Woj. L. . Z dnia 3 czerwca 2015 r. poz. 1851). W okresie od 1 lipca 2015 r. do 21 marca 2016 r. spółka zrealizowała inwestycję, polegającą na zakupie i montażu linii technologicznej automatycznej do pakowania. W dniu 24 czerwca 2015 r. złożyła do wójta gminy stosowne zgłoszenie według wzoru określonego w uchwale. Inwestycja została przeprowadzona w budynku tzw. nowego zakładu o pow. 10.467,48 m2. Zwolnienie z podatku stosuje się zgodnie z uchwałą od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczęto prace nad inwestycją (§14 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną). W omawianej sprawie zgodnie z § 3 pkt 3 powołanego Rozporządzenia, za rozpoczęcie prac należy uznać datę zawarcia umowy dotyczącej montowanej linii technologicznej, tj. 1 lipca 2015 r. Oznacza to, ze spółka powinna korzystać ze zwolnienia podatkowego od 1 sierpnia 2015 r. Okoliczność ta nie została uwzględniona w decyzji.
Do pisma dołączono dokumenty zgłoszenia zamiaru korzystania z pomocy, umowy z dnia [...] lipca 2015 r., protokołu odbioru z dnia [...] marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie ze zgłoszonych przez skarżącą zarzutów należy w sprawie podzielić.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016. 1066, j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 tego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016.718, j.t.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, w tym skarg na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie niespornym jest, że P. . w W. jest właścicielem gruntów i budynków wskazanych w decyzji (zostały one wskazane przez samego podatnika w deklaracji podatkowej za 2014 r.). O ile poza sporem pomiędzy stronami pozostaje kwestia opodatkowania należących do spółki gruntów – jako gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o tyle sporne jest opodatkowanie części budynków skarżącego. Organ podatkowy stoi na stanowisku, że budynki składające się na tzw. stary i nowy zakład w całości powinny być opodatkowane stawką najwyższą. Spółka uważa natomiast, że w przypadku budynków starego zakładu, tj. budynku produkcyjnego o powierzchni 1.713 m2, budynku chłodni powierzchni 456 m2, budynku inwentarskiego o powierzchni 373 m2, z uwagi na to, że "nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych" - powinny być wyłączone z opodatkowania, bowiem w wyniku prac rozbiórkowych w dacie powstania obowiązku podatkowego nie nosiły już cech budynku.
Dodatkowo już na etapie przedsądowym podatnik wskazał na obowiązujące na terenie Gminy K. prawo miejscowe, w oparciu o uchwałę nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla przedsiębiorców na terenie Gminy K. (Dz.Urz. Woj. L. . Z dnia 3 czerwca 2015 r. poz. 1851). Z uwagi na fakt, że w okresie od 1 lipca 2015 r. do 21 marca 2016 r. spółka zrealizowała inwestycję, polegającą na zakupie i montażu linii technologicznej automatycznej do pakowania, winna jej zdaniem podlegać zwolnieniu z podatku od nieruchomości od dnia 1 sierpnia 2015 r. Tej okoliczności nie uwzględniły jednak organy podatkowe, do czego niewątpliwie były we wskazanych okolicznościach zobowiązane z urzędu.
Inną rzeczą jest jednak fakt opodatkowania budynków najwyższą stawką podatkową i uznania ich za związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, w sytuacji braku aktywności podatnika w postępowaniu podatkowym, a tym samym oceny wiodących zarzutów skargi.
Nie budzi wątpliwości, że ustawodawca uzależnił w przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm., dalej "u.p.o.l."), wysokość stawek podatku od nieruchomości od sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania. Najwyższą stawką objęto nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że grunt, budynek i budowle są związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., z wyjątkiem sytuacji, gdy nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. z opodatkowania następuje wówczas, gdy przedmiot ten nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. "Względy techniczne", to każda obiektywna okoliczność natury technicznej niemająca błahego charakteru, tj. taka, która prowadzi do oceny, że dany budynek jest w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący nie złożył deklaracji podatkowej na 2015 r. Dlatego organ I instancji w pełni usprawiedliwiony okolicznościami wszczął postępowanie podatkowe i – bazując na treści złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej za 2014 r., która nie była korygowana- określił wysokość zobowiązania podatkowego uznając, że wskazane w deklaracji budynki o łącznej powierzchni 13.924 m2 są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez spółkę (założeniem istnienia spółki kapitałowej jest bowiem prowadzenie działalności gospodarczej).
Organ właściwie odczytał i zinterpretował treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wskazać należy, że w przepisie tym ustawodawca zdefiniował grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W przedmiotowej sprawie do bezspornych należą takie okoliczności, jak fakt, że spółka jest przedsiębiorcą i w jej posiadaniu znajdują się sporne (co do sposobu kwalifikacji podatkowej) budynki. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach i w zlokalizowanych na nich budynkach czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Istotne znaczenie dla wywołania określonych skutków podatkowych ma sam fakt posiadania tychże nieruchomości przez przedsiębiorcę. Jak już zaznaczono, kwestie te w rozpoznawanym przypadku nie budzą wątpliwości.
Już w treści odwołania podatnik domagał się wyłączenia z opodatkowania budynków tzw. starego zakładu z uwagi na ich zły stan i zakwalifikowanie do wyburzenia lub generalnej przebudowy. Bez wątpienia jednak podatnik nie przedłożył w toku postępowania podatkowego żadnego dokumentu na potwierdzenie, aby obiekty te były trwale wyłączone z możliwości użytkowania, nie zgłosił też żadnych innych dowodów na swoje twierdzenia. Organ nie był zatem zobowiązany do poszukiwania dowodów na okoliczności, których dowodzenie obciążało – zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury i doktryny – podatnika. Należy podkreślić, że podatnikowi, reprezentowanemu także w toku postępowania podatkowego przez profesjonalnego pełnomocnika, zakreślono zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej 7– dniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. W wykonaniu zobowiązania podatnik nie podjął żadnej czynności. Zdaniem organu nie był on obowiązany do podjęcia czynności dowodowych, skoro ich inicjatywa winna wypłynąć od podatnika. Jest to tym istotniejsze, że w wypadku niniejszego postępowania udowodnieniu winny podlegać fakty historyczne, w tym czy i w jakim ewentualnie okresie dokonano faktycznej rozbiórki obiektów starego zakładu. Samo bowiem przedłożenie (i to dopiero na etapie sądowym) pisma Starosty [...], nie powoduje jeszcze przekonania, że do rozbiórki i wyłączenia z użytkowania obiektów doszło we wskazywanym przez podatnika okresie.
Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy podziela tą konstatację organu podatkowego. Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych podlega samoobliczeniu, co wiąże się z koniecznością samodzielnego ustalenia przez podatnika wszystkich elementów składających się na zobowiązanie podatkowe, tj. przedmiotu, podstawy opodatkowania, właściwej stawki i na tej podstawie obliczenia wysokości podatku. Reguła ta ma wpływ na ocenę zakresu obowiązków podatnika w kontekście ustalania poszczególnych elementów konstrukcyjnych podatku. Stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W szczególności, jeżeli podatnik usiłuje wykazać korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, na niego przechodzi obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczność, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego. Wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik, pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., II FSK 2166/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązki podatnika w tym zakresie (wykazania okoliczności korzystnych dla podatnika) nabierają znaczenia, jeżeli organ musi skorzystać z danych, znajdujących się wyłącznie w dyspozycji podatnika (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., II FSK 3128/15). Nadto utrwaloną jest wykładnia art. 122 Ordynacji podatkowej zakładająca, że tam, gdzie podatnik zmierza do uzyskania korzyści podatkowej, czy to w postaci ulgi, czy wyłączenia z opodatkowania, tam ciężar wykazania istotnej okoliczności spoczywa na podatniku. Nieprzeprowadzenie dowodu przez podatnika oznacza w tej sytuacji niewykazanie okoliczności, z której podatnik chce wywodzić korzyść podatkową, a w konsekwencji nieosiągnięcie oczekiwanej korzyści (Ordynacja podatkowa. Komentarz S. Babiarz, B. Dauter i inni, LexisNexis , W – wa 2009, str. 568). Taka konstatacja jest w pełni uzasadniona przy założeniu, ze organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów negatywnych. Ciężar dowodu spoczywa na twierdzącym (J. Glos, Ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym, Prok. i Pr. 2006,nr 12, s. 30).
Inicjatywa dowodowa podjęta przez podatnika przy skardze jest oczywiście spóźniona i nie znajduje podstaw do uwzględnienia w trybie art. 106 § 3 Ordynacji podatkowej. P. Starosty [...] pochodzi z dnia [...] lipca 2014 r., podczas gdy decyzja organu I instancji zapadła [...] zaś II instancji – [...] Podatnik miał zatem pełną możliwość przedłożenia dokumentu organom podatkowym, które w takiej okoliczności zobligowane byłyby do prowadzenia określonych ustaleń i gromadzenia materiału dowodowego. W przeciwnym wypadku twierdzenia podatnika zasadnie uznano za gołosłowne, a zatem nie wymagające działań dowodowych organu.
Niezależnie od powyższego podkreślić trzeba jak powyżej, że wspomniane pismo Starosty [...] nie dowodzi, by budynki tzw. starego zakładu w istocie w okresie podatkowym zostały rozebrane, a jedynie tego, że strona - planując takie czynności - wystąpiła do organów o stosowne pozwolenia.
Podobnie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w późniejszym okresie decyzję administracyjną w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r. o odmiennej treści, tj. uchylającą decyzję wójta Gminy K. i zobowiązało w niej organ do prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wyłączenia budynków starego zakładu z opodatkowania. Z treści tej decyzji wynika, że wydana została ona w innych realiach, które obligowały organ do podjęcia określonych działań. Dotyczy to w szczególności (oprócz nieuwzględnionego w treści decyzji prawa miejscowego), pozostawionej bez rozpoznania inicjatywy dowodowej strony. Zatem we wskazanym wypadku strona w postępowaniu podatkowym podjęła takie czynności, które obligowały organ do przeprowadzenia i oceny dowodów.
Jeśli natomiast chodzi o budynek tzw. nowego zakładu, to jak wynika już z samych twierdzeń skarżącego prezentowanych w toku postępowania podatkowego, budynek jedynie przejściowo nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem wymaga remontu i modernizacji parku maszynowego. Tym samym uznać należy, że wady budynku są wadami możliwymi do naprawienia. Przeprowadzenie remontów w budynku nie oznacza pozbawienia go związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynku do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku nie dyskwalifikował go w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ograniczał wysokość uzyskiwanych dochodów w danym roku podatkowym. Na podkreślenie zasługuje także to, iż stan techniczny budynku pozwalał na jego adaptację i inne wykorzystanie przez przedsiębiorcę. Reasumując więc, przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej przez siebie nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przy wymiarze podatku od tej nieruchomości stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z 14 marca 2014 r. II FSK 944/12).
Zatem z uwagi na pominięty przez organy obu instancji aspekt ewentualnego zwolnienia podatnika z podatku od nieruchomości, a przez to istotne naruszenie reguł postępowania wynikających z art. 122 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Brak uwzględnienia wpływu uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] na prawa podatnika w oczywisty sposób wpływa na ocenę prawidłowości ustalenia wysokości należności podatkowej za 2015 r. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 25 lipca 2002 r., w brzmieniu właściwym dla rozpoznawanej sprawy (dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy zobowiązany jest ustalić, czy na podstawie uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] nr [...] spółce przysługuje i ewentualnie od kiedy zwolnienie podatkowe w podatku od nieruchomości w zakresie budynku hali produkcyjnej w tzw. nowym zakładzie o powierzchni 10.467,48 m2.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. oraz w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1lit g rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 11 lutego 2011 r.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło