I SA/Lu 158/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant: Sekretarz sądowy Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. spółki z ograniczona odpowiedzialnością w K. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r., - w zakresie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "T. " sp. z o.o. z siedzibą w K. (aktualnie: w likwidacji) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz obowiązku zapłaty podatku wykazanego w fakturach za kwiecień 2013 r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, który ją wydał, a w przypadku odmowy bądź nierozpoznania wniosku przez organ – o wydanie przez sąd postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości, z uwagi na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi i we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Należy na wstępie zwrócić uwagę, że wprawdzie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jednak jak jednoznacznie wynika z powołanego art. 61 § 3 zd. 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcie to nie pozbawia skarżącej prawa złożenia wniosku do sądu. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku, Sąd stwierdza, że nie może on zostać uwzględniony. Z treści uzasadnienia wynika, że skarżąca uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dwiema grupami argumentów. Po pierwsze skarżąca powołuje się na argumenty podniesione w skardze, czyli zarzuty dotyczące niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tych argumentów należy wskazać, że w orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, w myśl którego uzasadnieniem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą być zarzuty podważające jej zgodność z prawem. Jak wskazuje się w orzecznictwie, "stanowisko skarżącego, że skarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja jest merytorycznie nietrafna i w jego ocenie narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 [p.p.s.a.]." (postanowienie NSA z 9 września 2004 r., FZ 358/2004; podobnie NSA w postanowieniu z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05: "Niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny sądu I instancji w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. (...) to dwie różne kwestie. O ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu, i jak stwierdzono, ma odmienną osnowę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej"). W drugiej grupie argumentów uzasadniających wniosek skarżąca odwołuje się dość enigmatycznie do "okoliczności wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym". Biorąc pod uwagę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest uzasadniany trudną sytuacją finansową i majątkową Spółki, należy domniemywać, że te same okoliczności mają stanowić argument za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tej argumentacji Sąd przypomina, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Twierdzenia powinny być poparte materiałem dowodowym. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). W ocenie Sądu, z tego punktu widzenia wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja dotyczy m.in. określenia na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług kwoty podlegającej wpłacie w wysokości [...] zł. Nałożony na skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Z reguły zatem w takim przypadku nie da się stwierdzić niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to możliwe tylko w takich przypadkach, gdy skarżąca wykaże konkretne, szczególne okoliczności wskazujące na istnienie takich niebezpieczeństw. W ocenie Sądu skarżąca Spółka takich okoliczności nie wykazała. Argumentem za tym, że ewentualne dobrowolne uiszczenie czy przymusowe wyegzekwowanie należności będzie miało nieodwracalne dla Spółki skutki nie może być treść wniosku o przyznanie prawa pomocy (i załączone do niego dokumenty), jeżeli uwzględnić fakt, że wniosek ten został oddalony prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2017 r., a ponadto, pomimo ponownego wniosku skarżącej, referendarz odmówił zmiany swojego prawomocnego postanowienia (postanowienie z dnia 26 maja 2017 r.). Z uzasadnienia postanowień referendarza wynika, że nie uwzględnił on argumentacji Spółki, iż jej sytuacja majątkowa i finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Choć nie wynika to wprost z art. 61 p.p.s.a., oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd powinien dokonać wyważenia kolidujących interesów: indywidualnego interesu skarżącej oraz interesu publicznego. Z tego punktu widzenia należy zauważyć, że skarżąca Spółka aktualnie znajduje się w stanie likwidacji. W odróżnieniu od upadłości stosowanej w przypadku niewypłacalności przedsiębiorcy, likwidacja jest procedurą stosowaną w odniesieniu do takich przedsiębiorców, którzy znajdują się jeszcze w stosunkowo bezpiecznej sytuacji majątkowej i finansowej oraz pozwalającą zakończyć byt przedsiębiorcy w sposób bezpieczny zarówno dla niego, jak i dla jego wierzycieli, w tym wierzycieli z tytułu zobowiązań publicznoprawnych. W ocenie Sądu, odroczenie wykonania zobowiązań publicznoprawnych wynikających z zaskarżonej decyzji na skutek wstrzymania jej wykonania niesie ze sobą poważne niebezpieczeństwo dla interesu publicznego, z uwagi na możliwą utratę bytu prawnego Spółki. Z drugiej zaś brak wstrzymania wykonania nie spowoduje istotnego zagrożenia dla interesów skarżącej. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Konkluzja taka musi skutkować odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.