I SA/Lu 2/10

WyrokWSA w Lublinie2010-01-27

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, określając zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego, może pominąć postanowienia umowy między EWG a Konfederacją Szwajcarską dotyczące zakazu dyskryminacji podatkowej, a tym samym nie zbadać rozmiaru niedyskryminującej akcyzy?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, określając zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego ze Szwajcarii, ma obowiązek uwzględnić postanowienia umowy między EWG a Konfederacją Szwajcarską dotyczące zakazu dyskryminacji podatkowej. Zaniechanie zbadania rozmiaru niedyskryminującej akcyzy stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego marki Range Rover ze Szwajcarii. Organ celny, po weryfikacji wartości pojazdu, podwyższył jego wartość celną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, określającą wyższe zobowiązanie podatkowe. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i domagając się stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji, wskazując na wadliwe ustalenie wartości pojazdu i naruszenie zakazu dyskryminacji podatkowej wynikającego z umowy między EWG a Szwajcarią.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł o niedostosowaniu zaskarżonej decyzji do wykonania w całości i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz A.B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. B. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 2/10 UZASADNIENIE 1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania A.B. / podatnik /, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – ustawa VAT /, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego marki Range Rover, sprowadzonego według dokumentu SAD Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że w dniu 18 kwietnia 2005 r. objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD Nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy Range Rover, rok produkcji 2002. Do zgłoszenia celnego podatnik dołączył rachunek zakupu nr [...]z dnia 14 kwietnia 2005 r. na kwotę 2 500 CHF, określającą wartość przedmiotowego pojazdu. Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady /EWG/ 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. W związku z wątpliwościami, co do rzetelności wartości podanej na fakturze, Dyrektor Izby Celnej przesłał fakturę zakupu do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii. Po otrzymaniu wyników weryfikacji Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] zmienił zgłoszenie celne i określił wartość celną sprowadzonego pojazdu na 28 430 zł. W następstwie określenia wyższej wartości celnej przedmiotu importu należało określić zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 34 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy VAT. Dyrektor Izby Celnej wskazał art. 67 rozporządzenia Rady /EWG/ 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny i uzasadniał, że w związku z ponownym określeniem wartości celnej przedmiotu importu przez organy celne, organ podatkowy miał obowiązek określić podatek od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego według dokumentu SAD Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. w prawidłowej wysokości. Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany, rozpatrzony, oceniony. Ta ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji. Argumentował, że pismo władz celnych Szwajcarii z dnia 24 października 2006 r. jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 o.p. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie organu celnego i organ musi przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści takiego dokumentu. Z nadesłanych dokumentów wynikało, że importowany samochód podatnik nabył za cenę 10 700 CHF. Wystawiono fakturę [...] z dnia 14 kwietnia 2005 r. załączoną do zgłoszenia celnego na kwotę 2.500 CHF oraz fakturę nr [...] z dnia 17 kwietnia 2005 r. na kwotę 10.700 CHF. Nadesłano rachunek nr [...] na kwotę 10.000 CHF, potwierdzający zakup samochodu przez eksportera. Naczelnik Urzędu Celnego odniósł się do tych dowodów w postanowieniu wydanym w trybie art. 23 ust. 4 ustawy Prawo celne. 2. A.B. / skarżący podatnik /, złożył skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Zarzucił rażące naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 194 o.p. Alternatywnie wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, jako wydanych w warunkach przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 1 o. p. Uzasadniał, że organ podatkowy dowolnie dał wiarę dokumentom, które nie dokumentują rzeczywistego przebiegu, warunków nabycia importowanego samochodu osobowego z powodu działań eksportera. Wynika to z porównania dokumentów przedstawionych organom przez skarżącego podatnika z dokumentami uzyskanymi przez organ od władz celnych Szwajcarii. Organ zaniechał rzetelnej, wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego. Zaniechał rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich całokształcie. Dowolnie zastosował art. 194 o.p. Takie postępowanie organu podatkowego rażąco narusza art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 o.p. Wskazał stanowisko prawne w sprawach: akt III RN 41/01, III RN 32/01, III RN 33/01, III RN 34/01, III RN 35/01, III RN 36/01, III RN 37/01, III RN 38/01, III RN 39/01, III RN 40/01, III RN 41/01, III SA 7985/98. Uzasadniał, że decyzja wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów i po wyroku ETS w sprawie C-313/05, została wydana w warunkach przesłanek wznowienia postępowania podatkowego. 3. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumenty, przedstawione w zaskarżonej decyzji. 4. W sprawie III SA/Lu 563/07 została oddalona skarga A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]., mocą którego organ celny podwyższył wartość celną importowanego samochodu do kwoty 28 430 zł. Skarga kasacyjna od wyroku w sprawie III SA/Lu 563/07 została prawomocnie oddalona wyrokiem w sprawie I GSK 614/08. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie było zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie III SA/Lu 563/07. 5. W sprawie I SA/Lu 1/10 została uchylona decyzja zaskarżona i organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie określenia podatnikowi zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego marki Range Rover, sprowadzonego według dokumentu SAD Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. Sąd uzasadniał, że ostateczne i prawomocne postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] zmieniło zgłoszenie celne importera / skarżącego podatnika / według dokumentu SAD Nr [...] z 18 kwietnia 2005 r. przez podwyższenie wartości celnej importowanego samochodu osobowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelnik Urzędu Celnego wprost zawarł stwierdzenie, że importowany samochód osobowy jest samochodem sprowadzonym i pochodzącym ze Szwajcarii. Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął za wskazanym, wiążącym postanowieniem organu celnego, że importowany samochód osobowy jest samochodem sprowadzonym i pochodzącym ze Szwajcarii / strona 1 decyzji organu podatkowego pierwszej instancji /. W tych okolicznościach organ podatkowy powinien mieć na uwadze postanowienia umowy podpisanej 22 lipca 1972 r. między Europejską Wspólnotą Gospodarczą / do 1 listopada 1993 r. / a Konfederacją Szwajcarską / Dz.U.UE.L.72.300.191 ze zm. – Umowa /, która przewiduje, że Umawiające się Strony powstrzymują się od środków lub praktyk o wewnętrznym charakterze podatkowym, wprowadzających bezpośrednio lub pośrednio dyskryminację między produktami jednej z Umawiających się Stron i podobnymi produktami pochodzącymi z obszaru drugiej Umawiającej się Strony / zob. art. 18 Umowy, Protokół 3 do Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy /. Konsekwencją postanowień tej Umowy jest powinność organu podatkowego określenia rozmiaru podatku akcyzowego nałożonego na skarżącego podatnika z tytułu importu ze Szwajcarii samochodu osobowego, używanego, starszego niż dwuletni, pochodzącego ze Szwajcarii, który nie narusza zakazu dyskryminacji przewidzianego w Umowie. Konsekwencją postanowień tej Umowy jest powinność organu podatkowego rozważenia czy przyjęty krajowy reżim opodatkowania akcyzą importu ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego, pochodzącego ze Szwajcarii, nie jest dyskryminujący w stosunku do krajowego reżimu opodatkowania akcyzą przemieszczenia na terytorium kraju samochodu podobnego o wspólnotowym pochodzeniu. W dotychczasowym postępowaniu podatkowym organ nie wyjaśnił rozmiaru akcyzy niedyskryminującej w rozumieniu postanowień Umowy, określając skarżącemu podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu importu ze Szwajcarii samochodu osobowego, używanego, starszego niż dwuletni, co do którego przyjął pochodzenie ze Szwajcarii. Stwierdzone zaniechanie organu podatkowego powoduje istotne luki postępowania wyjaśniającego, w konsekwencji narusza art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w sposób, który wyczerpuje przesłankę uchylenia decyzji odwoławczego organu podatkowego, organu podatkowego pierwszej instancji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. Sąd uzasadniał, że ma rację skarżący wskazując wyrok ETS w sprawie C-313/05. Ten wyrok nie ma bezpośredniego zastosowania do opodatkowania akcyzą importu używanego samochodu osobowego, pochodzącego ze Szwajcarii. W świetle postanowień Umowy ten wyrok, wyznaczając granice niedyskryminacyjnego opodatkowania akcyzą w kraju przemieszczenia na terytorium kraju używanych samochodów osobowych o wspólnotowym pochodzeniu, pośrednio wyznacza granice niedyskryminacyjnego opodatkowania akcyzą w kraju przywozu ze Szwajcarii na terytorium RP / importu / podobnych produktów pochodzących ze Szwajcarii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Naruszenie prawa podlegało stwierdzeniu poza granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /. 7. W okolicznościach faktycznych bezspornie skarżący podatnik w dniu 18 kwietnia 2005 r., według dokumentu SAD Nr [...], zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Range Rover, rok produkcji 2002. W tych okolicznościach faktycznych skarżący podatnik dokonał importu samochodu osobowego w rozumieniu art. 2 pkt 7, pkt 1, pkt 5 ustawy VAT. Import samochodu osobowego jest poddany reżimowi art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 ustawy VAT. Dla podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu towaru, który podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, istotne znaczenie ma wartość celna, cło, podatek akcyzowy stosownie do art. 29 ust. 13 ustawy VAT. 8. Ostateczne i prawomocne postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] zmieniło zgłoszenie celne importera / skarżącego podatnika / według dokumentu SAD Nr [...] z 18 kwietnia 2005 r. przez podwyższenie wartości celnej importowanego samochodu osobowego. To ostateczne i prawomocne postanowienie miało wiążący charakter dla organu podatkowego orzekającego w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Dlatego nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, decyzji organu podatkowego pierwszej instancji zarzuty skargi, w których skarżący podatnik podważa wartość celną importowanego samochodu. Skarżący podatnik pomija, że ostateczne postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w sprawie zmiany zgłoszenia celnego i podwyższenia wartości celnej importowanego samochodu osobowego wiązało organ podatkowy. W postępowaniu podatkowym w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego skarżący podatnik nie mógł skutecznie, zasadnie podważać ostatecznego rozstrzygnięcia organu celnego w sprawie zmiany zgłoszenia celnego / które stało się następnie prawomocne /. Sądowa kontrola legalności postanowienia organu celnego, odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nie doprowadziła do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć organu celnego, kwestionowanych przez skarżącego importera. Dlatego zaskarżona decyzja podatkowa, wydana w rezultacie przeprowadzenia postępowania podatkowego, nie została wydana ani w warunkach rażącego naruszenia przepisów postępowania podatkowego wskazanych w skardze, ani w warunkach przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 1 o.p. 9. Uchylenie w sprawie I SA/Lu 1/10 zaskarżonej decyzji i decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie określenia skarżącemu podatnikowi zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego marki Range Rover, sprowadzonego według dokumentu SAD Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. powoduje, że nie odpowiadają prawu zaskarżona decyzja i decyzja organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie określenia skarżącemu podatnikowi zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu tego samochodu osobowego. Dopiero zgodne z prawem określenie skarżącemu podatnikowi zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego pozwoli organowi podatkowemu zastosować art. 29 ust. 13 ustawy VAT przez określenie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu tego importu w sposób odpowiadający prawu / która będzie obejmować kwotę podatku akcyzowego określoną zgodnie z prawem /. Wyrok ETS w sprawie C-313/05 wpłynie na określenie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu używanego samochodu osobowego podlegającego opodatkowaniu podatkiem akcyzowym i objętego Umową / pochodzącego ze Szwajcarii /, tylko o ile wpłynie na rozmiar niedyskryminującej akcyzy z tytułu tego importu. Określenie skarżącemu podatnikowi zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego w warunkach przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z istotnym naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. powoduje, że określenie skarżącemu podatnikowi zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu tego importu samochodu osobowego nastąpiło w warunkach przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z istotnym naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w sposób, który wyczerpuje przesłankę uchylenia decyzji odwoławczego organu podatkowego, organu podatkowego pierwszej instancji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. 10. Z tych względów zaskarżona decyzja oraz decyzja organu podatkowego pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, przy zastosowaniu art. 135, art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło