I SA/Lu 2/17

WyrokWSA w Lublinie2017-06-30

Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Krystyna Czajecka-Szpringer, Ewa Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie z podatku od nieruchomości dla budynków gospodarczych lub ich części zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (hodowla ryb akwariowych) może być odmówione wyłącznie na podstawie informacji z urzędu skarbowego o braku wykazania przychodów z tego tytułu przez najemców, bez przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości?
Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Odmowa zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości dla budynków zajętych na działy specjalne produkcji rolnej nie może opierać się wyłącznie na informacji o braku wykazania przychodów przez najemców, bez przeprowadzenia przez organ dowodów potwierdzających faktyczny sposób użytkowania nieruchomości. Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i brak zapewnienia stronie czynnego udziału w jego końcowej fazie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do nowych dowodów, stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Spółka S. została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2014-2015 decyzjami organu pierwszej instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Spółka podnosiła, że część nieruchomości, w tym budynek o powierzchni 120 m2 i plac o powierzchni 200 m2, była wynajmowana na działalność rolniczą w postaci hodowli ryb akwariowych (dział specjalny produkcji rolnej), co powinno skutkować zwolnieniem z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy uznały, że zwolnienie nie przysługuje, opierając się m.in. na danych z ewidencji gruntów i informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego o braku przychodów z tego tytułu u najemców. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wszechstronnego zebrania dowodów i naruszenie zasady czynnego udziału strony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2014-2015 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. kwotę [...]([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] określającą firma A zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2014-2015. Z zaskarżonej decyzji wynika, że pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wójt Gminy [...] wezwał spółkę do złożenia deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości za 2014 i 2015 r. przesyłając formularze deklaracji podatkowych, a wobec bezskuteczności tego wezwania postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe zakończone decyzją z dnia [...] marca 2016 r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2014-2015 w łącznej wysokości [...] zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że spółka od 7 grudnia 2012 r. do 30 grudnia 2015 r. była właścicielem zabudowanych nieruchomości, położonych na terenie miejscowości O., stanowiących działki o numerach ewidencyjnych [...] i klasie geodezyjnej "Bi" oraz działki o numerach ewidencyjnych [...] i klasie geodezyjnej "Ba". W tym okresie spółka była również współwłaścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...] i klasie geodezyjnej "Ba" z udziałem wynoszącym 32500/100000. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie aktu notarialnego Repertorium [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. (nabycie nieruchomości), aktu notarialnego Repertorium [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. (zbycie nieruchomości) jak też na podstawie wypisów z ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego we [...]. W decyzji szczegółowo opisano grunty i znajdujące się na nich budynki ze wskazaniem powierzchni i funkcji wraz z wyliczeniem kwoty podatku od nieruchomości, uwzględniając kwoty stawek obowiązujących w roku 2014 i 2015. Organ podatkowy przyjął opodatkowanie działek stawką dla gruntów pozostałych z uwagi na sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków symbolami Bi, Ba, w wysokości odpowiednio [...] zł za m2 w roku 2014 oraz 0,47 za m2 zł w roku 2015, przy czym część powierzchni gruntu działki nr [...] (200 m2) opodatkował według stawki dla gruntów pod działalność gospodarczą w wysokości odpowiednio [...] zł za m2 w roku 2014 oraz [...] zł za m2 w roku 2015. Również część powierzchni znajdującego się na tej działce budynku (warsztat mechaniczny), a mianowicie 120m2 opodatkowano według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, pozostałe budynki posadowione na innych działkach oraz część budynku na działce ewidencyjnej nr [...] opodatkowane zostały według stawki dla budynków pozostałych. Powołując się na przepis art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 poz. 849), dalej jako "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych" lub zamiennie "u.p.o.l.", organ wskazał, że spółka powinna złożyć deklaracje na podatek od nieruchomości, odpowiednio w terminie do dnia 31 stycznia 2014 r. na rok 2014 r. oraz w terminie do dnia 31 stycznia 2015 r. na 2015 r., czego nie uczyniła. Rozpatrując kwestie związane z reprezentacją spółki organ podatkowy nie dopatrzył się w tym względzie nieprawidłowości i uznał, że spółka jest prawidłowo reprezentowana przez zarząd w osobie prezesa zarządu J. O. uprawnionej jednoosobowo do składania oświadczeń woli za spółkę. W odwołaniu od decyzji spółka zarzuciła, że na działce nr [...] w części budynku o powierzchni 120 m2 i części placu o powierzchni 200 m2 była prowadzona działalność gospodarcza przez najemcę Z. O.. Natomiast na pozostałej części działki nr [...] jak i na pozostałych działkach była prowadzona działalność rolnicza - hodowla ryb akwariowych, która jako dział specjalny produkcji rolnej na podstawie art. 7 pkt 4c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powinna być zwolniona z podatku od nieruchomości. Spółka zarzuciła również nierówne traktowanie podatników przez Wójta Gminy [...]. Na potwierdzenie tych okoliczności w dalszym piśmie przesłano kserokopie dwóch umów najmu nieruchomości wraz z fakturami opiewającymi na czynsz najmu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W odniesieniu do zagadnienia prawidłowości reprezentacji spółki organ odwoławczy wyjaśnił, że Pani J. O. jako prezes zarządu była uprawniona do reprezentowana spółki w postępowaniu podatkowym oraz do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Dalej Kolegium wskazało, że status podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do wymienionych w decyzji działek i posadowionych na nich budynków posiada spółka będąca ich właścicielem, pomimo oddania tych nieruchomości w najem. Powołując się na definicję posiadania samoistnego i zależnego zawartą w art. 336 ustawy z dnia 26 kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 827 ze zm.) organ wyjaśnił, że relacje faktyczne między spółką jako właścicielem, a posiadaczami nieruchomości w oparciu o umowy najmu należy określić jako posiadanie zależne, a nie samoistne, zaś fakt posiadania zależnego eliminuje możliwość przypisania takiemu posiadaczowi statusu podatnika podatku od nieruchomości, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2014 r. poz. 897 ze zm.) art. 21 ust. 1, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów, a co za tym idzie, także wypisy z tej ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) dalej powoływanej jako "Ordynacja podatkowa" i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów i uwidocznionych w wydawanych z niej wypisach. Organ odwoławczy przyjął za prawidłowe opodatkowanie gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] oraz części powierzchni działki nr [...] ([...] m2) stawką dla gruntów pozostałych w wysokości odpowiednio [...] zł za m2 w roku 2014 oraz [...] zł za m2 w roku 2015, natomiast pozostałą część działki nr [...] (o pow. 200 m2) stawką dla gruntów zajętych pod działalność gospodarczą w wysokości odpowiednio [...] zł za m2 w roku 2014 oraz [...] zł za m2 w roku 2015. Również część budynku znajdującego się na działce nr [...] tj. powierzchnię 120 m2 opodatkowano stawką dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej według stawki wynoszącej odpowiednio [...] zł za m2 w roku 2014 oraz [...] zł za m2 w roku 2015. W pozostałej części tj. powierzchnia 50m2 tego budynku (warsztat mechaniczny na działce nr [...]) jak i budynki zlokalizowane na pozostałych działkach (budynek garażowy, budynek po byłej straży pożarnej, portiernia) zostały opodatkowane stawką dla gruntów pozostałych w wysokości odpowiednio [...] zł za m2 w roku 2014 oraz [...] zł za m2 w roku 2015. Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe pozyskując informację Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (organu podatkowego właściwego miejscowo dla najemców nieruchomości będących przedmiotem decyzji –G. O. i R. W.), z której wynikało, że osoby te nie wykazywały przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej w latach 2013-2015, stwierdzając tym samym brak podstaw do zastosowania wobec spółki zwolnienia przedmiotowego z art. 7 ust. 1 pkt 4c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzuty naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego, w tym: - art. 7 ust 1 pkt 4 lit. c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy część budynku o pow. 120 m2 posadowionego na należącej do skarżącej działce o nr [...] wykorzystywana była przez dzierżawcę tej działki na działalność rolniczą w postaci hodowli ryb akwariowych, a ta jako specjalny dział produkcji rolnej winna korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości; - art. 21 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treść wpisów uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków, a odnoszących się do przedmiotowych nieruchomości wyklucza możliwość weryfikacji przez organ podatkowy faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości w aspekcie zwolnienia właściciela z podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy przepis ten odnosi się jedynie do danych dotyczących gruntów i budynków i pozostaje bez wpływu na istnienie okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącej zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust 1 pkt 4 lit. c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; 2) naruszenie przepisów postępowania, w tym: - art. 121, 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez ich niezastosowanie i niepodjęcie przez organ podatkowy niezbędnych czynności dowodowych zmierzających do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w konsekwencji brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, nie przeprowadzenie z urzędu istotnych dowodów, a to przesłuchania świadków w osobie G. O. i R. W., nie przesłuchanie stron i nie przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowej nieruchomości na okoliczność istnienia podstaw do zwolnienia skarżącej od obowiązku uiszczenia podatku od części nieruchomości wykorzystywanej na dział specjalny produkcji rolnej; - art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów przeciwko dokumentowi urzędowemu w postaci wypisu z ewidencji gruntów celem potwierdzenia czy dane zawarte w tym dokumencie a odnoszące się do nieruchomości skarżącej są zgodne ze stanem rzeczywistym wobec okoliczności przeciwnych ujawnionych przez organ podatkowy w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego; - art. 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną ocenę dowodów w postaci przesłanych przez skarżącą umów najmu z dnia [...] stycznia 2013 r. należących do niej lokali użytkowych i działek a także dwóch faktur z dnia [...] stycznia 2016 r. z naliczonym czynszem przez ich pominięcie przy ocenie materiału dowodowego oraz twierdzenie, że strona nie podważała prawdziwości zapisów ewidencji odnośnie opodatkowanych działek gruntu w sytuacji gdy strona w toku całego postępowania administracyjnego konsekwentnie twierdziła, że część nieruchomości nie podlega opodatkowaniu z uwagi na zwolnienie podatkowe; - art. 120 i art. 229 Ordynacji podatkowej przez nie odniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich twierdzeń podniesionych przez Spółkę we wniesionym odwołaniu a w szczególności niewskazanie w uzasadnieniu powodów dla których organ ten uznał, że skarżąca nie podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, albowiem organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych, których ustalenie jest konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto na etapie postępowania odwoławczego naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wobec braku zawiadomienia skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do dowodu przeprowadzonego przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego. Wydanie zaskarżonej decyzji w takich warunkach pozostaje w sprzeczności z przepisami art. 122 i 187 § 1 oraz art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Z zaskarżonej decyzji wynika, że opodatkowane zostały stanowiące własność skarżącej grunty jak i posadowione na nich budynki, przy czym część z tychże gruntów (powierzchnia [...] m2 działki nr [...] oraz część posadowionego na tej działce budynku powierzchnia [...] m2), opodatkowana została według stawki przyjętej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pozostałe grunty i budynki zaś według stawek odpowiednio dla gruntów i budynków pozostałych. W niniejszej sprawie istotne znaczenie dla opodatkowania części powierzchni budynku posadowionego na działce o numerze ewidencyjnym [...] ([...]m2), a także budynków położonych na działkach przyległych, ma okoliczność stanowiąca przesłankę zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 7 ust.1 pkt 4 lit. c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na które to zwolnienie skarżąca powoływała się w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Z powołanego przepisu wynika, że zwalania się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Skarżąca utrzymywała zatem, że na działkach i w budynkach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez Z. O., prowadzona jest przez najemców działalność rolnicza w postaci działów specjalnych produkcji rolnej polegająca na hodowli rybek akwariowych i z tego tytułu nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zarówno organ podatkowy pierwszej instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziły podstaw do zastosowania wobec tej części nieruchomości zwolnienia z opodatkowania. Należy wskazać, że podstawą zastosowania tego zwolnienia jest ustalenie "zajęcia" budynku pod prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Jest to okoliczność faktyczna związana ze sposobem sprawowania faktycznego władztwa nad nieruchomością. Nie jest to zatem okoliczność podlegająca wpisowi do ewidencji gruntów i budynków, lecz każdorazowo musi być w trakcie postępowania podatkowego wyjaśniana przez organ podatkowy za pomocą przeprowadzonych dowodów. Nie jest w tym zakresie wystarczające powołanie się jedynie na dane wynikające z ewidencji. O zajęciu nieruchomości świadczyć będzie zatem faktyczny sposób władania nią i rodzaj prowadzonej na niej działalności Aby zatem prawidłowo ustalić, czy dana nieruchomość jest zajęta na jakąś działalność, a tym samym może podlegać zwolnieniu przedmiotowemu określonemu np: w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., organy muszą przeprowadzić postępowanie w trakcie którego wyjaśnią faktyczny sposób użytkowania danej nieruchomości. Z mocy art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej na organach spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co obliguje organy do zebrania i sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie uczyniły zadość tym wymaganiom w zakresie odnoszącym się gruntów i budynków, co do których skarżąca podnosiła rolniczy sposób ich wykorzystywania. Jakkolwiek dowody takie jak akty notarialne, czy wypisy z ewidencji gruntów i budynków były wystarczające do ustalenia podstawy opodatkowania i ewentualnej wysokości podatku, to jednak z istoty nie są wystarczające do ustalenia, czy zachodzą przesłanki zwolnienia podatkowego zawarte we wskazanym przepisie. Za wystarczającą nie mogła być uznana również informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] pozyskana przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy strona nie miała możliwości zapoznania się z jej treścią i odniesienia się do tego dowodu. Jakkolwiek stosownie do przepisu art. 229 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów, to jednak nie zwalnia to organu z obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu na tym jego etapie, który to obowiązek na etapie postępowania odwoławczego został przez organ drugiej instancji naruszony. Z przepisu art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek zapewnienia czynnego udziału stronie w prowadzonym przez organ podatkowy postępowaniu, w rozumieniu przywołanego przepisu jest konkretyzowany przez dalsze przepisy Ordynacji podatkowej statuujące poszczególne obowiązki organu i odpowiadające im uprawnienia podatnika. Zgodnie bowiem z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jak wynika z akt podatkowych rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy zawiadomił skarżącą o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, ale dokonał tego bezpośrednio po otrzymaniu odwołania wraz z aktami od organu pierwszej instancji (k. 73 akt podatkowych), to jest jeszcze zanim przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Pomiędzy otrzymaniem przez skarżącą zawiadomienia, co nastąpiło [...] kwietnia 2016 r. (k. 72 akt adm.), a przeprowadzeniem przez organ z urzędu nowego dowodu upłynęło ponad trzy miesiące, co oznacza, że nawet gdyby skarżąca skorzystała z uprawnienia do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w zastrzeżonym w zawiadomieniu siedmiodniowym terminie, nie mogłaby zapoznać się z informacją Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], która wpłynęła do organu [...] sierpnia 2016 r. (k. 109 akt podatkowych). Z zestawienia tych okoliczności wynika, że skierowane do skarżącej zawiadomienie organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy przed wydaniem decyzji, nie czyniło zadość zasadzie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu na etapie postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy w tym czasie materiał dowodowy nie był kompletny. Dopełnieniem omawianej zasady jest uprawnienie podatnika do wypowiedzeniem się co do przeprowadzonych dowodów. Wyraża je przepis art. 192 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zaniechanie skierowania do skarżącej ponownego zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym bezpośrednio przed wydaniem decyzji, w sposób oczywisty uniemożliwiło realizację skarżącej uprawnienia wynikającego z przepisu art. 192 Ordynacji podatkowej. Na istotność tego rodzaju uchybienia zwraca się uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 3 lutego 2016 r. NSA podkreślił, że nawet nieuzupełnianie materiału dowodowego (brak przeprowadzenia nowych dowodów) przez organ odwoławczy nie zwalnia tego organu od wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, bowiem strona powinna mieć możliwość końcowego wypowiedzenia się przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy co do całości zebranego materiału dowodowego (Por. II FSK 3471/13). Tym samym, w rozpoznawanej sprawie, gdzie okolicznością istotną z punktu widzenia wymiaru podatku było ewentualne zajęcie budynków pod prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, skarżąca została pozbawiona możliwości złożenia wniosków dowodowych na okoliczności przeciwne do wynikających z treści informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Należy przy tym podkreślić, że nie wykazanie przez najemców nieruchomości przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej za lata 2013 i 2014, co do zasady nie wyklucza "zajęcia" budynków gospodarczych na cele prowadzenia tego rodzaju działalności. Wprawdzie słuszne jest stanowisko organu, iż informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, z czym związane jest domniemanie prawdziwości zawartych tam treści, nie mniej jednak, należy też podkreślić, że domniemanie to co do zasady może zostać obalone. W realiach niniejszej sprawy powołanie się tylko na ten dokument doprowadziło do spłycenia postępowania dowodowego, a tym samym nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności decydujących o przesłankach ewentualnego zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 4c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W świetle przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły przepisy art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nadto wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w warunkach nie zachowania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 123, art. 192 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 235 tej ustawy, które to naruszenie jak zostało wykazane mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia organu podatkowego. Ponownie rozpoznając sprawę mając na względzie wyrażoną wyżej ocenę prawną należy wyjaśnić, czy przedmiotowe nieruchomości (budynki) były zajęte na prowadzenie produkcji mogącej stanowić dział specjalny produkcji rolnej (hodowla rybek akwariowych) – co podatnik podnosił w toku postępowania. W tym celu organ przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do ustalenia tych okoliczności, w szczególności z wykorzystaniem dowodu z oględzin miejsca, zeznań świadków - najemców nieruchomości (wskazywanych jako środek dowodowy w toku postępowania przez podatnika), ewentualnie także przesłuchania strony, a następnie po zebraniu kompletnego materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności stanowiących przesłankę zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l, zapewniając podatnikowi czynny udziału w toku całego postępowania, ustali faktyczny sposób użytkowania nieruchomości w okresie objętym decyzją, dokonując w tym zakresie oceny zastosowania przepisu art. 7 ust.1 pkt 4 lit c u.p.o.l. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz mając na względzie konieczność przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, również decyzję organu pierwszej instancji w myśl art. 135 p.p.s.a.. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. mając na uwadze uiszczony przez skarżącą wpis w kwocie [...]zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło