I SA/Lu 243/14
WyrokWSA w Lublinie2015-01-14
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego jest skuteczne, jeśli podatnik nie został o tym poinformowany w odpowiednim terminie, a wyrok karny nie dotyczy bezpośrednio jego osoby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest skuteczne od momentu, gdy podatnik uzyska wiedzę o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym skarbowym, co następuje z chwilą doręczenia mu pisma o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że wyroki karne wiążą sąd administracyjny tylko wtedy, gdy są to wyroki skazujące i prawomocne, a w niniejszej sprawie nie dotyczyły one bezpośrednio skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu samochodu osobowego. Organ celny ustalił wartość celną pojazdu na kwotę niższą niż zadeklarowana przez importera, po otrzymaniu informacji od Prokuratury o nieistnieniu eksportera i podejrzeniu oszustwa. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych, procedury podatkowej oraz zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd rozpoznał zarzuty dotyczące przedawnienia, wartości celnej oraz prawidłowości naliczenia podatków.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, SO Monika Kazubińska-Kręcisz (del.), Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania M. N. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] określającej kwotę podatku akcyzowego i kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...].11.2007 r. według dokumentu SAD objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki Audi Q7, rok produkcji 2006. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek z dnia [...].02.2007 r. określający wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 4000 CHF wystawiony przez firmę A., świadectwo przewozowe EUR.1 z dnia [...].11.2007 r., wycenę wartości pojazdu nr [...] z dnia [...].11.2007 r. oraz pełnomocnictwo do dokonania odprawy celnej samochodu osobowego udzielone notarialnie przez M. J. N. W. P.
Organ zaznaczył, że zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych przez stronę elementów kalkulacyjnych.
Pismem z dnia [...].10.2010 r. Prokuratura Apelacyjna przesłała Naczelnikowi Urzędu Celnego dokumenty uzyskane w wyniku zrealizowanej przez Urząd Celny Konfederacji Szwajcarskiej międzynarodowej pomocy prawnej. Z przesłanych dokumentów wynika, że eksportera o nazwie A., który został wymieniony w załączniku nr 2 wraz z rachunkiem sprzedaży pojazdu marki Audi Q7 z dnia [...].02.2007 r. należy określić jako "nieistniejącego".
W wyniku przeprowadzonej przez organ celny I instancji analizy zgłoszenia celnego stwierdzono, że wartość przedmiotowego pojazdu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów.
Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę [...] zł. Ze względu na fakt, że do zgłoszenia celnego SAD zostało załączone świadectwo przewozowe EUR.1 potwierdzające preferencyjne pochodzenie towaru z Niemiec, kwota należności wynikająca z długu celnego nie uległa zmianie. Dyrektor Izby Celnej utrzymał wyżej wymienioną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22.05.2013 r. sygn. akt III SA/Lu 232/13 odrzucił skargę strony na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej.
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty podatku akcyzowego oraz kwoty podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu przedmiotowego samochodu.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł należnych z tytułu importu towaru ze Szwajcarii. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego wezwał do uiszczenia kwoty podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz kwoty podatku VAT w wysokości [...] zł będących różnicą pomiędzy kwotami określonymi w decyzji, a pobranymi według zgłoszenia celnego.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej na wstępie wyjaśnił pojęcia obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego. Następnie odniósł się do obowiązku podatkowego w akcyzie i VAT wskazując, że zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Podatnicy dokonujący importu wyrobów akcyzowych są obowiązani do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, z uwzględnieniem obowiązujących stawek (art. 20 ust. 1 ww. ustawy). Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9.
Dodatkowo organ podkreślił, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości (art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług).
Dyrektor Izby Celnej nadmienił, że podstawą opodatkowania zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, w imporcie towarów w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, z uwzględnieniem ust. 6-9. Podstawa opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych obejmuje również prowizję oraz koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały do niej włączone, a już poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 10 ust. 8 ww. ustawy). Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Stosownie do art. 29 ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawa opodatkowania obejmuje, o ile elementy takie nie zostały do niej włączone: prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że decyzja organu I instancji określająca kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług została wydana na podstawie stanu faktycznego ustalonego postępowaniem celnym zakończonym ustaleniem wartości celnej importowanego pojazdu. Naczelnik Urzędu Celnego w decyzji z dnia [...] wypowiedział się w kwestii wartości celnej importowanego towaru. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. Wartość celna sprowadzonego pojazdu została określona w wysokości [...] zł i ma charakter wiążący dla dalszych pochodnych postępowań, tak jak w niniejszej sprawie dotyczącej określenia kwoty podatku akcyzowego i kwoty podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy zauważył również, iż w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego został poinformowany przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia, śledztwa m.in. w sprawie zaistniałego w okresie od 1.01.2004 r. do co najmniej 31.03.2008 r. w B. P., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze Szwajcarii pojazdów samochodowych, przy czym zachowania te miały miejsce w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i uczestniczyły w nich w ramach ustalonego podziału ról osoby zaangażowane w działalność zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu, zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zb. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kks. Organ nadmienił, że Prokuratura Apelacyjna w piśmie z dnia [...].05.2012 r., nadesłanym do Naczelnika Urzędu Celnego przedstawiła listę odpraw celnych objętych przedmiotowym postępowaniem. Wśród wymienionych zgłoszeń celnych znajduje się również zgłoszenie celne brane pod uwagę w niniejszej sprawie.
Dyrektor Izby Celnej zauważył, że z opisu czynu zawartego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa z dnia [...] oraz z przekazanej przez Prokuraturę listy zgłoszeń celnych objętych tym postępowaniem wynika, że podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu wiąże się z niewykonaniem zobowiązań będących przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie rozpoczęty bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu w dniu [...].03.2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...].11.2012 r. zawiadomił stronę postępowania, że wskutek wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową w dniu [...].03.2008 r. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu importu pojazdu samochodowego na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...].11.2007 r. uległ zawieszeniu z dniem [...].03.2008 r. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...].12.2012 r.
W odniesieniu do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 210 Ordynacji podatkowej oraz art. 121,122,125 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 2 ustawy prawo celne organ odwoławczy podkreślił, że objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. Organ odwoławczy podkreślił, że Naczelnik Urzędu Celnego przywołał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia decyzję w sprawie celnej będącą podstawą wydania decyzji podatkowej oraz szczegółowo wyjaśnił powody wydania decyzji w sprawie podatkowej. Naczelnik Urzędu powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji zawiera zdaniem organu również wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. W sprawie nie było dowodów, którym organ nie dał wiary, w konsekwencji nie wystąpiły powody ujawnienia przyczyn, dla których innym dowodom organ odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w niniejszej sprawie zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przyjęte stanowisko w sprawie. Organ celny przytoczył w nim wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał na podstawie całokształtu zebranego materiału oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] strona wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającą na braku jego wszechstronnego rozważenia, a nadto błędną, jednostronną, niespójną i częściowo wewnętrznie sprzeczną ocenę poddanych analizie fragmentów tegoż materiału dowodowego oraz niezasadną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego mających w istocie szczególne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych. Zarzuty dotyczyły rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności art. 188 i 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 121, 122, 125, 187 i 210 Ordynacji podatkowej w związku z artykułem 73 ust. 2 Prawa celnego.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na nieprawidłowości w decyzji polegające na nie wskazaniu przez organ I instancji, które fakty uznał za udowodnione i dlaczego, nie wskazał dowodów którym dał wiarę. Uzasadnienie nie zawierało zdaniem skarżącego przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Ponadto skarżący za nieprawidłowe uznał również uzasadnienie prawne ponieważ organ pierwszej instancji uzasadniając zaskarżoną decyzję ograniczył się jedynie do przytoczenia treści przepisów prawa nie wyjaśniając podstawy prawnej decyzji do czego w oparciu o treść art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej był zobowiązany.
W ocenie strony skarżącej w związku z ewidentnymi wadami uzasadnienia nie można ustosunkować się do motywów organu I instancji, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżący zwrócił uwagę, iż działający na zlecenie organów celnych biegły, którego opinia była podstawą do określenia wysokości długu celnego, zastosował metodę charakterystyczną dla wycen szkód ubezpieczeniowych w zakresie Auto Casco. Powyższa metoda jest jego zdaniem niedopuszczalna w przypadku określenia wartości celnej samochodu ponieważ wartość naprawy importowanego samochodu może i często przekracza ilości procentowe przyjęte przez biegłego w jego opinii, w związku z tym jego wartość rynkowa, a w dalszej konsekwencji wartość celna jest odpowiednio mniejsza, co skutkuje zmniejszeniem pozostałych należności. W opinii biegłego w zakresie określenia długu celnego, w sposób sztuczny przyjęte zostały górne pułapy- korekt wartości pojazdu z tytułu koniecznych napraw ograniczając korektę do 30%. Nie wynikało to z rzeczywistej oceny zakresu uszkodzeń dokonanej przez biegłego. W związku z powyższym nie może być to według skarżącego podstawą do przyjęcia właściwej wartości pojazdu i naliczonych od tej wartości podatków: akcyzowego i od towarów i usług. Skarżący nadmienił, że na zlecenie importera inny biegły sporządził wycenę prywatną, którą załączył do dokumentu SAD, a do której biegły powołany przez organ, w żaden sposób się nie odniósł.
Wobec czego zdaniem strony skarżącej opierając się na wadliwej opinii biegłego organ celny, nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego sprawy w zakresie faktów kluczowych dla jej rozstrzygnięcia tzn. rzeczywistej wartości pojazdu, stanowiącej punkt wyjścia do określenia wartości podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Skarżący zaznaczył, że przedmiotowa opinia biegłego do chwili obecnej nie była przedmiotem kontroli sądowej, gdyż strona przez cały czas walczy z negatywnymi skutkami związanymi z doręczeniami przez organy celne i sąd pod niewłaściwy adres korespondencji urzędowej, co pozbawia stronę prawa do obrony swoich praw.
Skarżący odnosząc się do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podkreślił, że organ pomimo przywołania wielu okoliczności, w ogóle nie wskazał w jakim związku z postępowaniem, które go dotyczy i określeniem obciążających go należności publicznoprawnych związanych z przedmiotowym samochodem pozostaje niniejsze postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący wniósł o zwrócenie się do Sądu Rejonowego II Wydział Karny o przesłanie wyroku tego Sądu z dnia [...], sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem oraz o zwrócenie się do Sądu Okręgowego o przesłanie wyroku tego Sądu, sygn. akt [...], w której to sprawie po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego Ap V Ds. [...] wskazanym przez organ w odpowiedzi na skargę zostały skazane prawomocnym wyrokiem inne osoby. W związku z powyższym skarżący uzupełnił zarzuty i uzasadnienie swojej skargi wskazując na art. 11 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który w jego ocenie Sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu. Skarżący wskazał także na naruszenie art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Do pisma załączył kopie stron 14, 15, 23 i 24 wyroku Sądu Rejonowego oraz kopie stron 60-63 i 67-70 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi związanych z przedawnieniem zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.03.2008 r.( tj. w dniu wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową) bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2002.169.1387), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853).
Wprawdzie stwierdzona niekonstytucyjność dotyczy art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jednak analogiczna treść tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dniu zawieszenia upływu terminu przedawnienia, powoduje niekonstytucyjność wtórną tego ostatniego. Zatem kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd miał obowiązek dokonać wykładni przepisu art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowanego w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. Wykładnia ta sprowadza się do oceny, że ww przepis jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przesądzają wszelkie okoliczności, na skutek których podatnik nabywa wiedzę o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym skarbowym. W wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 998/13 Sąd wyraził pogląd, że okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karnoskarbowe. Przykładowe okoliczności mogące świadczyć o tym, że podatnik uzyskał wiedzę o postępowaniu karnym skarbowym są następujące: wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia w sprawie nierzetelnego prowadzenia przez skarżącego księgi podatkowej, wydanie postanowienia o zawieszeniu tegoż postępowania, czy też dokonanie przeszukania u podatnika w związku z tym dochodzeniem. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Celnego został poinformowany przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia śledztwa m.in. w sprawie zaistniałego w okresie od 1.01.2004 r. do co najmniej 31.03.2008 r. w B. P., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze Szwajcarii pojazdów samochodowych (....) zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zb. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kks. Prokuratura Apelacyjna w nadesłanym do Naczelnika Urzędu Celnego piśmie z dnia [...].05.2012 r., przedstawiła listę odpraw celnych objętych przedmiotowym postępowaniem. Wśród wymienionych zgłoszeń celnych znajduje się również zgłoszenie celne dotyczące samochodu będącego przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie. Z opisu czynu zawartego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa z dnia [...] oraz z przekazanej przez Prokuraturę listy zgłoszeń celnych objętych tym postępowaniem wynika, że podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu wiąże się z niewykonaniem zobowiązań celnych i podatkowych związanych z importem samochodu będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.
Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...].11.2012 r. zawiadomił skarżącego, że wskutek wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową w dniu [...].03.2008 r. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu importu pojazdu samochodowego na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...].11.2007 r. uległ zawieszeniu z dniem [...].03.2008 r. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...].12.2012 r.
W ocenie Sądu z chwilą doręczenia tego pisma spełniony został warunek powiadomienia skarżącego o toczącym się postępowaniu karnym skarbowym wywołujący skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Nadto, wbrew zarzutom skargi, organ celny na podstawie informacji uzyskanych z Prokuratury prawidłowo ustalił, że śledztwo obejmowało działania związane z dokonanym przez skarżącego importem samochodu osobowego. Z opisu czynu zawartego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa z dnia [...] oraz z przekazanej przez Prokuraturę listy zgłoszeń celnych objętych tym postępowaniem wynika, że podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu wiąże się z niewykonaniem zobowiązań celnych i podatkowych związanych z importem samochodu będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.
Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że przepisami mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego są: art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz 257 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 2 w zw. z pozycją 21 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 752 ze zm.), jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9.
Z powołanych przepisów bezspornie wynika, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego.
W myśl art. 80 ust. 1 – 3 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są: 1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju; 2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje: 1) w przypadku sprzedaży - z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu; 2) w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego.
W rozpoznawanej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało wydaniem decyzji, w której organ celny ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu. Decyzja ta stała się prawomocna. Zmiany w zakresie ustalenia wartości celnej towaru – wartości sprowadzonego samochodu spowodowały konieczność wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości podatków, których wysokość jest ściśle zależna od wartości celnej wyrobów akcyzowych i należnego cła.
Uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu na kwotę [...] zł organ podatkowy prawidłowo określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm³).
Podobnie jak w przypadku akcyzy, w podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie również powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o VAT). Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Z podanych przepisów wynika, że określenie długu celnego w prawidłowej wysokości oraz związanej z nim kwoty podatku akcyzowego wpływa z kolei na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania.
W rozpoznawanej sprawie organ celny prawidłowo określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o VAT.
Jak wcześniej była o tym mowa, z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. Przepisy podatkowe określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, jakoby nie był stroną postępowania gdyż samochód, którego dotyczy zaskarżona decyzja, faktycznie został sprowadzony nie przez niego, a przez inną osobę, której udzielił jedynie pełnomocnictwa do takiego importu, stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia związana z osobą zobowiązaną do zapłaty należności celnych i podatkowych związanych z importem samochodu, (według dokumentu SAD Nr [...]), została już ostatecznie rozstrzygnięta w decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ustalającej wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę [...] zł. Ze względu na fakt, że do zgłoszenia celnego SAD zostało załączone świadectwo przewozowe EUR.1 potwierdzające preferencyjne pochodzenie towaru z Niemiec, kwota należności wynikająca z długu celnego nie uległa zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22.05.2013 r. sygn. akt III SA/Lu 232/13 odrzucił skargę skarżącego na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej.
Zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, podatnikami akcyzy od samochodów są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnikami VAT-u są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub w całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną.
Stwierdzenie, że skarżący dokonał importu pojazdu oznacza tym samym, że stał się on jednocześnie podatnikiem podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 121,122,125, 187, 188 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 2 ustawy prawo celne nie zasługują na uwzględnienie z tego względu, że dotyczą ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie celnej będącej podstawą wydania decyzji podatkowej. Jak już była wyżej mowa organ podatkowy w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym i VAT z tytułu importu samochodu osobowego nie dokonuje własnych ustaleń co do wartości sprowadzonego samochodu czy też ustalenia osób, na których z tego tytułu ciąży obowiązek podatkowy. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji była ostateczne decyzja Dyrektora Izby Celnej, w której ustalono skarżącemu wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę [...] zł.
Z takich też względów Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. Dowody te nie mogą w niniejszym postępowaniu doprowadzić do zmiany oceny stanu faktycznego dokonanej w decyzji celnej.
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że sąd powinien uwzględnić wyroki karne, które zapadły w sprawach o sygn. akt [...] i [...] przypomnieć należy, że art. 11 p.p.s.a. stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia wyroków karnych tylko wtedy, gdy:
- są to wyroki skazujące oraz
- są to wyroki prawomocne.
Jak wynika z pisma skarżącego oraz treści dołączonych do pisma kserokopii pojedynczych kart wyroków, wyroki, na które powołuje się skarżący nie są skazujące w stosunku do jego osoby. Kserokopie nie zawierają też informacji, że wyroki są prawomocne. Także i z tego względu Sąd nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło