I SA/Lu 266/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-08-22
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada stałe dochody i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale ponosi znaczące wydatki (np. na odszkodowanie) oraz toczy równolegle inne postępowania sądowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która posiada stałe dochody i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale ponosi znaczące wydatki (np. na odszkodowanie) oraz toczy równolegle inne postępowania sądowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Nie można natomiast przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli osoba ta nie jest rzeczywiście uboga i nie pozbawiono jej środków do życia.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek niskimi dochodami z emerytury i nieznajomością prawa. W trakcie postępowania przedstawiła dowody na posiadanie stałych dochodów, ponoszenie miesięcznych rat odszkodowania oraz fakt przekazania córce nieruchomości. Referendarz sądowy ocenił, że strona skarżąca nie jest osobą ubogą, ale poniesienie kosztów sądowych w kilku równoległych postępowaniach spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu.Rozstrzygnięcie
1) przyznano H. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. p o s t a n a w i a 1) przyznać H. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Wniosek o ustanowienie adwokata strona skarżąca dodatkowo uzasadniła tym, że nie zna się na prawie.
Strona skarżąca wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała dwa oświadczenia z dnia 15 lipca 2012 r. Wynika z nich, że strona skarżąca co miesiąc tytułem odszkodowania płaci kwotę [...] złotych oraz, iż dom o powierzchni [...] m2 i działkę o powierzchni [...] ha w 2011 r. przekazała córce, u której obecnie zamieszkuje. Strona skarżąca nadesłała również poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię protokołu z rozprawy z dnia 29 stycznia 2010 r. zawierającego treść ugody na mocy, której strona skarżąca zobowiązała się płacić co miesiąc począwszy od dnia 1 lutego 2010 r. [...] rat odszkodowania po [...] złotych. Strona skarżąca nadesłała wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że otrzymuje ona emeryturę w kwocie [...] złotych netto. Ponadto strona skarżąca nadesłała poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie rachunków i części decyzji dotyczącej jej emerytury. Wynika z niej, że strona skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osobom posiadającym dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Strona skarżąca posiada stałe dochody i ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ponadto osiągany przez nią dochód pozwala jej, co miesiąc płacić odszkodowanie w kwocie [...] złotych. Nie można zatem przyjąć aby zaliczała się ona do osób ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź do osób posiadających dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej w całości. Skoro zaś brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym rozważyć należy możliwość częściowego uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego w związku z ponoszeniem pełnych kosztów postępowania sadowego. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że poniesienie przez stronę skarżąca kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej. Realnie miesięcznie na poczet kosztów utrzymania koniecznego pozostaje jej, bowiem kwota [...] złotych. Natomiast choć koszty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) to ze względu na to, iż w toku postępowania występować mogą kilkakrotnie spowodują uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zwłaszcza, że koszty te strona skarżąca zobowiązana jest ponosić w pięciu innych postępowaniach sądowoadministracyjnych toczących się równolegle ze sprawą niniejszą. Uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie spowoduje zaś poniesienie przez stronę skarżącą kosztu ustanowienia adwokata. Jego minimalna wysokość wynosi bowiem 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm. w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) i, o ile adwokat wyrazi na to zgodę, może być ustanowiony do wszystkich toczących się obecnie z inicjatywy strony skarżącej postępowań sądowoadministracyjnych. Zauważyć także należy, że wniosku o ustanowienie adwokata nie uzasadnia nieznajomość prawa. Na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz jej podstawą prawną. Zobligowany jest on zatem wziąć pod uwagę, niezależnie od tego czy strona podniosła to czy nie, wszelkie aspekty sprawy istotne dla oceny tego czy zaskarżona działalność bądź bezczynność organu administracji jest zgodna z prawem.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło