I SA/Lu 269/07
WyrokWSA w Lublinie2007-05-18
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Anna Kwiatek, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jeśli nie ustalił jednoznacznie daty jego produkcji, a istnieją dokumenty wskazujące na różne daty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy celne nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości daty produkcji samochodu osobowego będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wadliwe ustalenie stanu faktycznego uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Organy miały obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka "H" złożyła deklarację uproszczoną dotyczącą nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI A8, deklarując rok produkcji 2003 i podatek akcyzowy w wysokości 22.420,00 zł. Następnie złożyła korektę deklaracji, wskazując rok produkcji 2004, i wniosła o stwierdzenie nadpłaty. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, mimo że w uzasadnieniu sam przyjął rok produkcji 2003. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz spółki "H" zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi "H" spółki z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Lublinie z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "H" spółki z o.o. w L. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60), art. 13 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 z późno zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI A8 w kwocie 22.420,00 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu [...] sierpnia 2005 r. do Urzędu Celnego wpłynęła deklaracja uproszczona spółki "H" z siedzibą przy ul. N. w L., dotycząca nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI A8 o numerze nadwozia [...], w której zostały zadeklarowane: rok produkcji 2003, stawka podatku 25,6 % oraz kwota podatku akcyzowego w wysokości 22.420,00 zł.
W dniu [...] listopada 2005 r. do Urzędu Celnego wpłynął wniosek Strony o stwierdzenie nadpłaty i zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego w kwocie 22.420,00 zł uiszczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu. Do wniosku została dołączona korekta deklaracji podatkowej, w której wskazano rok produkcji przedmiotowego samochodu - 2004 r.
Następnie w dniu [...] stycznia 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym, nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego.
W uzasadnieniu wskazał, iż "H" sp. z o.o. w dniu [...] sierpnia 2005 r. zakupiła na terytorium Niemiec samochód osobowy marki AUDI A8 wyprodukowany w 2004 r. a następnie sprowadziła zakupiony pojazd na terytorium kraju. Czynność taka, będąca nabyciem wewnątrzwspólnotowym w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym podlega opodatkowaniu akcyzą na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5. Wskazał, iż zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65 %, jednak Minister Finansów korzystając z delegacji ustawowej w rozporządzeniu z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, obniżył stawki akcyzy i zróżnicował je w zależności od rodzaju wyrobu. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż zgodnie z wzorem określonym w § 7 ust. 2 rozporządzenia stawka podatku dla samochodu osobowego o pojemności silnika 3936 cm3 wyprodukowanego w 2004 r. wynosi 25,6 % podstawy opodatkowania, a kwota podatku akcyzowego wynosi 22.420,00 zł. W związku z powyższym organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę.
Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania, przyjmując w zaskarżonej decyzji – inaczej niż organ I instancji – iż przedmiotowy samochód został wyprodukowany w 2003 r. i nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W ocenie organu żadna z wymienionych w powołanym wyżej przepisie, ani też w art. 74 ustawy Ordynacja podatkowa, przesłanek nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. W myśl obowiązujących przepisów ustawy o podatku akcyzowym, podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego i dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (art. 80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym - DZ.U. Nr 29 poz. 257 ze zm.)
Organ odwoławczy podkreślił, że wraz z wstąpieniem do Unii Europejskiej Polska została związana przepisami wspólnotowymi odnoszącymi się do opodatkowania wyrobów podatkiem akcyzowym. Podstawowym dokumentem określającym zakres przedmiotowy tego podatku jest dyrektywa 92/12/EWG z dnia 2 lutego 1992r. Zgodnie z art. 3 ust. 3 powyższej dyrektywy, Państwa Członkowskie zachowały prawo do dowolnego nakładania lub utrzymywania podatków pod warunkiem, że nie będą one powodowały zwiększenia formalności granicznych w obrocie handlowym między Państwami Członkowskimi. Dyrektywa jako źródło prawa wiąże dane państwo w zakresie celów do osiągnięcia, których została wydana wymagając dla swojej skuteczności interwencji państwa w postaci transformacji jej postanowień w powszechnie obowiązujące przepisy prawa wewnętrznego. Tak też w odniesieniu do dyrektywy 92/12/EWG postąpiła Polska uchwalając ustawę o podatku akcyzowym, w której oprócz podlegających regulacjom wspólnotowym wyrobów akcyzowych zharmonizowanych opodatkowano wyroby akcyzowe niezharmonizowane, w postaci min. samochodów osobowych, kosmetyków, broni, futer.
W dalszej części decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w myśl art. 25 TWE zakazane jest stosowanie ceł importowych lub eksportowych oraz opłat wywierających ten sam skutek, w obrocie handlowym między państwami członkami Wspólnoty Europejskiej. Odnosząc się do powyższego przepisu należy stwierdzić, iż dotyczy on sytuacji związanych bezpośrednio z przekroczeniem granicy danego państwa. Ponadto przepis ten znajduje generalnie zastosowanie w sytuacjach, w których prawo krajowe nakłada na towary importowane lub eksportowane opłaty pieniężne w związku z przekroczeniem granicy danego państwa przez te towary. W związku z powyższym bezpodstawnym staje się w w/w sprawie zastosowanie art. 25 TWE, który dotyczy opłaty związanej z przekroczeniem granicy przez towar natomiast pobranie podatku akcyzowego jest związane z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowy, niezależnie od miejsca zakupu.
Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art. 81 ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju są zobowiązane do dokonania niezbędnych formalności związanych z ich nabyciem. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Ponadto podatek akcyzowy stosowany jest bez zróżnicowania ze względu na miejsce produkcji samochodu i jako taki nie może być uznany za opłatę o skutku równoważnym z cłem, o którym mowa w artykule 25 Traktatu Wspólnotowego. Treść powyższego artykułu wskazuje, że został on uchwalony w celu zapobiegania protekcjonistycznemu traktowaniu produkcji krajowej tymczasem, jak podkreślił organ odwoławczy, w odniesieniu do polskiego rynku samochodów używanych trudno znaleźć przesłanki uzasadniające taką tezę, gdyż w polskim ustawodawstwie przypadki dyskryminacji bezpośredniej czy pośredniej nie mają miejsca
Organ odwoławczy podkreślił, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe są zobligowane do działania na podstawie przepisów prawa. Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej i wiążące się z tym przyjęcie jej specyficznego porządku prawnego, który w bardzo dużym stopniu ingeruje w system prawny każdego Państwa Członkowskiego powoduje, że w okresie początkowym powstają liczne kontrowersje i wątpliwości odnośnie wzajemnych relacji przepisów krajowych i wspólnotowych. Dodatkowo organ wskazał, że wprawdzie organy administracji państwowej są zobowiązane do stosowania prawa wspólnotowego i powstrzymywania się od stosowania sprzecznych z nimi przepisów krajowych, należy to jednakże odnieść do przypadków, gdy niezgodność taka jest oczywista. Natomiast w razie powstania wątpliwości nie dysponują one żadnym instrumentem prawnym umożliwiającym wyjaśnienie kontrowersji wynikających ze sprzecznych dyspozycji przepisów prawa krajowego i unijnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie organy administracji państwowej są zobowiązane do stosowania prawa wspólnotowego jednak w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości, co do tego jakie prawo (krajowe czy wspólnotowe) stosować, organy administracji nie dysponują żadnym instrumentem prawnym umożliwiającym wyjaśnienie tych wątpliwości. Podkreślił także, że sam fakt, skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 czerwca 2005 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 679/05 pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu odnośnie zgodności polskich przepisów akcyzowych z prawem unijnym, nie przesądza z góry o sprzeczności tych przepisów z prawem unijnym. Zatem do czasu uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia organy podatkowe zobowiązane są stosować przepisy powszechnie obowiązującego prawa krajowego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła "H" sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego D. Z. – K. wnosząc o jej uchylenie jako sprzecznej z prawem. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 3 pkt 1a, 25 i 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (tekst jednolity Dz.Urz.UE.C Nr 325, poz 33)
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że nie ulega wątpliwości, że TWE jest obowiązującym w polskim systemie źródłem prawa i powinien być stosowany bezpośrednio o ile normy prawne nadają się do tego i są bezpośrednio skuteczne, tj. są jasne, niewarunkowe i nieuzależnione od krajowych środków implementacji. Warunki te spełniają artykuły: 3 pkt 1a, art. 25 oraz art. 90. Normy te mają również moc nadrzędną w stosunku do ustawy o podatku akcyzowym, chociażby z powodu samego faktu ratyfikacji Traktatu Akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej z 16 kwietnia 2003 r, w którym to Polska zobowiązała się do przyjęcia porządku prawnego Unii. Organy administracji mają, więc obowiązek w przypadku sprzeczności stosować przepisy Traktatu. W ocenie wnoszącej skargę sprzeczność taka zachodzi właśnie w rozpatrywanej sprawie, bowiem przywołana przez Dyrektora Izby Celnej dyrektywa w istocie pozostawia opodatkowanie samochodów osobowych krajom członkowskim, nie pozostawia jednak państwu członkowskiemu całkowitej dowolności w opodatkowaniu towarów niezharmonizowanych. Granice swobody są postanowieniami TWE. Art. 3 pkt 1a oraz 25 TWE statuują zasadę zakazu stosowania ceł oraz innych środków o charakterze równoważnym. Skarżąca wskazuje, że powołany przepis powinien być interpretowany nie tylko zgonie z jego literalnym brzmieniem, ale również w oparciu o wykładnię celowościowa. Zakaz stosowania ceł i środków równoważnych stanowi bowiem element realizacji fundamentalnej zasady Unii Europejskiej - swobodnego przepływu towarów. W ocenie skarżącej niezasadna jest argumentacja Dyrektora Izby Celnej, że zdarzeniem, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego jest pierwsza rejestracja w kraju. Takie ukształtowanie obowiązku podatkowego ma charakter czysto teoretyczny, gdyż każdy nabywca towaru (używanego samochodu osobowego) nabytego wewnątrzwspólnotowo i wwiezionego do kraju jest o zmuszony zapłacić cenę o jedną czwartą wyższą niż za towar, który nie przekroczył granicy. W praktyce jest to więc środek równoważny opłacie celnej.
W ocenie skarżącej nie jest również słuszne generalne założenie, że przypadki dyskryminacji pośredniej lub bezpośredniej nie mają miejsca, ponieważ jedynym kryterium powstania obowiązku jest pierwsza rejestracja w kraju, a nie pochodzenie samochodu (nabycie krajowe, wewnątrzwspólnotowe bądź import) lub to czy samochód jest nowy lub używany. Istnienie dyskryminacji zależy od konkretnej sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego towaru w stosunku do nabycia takiego samego towaru na rynku krajowym. Na gruncie rozpatrywanej sprawy skarżąca zwróciła uwagę, że samochód używany na terytorium Polski nie może być niezarejestrowany, natomiast samochód wwieziony do Polski po raz pierwszy zawsze wymaga rejestracji, a więc zawsze wiąże się z obowiązkiem uiszczenia wysokiej stawki podatku akcyzowego. Logicznym wnioskiem będzie, więc stwierdzenie, że sprzedaż każdego używanego w Polsce samochodu nie jest opodatkowana akcyzą, a jedynie podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji cena samochodu krajowego jest znacząco niższa od zagranicznego, nawet jeżeli samochody te mają ten sam rok produkcji i parametry techniczne. Skarżąca podkreśliła, że sytuacja taka nosi wszelkie znamiona dyskryminacji towarów tego samego rodzaju sprowadzanych z innych krajów członkowskich.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Dodatkowo wyjaśnił, że jedynym obowiązkiem nałożonym na podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych jest obowiązek składania deklaracji uproszczonych do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia, wynikający z art. 81 ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 29 poz. 257 z późno zm.). Powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym zawsze rodzi obowiązek złożenia deklaracji. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego termin ten wynosi 5 dni. Jest on wprawdzie krótszy od ogólnego terminu przewidzianego w art. 18 ustawy o podatku akcyzowym, jednakże powinien w zupełności wystarczyć na złożenie deklaracji zwłaszcza, że można ją wysłać za pośrednictwem poczty, a ewentualne błędy wywołane pośpiechem, oprócz konieczności korekty (częstokroć dokonywanej samodzielnie przez urząd) nie pociągają za sobą niekorzystnych dla podatnika konsekwencji. Samo złożenie deklaracji podatkowej nie jest równoznaczne z zapłatą podatku, gdyż ta musi zostać dokonana przed pierwszą rejestracją pojazdu na terenie kraju, czyli zgodnie z art. 71 ust. 7 ustawy prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908) w ciągu 30 dni od sprowadzenia, a więc w okresie podobnym do podstawowego terminu przewidzianego w ustawie o podatku akcyzowym. Organ podkreślił jednak, że obowiązek zadeklarowania nabycia wewnątrzwspólnotowego w terminie wskazanym w ustawie o podatku akcyzowym nie zwiększa ani kosztów towaru, ani nie utrudnia - w sposób istotny przywozu, ale jedynie ma charakter dyscyplinujący związany z egzekwowaniem należnego podatku.
Organ odwoławczy wskazał, że nie kwestionuje zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym w sytuacji, gdy to drugie jest z nim sprzeczne. Stosuje się również do zawartej w art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady przestrzegania wiążącego Rzeczpospolitą Polska prawa międzynarodowego i wynikającej z art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady bezpośredniego stosowania ratyfikowanej umowy międzynarodowej oraz jej pierwszeństwa przed ustawą krajową, jeżeli zachodzi pomiędzy nimi sprzeczność. Przepisy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, podobnie jak ogólne zasady konstytucji krajowych, zawierają pewien katalog wartości, które unijny prawodawca uznał za najważniejsze i które determinują treść wszystkich niższych rangą aktów prawnych. Stwierdzenie, czy dany akt prawny narusza jakąś nadrzędną normę traktatową nie jest jednakże zwykle oczywiste i wymaga wielopłaszczyznowego zbadania, w tym konieczności ustalenia hierarchii nadrzędnych zasad leżących u podstaw danego systemu prawnego, która to w zależności od przedmiotu wątpliwości nie musi się wcale okazać oczywista.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § powołanej wyżej ustawy).
W sprawie niniejszej doszło do naruszenia prawa procesowego i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Oceny naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię można dokonać dopiero po upewnieniu się, że rozstrzygnięcie w danej sprawie miało za przedmiot prawidłowo ustalony stan faktyczny. W przeciwnym razie rozpatrzenie zarzutu naruszenia prawa materialnego miałoby charakter abstrakcyjny. Wobec tego zarzuty procesowe mają pierwszeństwo przed zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego.
Jak wynika z treści skargi istotą sporu między stronami jest stwierdzenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI A8. Okolicznością mającą istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest niebudzące wątpliwości ustalenie daty produkcji samochodu stanowiącego przedmiot wewnątrzwspólnotowego nabycia. Jak wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, samochody przed upływem dwóch lat od ich produkcji, opodatkowane były stawką akcyzy w wysokości ustalonej identycznie dla samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jak i dostarczanych wewnątrzwspólnotowo, nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych. Stawka akcyzy od tych pojazdów wynosiła w obu przypadkach dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 – 13,6 % podstawy opodatkowania, dla pozostałych – 3,1 %. Natomiast w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, stawki procentowe akcyzy wzrastały wraz z wiekiem pojazdu, aż do wysokości 65%.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego zawartą w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) jest podejmowanie przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Natomiast zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy w rozpatrywanej sprawie.
W sprawie niniejszej organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty, przyjął zgodnie z deklaracją AKC-U z dnia [...] sierpnia 2005 r. złożoną przez podatnika firmę "H" sp. z o.o, że będący przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego samochód osobowy marki AUDI A8 został wyprodukowany w roku 2003 mimo, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, że samochód został wyprodukowany w roku 2004 r. Są to: 1) korekta deklaracji AKC-U z dnia [...] listopada 2005 r. dołączona do wniosku pełnomocnika spółki "H" sp. z o.o. o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym, 2) dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym z dnia [...] sierpnia 2005 r. podpisany przez Naczelnika Urzędu Celnego, 3) decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2006 r.
o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, 4) załącznik do zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego z dnia [...] sierpnia 2005 r.
W aktach sprawy znajdują się również dokumenty sporządzone w języku niemieckim.
W aktach sprawy znajdują się również dokumenty sporządzone w języku niemieckim, które z powodu braku urzędowego tłumaczenia nie mogą być zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, uznane za dowód w sprawie. Posługiwanie się takim dokumentem w postępowaniu dowodowym byłoby sprzeczne z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz art. 27 Konstytucji RP, który za język urzędowy uznaje język polski.
Zatem należy stwierdzić, że nie ustalenie przez organy podatkowe w sposób nie budzący wątpliwości daty produkcji samochodu osobowego będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego ma istotne dla rozstrzygnięcia sprawy stwierdzenia istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym konsekwencje. Należy stwierdzić, że niepełne, a więc wadliwe ustalenie stanu faktycznego nie może służyć prawidłowej jego subsumcji do odpowiednich norm prawa materialnego. Dopiero gdy stan faktyczny ustalony zostanie zgodnie z zachowaniem dyrektyw płynących z art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, wówczas dopiero możliwa będzie ocena rozstrzygnięć organów podatkowych pozwalająca stwierdzić czy w rozpatrywanej sprawie mam do czynienia z nadpłatą w rozumieniu Rozdziału 9 ustawy z dnia w przepisach art. 72 – 80. Zgodnie z art. 72 § 1 za nadpłatę uważa się kwotę 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Mając na uwadze treść art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłatę można ogólnie zdefiniować jako nienależne świadczenie podatkowe. Przepis ten uznaje za nadpłatę kwotę podatku nadpłaconego lub zapłaconego nienależnie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1255/97, "nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone – tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone – tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony".
Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło