I SA/Lu 276/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. S. B., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył wyrok tutejszego sądu z dnia 4 lipca 2018 r., mocą którego oddalono jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 stycznia 2018 r. wydana w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Jednocześnie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu od skargi kasacyjnej. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z małżonką oraz 13-letnim synem. Źródło utrzymania rodziny stanowi wyłącznie wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.530 zł netto. Majątek skarżącego to dwa ciągniki siodłowe i dwie naczepy, aktualnie objęte zajęciem egzekucyjnym przez organy podatkowe. Dom natomiast w którym zamieszkuje rodzina należy do dzieci skarżącego. Jednocześnie skarżący wskazał, że na utrzymanie domu przeznacza kwotę 1.500 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), określanej dalej jako p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez wskazany uszczerbek, należy zaś rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że to strona ma przekonać sąd (referendarza sądowego), że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Natomiast w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo nieokreślenia przez ustawodawcę, jakimi względami należy kierować się przy ocenie informacji i oświadczeń strony, sąd ma prawo uznać za niewiarygodne informacje i oświadczenia strony, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Oceniając wniosek skarżącego w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, należało stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Rozpocząć należy od wskazania, że wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie jest pierwszym jaki skarżący składa przy sprawach poddawanych pod osąd tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowieniami z dnia 30 sierpnia 2018 r. wydanymi w sprawach sygn. akt I SA/Lu 458-460/18 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie na skutek wniesionych przez stronę sprzeciwów tutejszy sąd postanowienia te utrzymał w mocy, co czyni je prawomocnymi. W postanowieniach tych referendarz sądowy, analizując możliwości płatnicze strony, uznał, że wniosek strony jest niewiarygodny i nie odpowiada rzeczywistości. Jego zdaniem nie można bowiem wiarygodnie twierdzić, że środki w wysokości 1.530 zł wystarczają na utrzymanie skarżącego, jego małżonki oraz uczącego się syna oraz ponoszenie kosztów utrzymania domu bez pokrywania ich z innych źródeł. Oznacza to, że rodzina skarżącego albo korzysta z pomocy innych osób lub posiada inne nieujawnione źródła dochodów. Treść obecnie rozpatrywanego wniosku jest tożsama z treścią wniosków złożonych przez skarżącego w wyżej wymienionych sprawach. Taki stan rzeczy skutkuje tym, że referendarz sądowy podtrzymuje stanowisko wyrażone w tych sprawach. Dlatego jeszcze raz należy wskazać skarżącemu, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania w sposób wyczerpujący i wiarygodny przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Tego stanu rzeczy skarżący aktualnie nie próbuje nawet zmienić. Jednocześnie podnieść przy tym należy, że do wymagalnych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych należy jedynie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 223 zł. Skarżący w dotychczasowym postępowaniu uiścił natomiast wpis od skargi w wysokości 445 zł oraz opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł, czyli pokrył koszty sądowe w wysokości znacznie większej od obciążającego go obecnie wpisu od skargi kasacyjnej. Wszystko powyższe jednoznacznie skutkuje uznaniem, że skarżący mimo deklaracji o braku dochodów jest w stanie znaleźć również źródło poniesienia wydatków związanych z postępowaniem przed sądem drugiej instancji. Na zdolność poniesienia przez stronę kosztów wpisu od skargi kasacyjnej wskazuje również fakt reprezentowania jej w dalszym ciągu przez profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczność ta sama w sobie przeczy bowiem dopuszczalności uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi kasacyjnej, gdyż albo już na ustanowienie radcy prawnego wygospodarowała pewne środki finansowe, albo też oceniając swoje możliwości finansowe liczyła się z taką potrzebą w przyszłości. Z tych też względów rozpoznający sprawę nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał kredytować stronę skarżącą w sytuacji gdy ta jest w stanie zabezpieczyć dochodzenie swoich racji również przed sądem drugiej instancji. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.