I SA/Lu 282/22
WyrokWSA w Lublinie2022-09-21
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Wiesława Achrymowicz, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z siedzibą w Luksemburgu, będąca pożyczkodawcą w transakcji wewnątrzgrupowej, może być uznana za rzeczywistego właściciela odsetek i dywidend w rozumieniu przepisów ustawy o CIT, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku u źródła?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka z Luksemburga nie może być uznana za rzeczywistego właściciela odsetek i dywidend, ponieważ pełniła jedynie rolę pośrednika w przepływach finansowych wewnątrzgrupowych, a jej struktura była sztuczna i miała na celu wyłącznie uniknięcie opodatkowania. Brak rzeczywistej działalności gospodarczej oraz brak samodzielnego decydowania o przeznaczeniu środków potwierdzają tę ocenę.Stan faktyczny
Spółka z Luksemburga (skarżąca) wnioskowała o wydanie opinii o stosowaniu zwolnienia z podatku u źródła od odsetek i dywidend wypłacanych jej przez polską spółkę (płatnika). Organ podatkowy odmówił wydania opinii, uznając, że skarżąca nie jest rzeczywistym właścicielem należności, a jej struktura jest sztuczna i służy uniknięciu opodatkowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi C. na odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego opinii o stosowaniu preferencji z dnia 21 marca 2022 r. nr 0671-SPZ.4100.205.2021.13 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
Zaskarżonym aktem z dnia 21 marca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego" "organ"), po rozpatrzeniu wniosków o wydanie opinii o stosowaniu przez R. I. Spółkę z o.o. z siedzibą w W. (dalej "płatnik") zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek oraz dywidend wypłacanych na rzecz podatnika C. I. E. C. V. (L.) H. S.a.r.l. z siedzibą [...] (dalej: "wnioskodawczyni", "podatniczka", "skarżąca", "C. V. H. S.a.r.l."), odmówił wydania opinii o stosowaniu preferencji w przypadku dokonywania wypłat z tytułu dywidend oraz wypłat z tytułu odsetek na podstawie umowy pożyczki zawartej w dniu 30 sierpnia 2019 r.
Z uzasadnienia aktu odmowy wydania opinii oraz akt sprawy wynika, że w złożonych w dniu 16 kwietnia 2021 r. dwóch wnioskach wnioskodawczyni wystąpiła do organu o wydanie opinii o stosowaniu przez płatnika R. I. Spółkę z o.o. z siedzibą w W. zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od wypłacanych na rzecz podatnika C. I. E. C. V. (L.) H. S.a.r.l. z siedzibą [...] dywidend oraz odsetek z tytułu udzielonej pożyczki. Z kolei w dniu 10 marca 2022 r., wnioskodawczyni wniosła o połączenie do wspólnego rozpoznania spraw dotyczących wydania opinii o stosowaniu preferencji z tytułu należności otrzymywanych od płatnika. Uznając, że złożony wniosek o połączenie do wspólnego rozpoznania ww. spraw jest zgodny z art. 26b ust. 1 u.p.d.o.p. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.), dalej: "u.p.d.o.p.", organ prowadził obie sprawy pod wspólnym znakiem 0671-SPZ.4100.205.2021.
Z uzasadnienia wniosków wynika, że G. C. S. ("G.") prowadzi swoją główną działalność w sektorach zarządzania majątkiem oraz bankowości inwestycyjnej w Europie oraz na świecie. W ramach swojej oferty inwestycyjnej, Grupa prowadzi między innymi otwarte fundusze inwestycyjne zaangażowane w europejski rynek nieruchomości.
C. R. E. S.–S. I. ("F. P.) stanowi otwarty fundusz inwestycyjny prawa luksemburskiego powstały w ramach oferty inwestycyjnej Grupy, zarządzany jest przez C. S. M. S.A., został utworzony 12 lipca 2013 r. i jest całkowitym udziałowcem podatniczki (C. I. E. C. V. (L.) H. S.a.r.l.).
Podatniczka jest spółką zaangażowaną w inwestycje na europejskim rynku nieruchomości, wyspecjalizowaną w zakresie strategicznego zarządzania majątkiem – poprzez inwestycje w spółki nieruchomościowe oraz udzielanie pożyczek jako spółka holdingowa. Podatniczka jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego. Zadeklarowany kapitał zakładowy podatniczki wynosi 9 138 301 euro. Podstawowe zadania podatniczki to pełnienie roli pożyczkodawcy finansującego inwestycje w spółki nieruchomościowe znajdujące się na terenie Europy, realizacja strategii inwestycyjnej Funduszu Parasolowego (C. R. E. S.-S. I.) m.in. poprzez monitorowanie udzielonych pożyczek oraz inwestycji w spółki nieruchomościowe w celu zapewnienia satysfakcjonującej stopy zwrotu, zakładanie spółek nieruchomościowych oraz zarządzanie aktywami zgodnie z bieżącymi potrzebami biznesowymi oraz zapewnienie elastyczności w strukturze Grupy i minimalizacja ryzyk finansowych. Podatniczka może emitować obligacje, certyfikaty akcji uprzywilejowanych i skrypty dłużne, ustanawiać zabezpieczenia na swoich aktywach w celu zabezpieczenia swoich własnych zobowiązań lub zobowiązań spółek powiązanych oraz wykonywać wszystkie operacje i transakcje, które uzna za niezbędne do wypełnienia swojego celu, w tym transakcje zabezpieczające ryzyko procentowe i/lub walutowe.
Skarżąca wskazała, że R. I. Spółki z o.o. z siedzibą w W. (płatnik) deklaruje kapitał zakładowy w wysokości 43 595 000,00 zł. Jednym z dwóch udziałowców R. I. Spółki z o.o. jest podatniczka, posiadając 33 % udziałów w kapitale zakładowym. Celem działalności płatnika jest bieżące prowadzenie wynajmu posiadanych nieruchomości komercyjnych. W ramach tej działalności, dnia 5 września 2019 r. [...] Spółka z o.o. nabyła prawo własności nieruchomości komercyjnej zlokalizowanej przy ul. P. [...] w W., znanej jako budynek biurowy "A.", z powierzchnią biurową do wynajęcia, powierzchnią handlową oraz parkingiem podziemnym.
Jako źródła finansowania nabycia przez R. I. Spółka z o.o. nieruchomości podatniczka wskazała między innymi pożyczkę udzieloną 30 sierpnia 2019 r. przez podatniczkę w wysokości 7 000 000 euro na okres 10 lat, z całkowitym obecnym oprocentowaniem 4,53 % w skali roku, przy czym odsetki płatne są co kwartał. Pozostałe źródła finansowania to kredyty bankowe oraz kapitał własny spółki [...].
Zdaniem wnioskodawczyni spełnia ona przesłanki zastosowania zwolnienia, zaś okoliczności opisane w art. 26b ust. 3 u.p.d.o.p., stanowiące przesłankę do odmowy wydania opinii o stosowaniu zwolnienia, nie występują.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, oceniając spełnienie warunków uprawniających do zastosowania zwolnienia, o których mowa w art. 21 ust. 3-9 oraz art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p., stwierdził, że spełnione zostały warunki określone w art. 21 ust. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3, ust. 3b, ust. 3c i ust. 4 oraz art. 22 ust. 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4 i pkt 4a u.p.d.o.p.
Wypłacającym odsetki oraz dywidendy (dalej także "należności"), jest płatnik, będący spółką mającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co potwierdzają wpisy zawarte w informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym spełniony jest wymóg określony w art. 21 ust. 3 pkt 1 oraz art. 22 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p.
Podatniczką uzyskującą przychód z tytułu odsetek i dywidend jest C. I. E. C. V. (L.) H. S.a.r.l. z siedzibą w [...] czyli podmiot mający siedzibę w państwie należącym do Unii Europejskiej. Na potwierdzenie rezydencji podatkowej podatniczka złożyła certyfikat rezydencji podatkowej wydany przez luksemburskie władze podatkowe w dniu 11 września 2020 r., z którego wynika, że C. V. H. S.a.r.l. od swojego zawiązania 28 kwietnia 2016 r. jest rezydentem Wielkiego Księstwa Luksemburga w rozumieniu artykułu 4 Konwencji podatkowej między Luksemburgiem a Rzecząpospolitą Polską i podlega podatkowi dochodowemu od podmiotów prawnych. Ponadto złożono sprawozdanie finansowe C. V. H. S.a.r.l. za rok kończący się 31 grudnia 2020 r., w którym wykazane zostały podatek dochodowy i przychody należne od jednostek powiązanych z tytułu odsetek, w tym od pożyczki udzielonej R. I. Spółce z o.o. oraz przychody z tytułu udziałów kapitałowych uzyskane od jednostek powiązanych. W nocie do sprawozdania znajduje się informacja, że podatniczka podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz lokalnym podatkiem gospodarczym od swojego dochodu za dany rok. Oprócz tego do wniosku o wydanie opinii dołączono oświadczenie podatniczki z 21 grudnia 2020 r., zgodnie z którym podatniczka jako spółka uzyskująca przychody z wypłaconych odsetek oraz dywidend podlega w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania oraz nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania. Tym samym spełniony jest wymóg określony w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. a także w art. 21 ust. 3c oraz art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p.
Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, podatniczka C. V. (L.) H. S.a.r.l. posiada 33% udziałów w kapitale zakładowym płatnika – R. I. Sp. z o. o. Udziały zostały nabyte przez C. V. (L.) H. S.a.r.l. na podstawie umowy zbycia udziałów w odniesieniu do sprzedaży udziałów w R. I. Sp. z o. o. - z dnia 19 lipca 2019 r., Ponadto, w sprawozdaniu finansowym spółki C. V. H. S.a.r.l. za rok kończący się 31 grudnia 2020 r., znajduje się informacja o posiadaniu 33% udziałów w kapitale zakładowym płatnika od 2019 roku r. Posiadanie przedmiotowych udziałów wynika z tytułu własności, co potwierdzają ww. dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdania finansowego spółki R. I. Sp. z o. o. za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. Tym samym spełniony jest wymóg określony w art. 21 ust. 3 pkt 3, ust. 3b i ust, 4 oraz art. 22 ust. 4 pkt 3 i 4a u.p.d.o.p.
Natomiast, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., to jest możliwość przypisania wnioskodawcy będącemu podatnikiem statusu beneficjenta rzeczywistego w stosunku do uzyskiwanych przez niego odsetek z tytułu zawartej z płatnikiem w dniu 30 sierpnia 2019 r. umowy pożyczki, ponieważ nie spełnia łącznie wszystkich warunków określonych w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. W tym zakresie, jak wskazał organ podatniczka uzupełniając wniosek w dniu 20 września 2021 r., złożyła oświadczenie datowane na dnia 8 września 2021 r., z którego wynika, że powinna być uznana za rzeczywistego właściciela otrzymywanych odsetek w rozumieniu art. 4a ust. 29 u.p.d.o.p., ponieważ od momentu jej utworzenia samodzielnie decyduje o alokacji uzyskanych przychodów i ponosi pełne ryzyko ekonomiczne związane z ich utratą.
Organ stwierdził, że zawarta w dniu 30 sierpnia 2019 r. umowa pożyczki wewnątrzgrupowej w kwocie 7 000 000 euro pomiędzy podatniczką oraz płatnikiem, z oprocentowaniem stałą stopą procentową 4,53% w stosunku rocznym, służyła sfinansowaniu części inwestycji w nieruchomość. Jak wynika z noty 3 pkt b do sprawozdania finansowego C. V. H. S.a.r.l za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r., wnioskodawczyni udzieliła spółkom powiązanym - celowym - mającym siedzibę na terytorium Polski (w tym płatnikowi) pożyczek, których łączna wartość na dzień 31 grudnia 2020 r. wynosiła 75 326 766,04 euro, zaś uzyskane przychody z tytułu odsetek opiewały na kwotę 2 09 0646,34 euro. Dalej w nocie 5 do powyższego sprawozdania finansowego dotyczącej zobowiązań C. V. H. S.a.r.l. wobec jednostek powiązanych - wykazano pożyczki udzielone tej spółce przez podmioty powiązane w kwocie 456 883 767,68 euro, w tym przez jedynego wspólnika, to jest C. R. E. S.–S. w wysokości około 286 000 000,00 EUR. Podatniczka w 2020 r. osiągnęła z tytułu udzielonych pożyczek przychód w kwocie 10 230 627,92 euro, (w roku 2019 - 6 899 982,44 euro), zaś zobowiązania (należności) z tytułu naliczonych odsetek wyniosły 9 137 879,98 euro (w roku 2019 - 6 259 730,88 euro) w tym w kwocie 7 061 060,00 euro na rzecz jedynego wspólnika - C. R. E. S. - S.. Powyższe dane korespondują z informacjami zawartymi w rachunku zysków i strat oraz z zestawieniem aktywów obrotowych i zobowiązań wykazanym w bilansie do sprawozdania finansowego C. V. H. S.a.r.l za 2019 i 2020 r. W 2020 r. została wypłacona dywidenda w kwocie 700 000,00 euro, która to obejmowała w głównej mierze zysk z działalności operacyjnej, to jest finansowo - kredytowej, wypracowany przez C. V. H. S.a.r.l w 2019 r., w kwocie 684 505,40 euro (nota 4 do sprawozdania finansowego - Kapitał i rezerwy). Zgodnie z tekstem jednolitym statutu C. V. H. S.a.r.l z dnia 23 grudnia 2020 r., - pkt 15.3 - jedyny członek zarządu lub zarząd może wypłacać wspólnikowi lub wspólnikom dywidendę śródroczną w wysokości proporcjonalnej do posianych przez nich udziałów. W sprawozdaniu finansowym Funduszu Parasolowego, to jest C. R. E. S. – S. I. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. - nota 5.2 Dodatkowe informacje dotyczące wyceny nieruchomości inwestycyjnych - wykazano wartość godziwą portfela nieruchomości Funduszu w tym nieruchomości zakupionej (ze środków Funduszu) przez płatnika - R. I. Sp. z o. o., zaś jak wynika z noty 5.5 - Długoterminowe aktywa finansowe - Subfundusz 2 w dniu 30 sierpnia 2019 r. udzielił R. I. sp. z o.o. pożyczki na nabycie nieruchomości "A." zlokalizowanej w W.. Zgodnie z notą 5.3 do ww. sprawozdania Funduszu Parasolowego - Inwestycje w podmiot stowarzyszony - Subfundusz nr 2 dokonał inwestycji w R. I. sp. z o.o. w wysokości 10 215 788 zł (w 2020 r.). Dalej jak wynika z ww. sprawozdania w raporcie dotyczącym Subfunduszu 2, będącego częścią ww. sprawozdania finansowego - Management Report of Subfund 2 - ujawniono datę nabycia nieruchomości położonej w W., tj. 5 września 2019 r. W szczególności podkreślić należy, że w nocie 7.6 - Udział w zysku/(stracie) w jednostkach stowarzyszonych - do sprawozdania finansowego Funduszu za 2020 r., znajduje się informacja, że Subfundusz 2 posiada 32,83% udziałów w R. I. sp. z o.o. a udział Subfunduszu 2 w R. rozliczany jest z wykorzystaniem kapitału w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Powyższe informacje korespondują również z załączonymi do uzupełnienia wniosków z 23 grudnia 2021 r., fragmentami sprawozdania finansowego Funduszu za 2019 i 2020 r, w których po stronie aktywów trwałych dla subfunduszu 2 znajdują się m.in. należności (zyski) od najemców nieruchomości. Ponadto, jak wskazano w nocie 11 - Spółki zależne od Funduszu - sprawozdania finansowego za 2019 oraz 2020 rok, spółka [...] Sp. z o. o. na gruncie prawa luksemburskiego traktowana jest jako spółka zależna od Funduszu, w której to fundusz ten posiada 33% kontroli oraz 33% konsolidacji odsetek (stosownie do posiadanych udziałów w kapitale zakładowym płatnika) z tytułu udzielonej pożyczki przeznaczonej na cele inwestycyjne, to jest zakup przedmiotowej nieruchomości położonej w W.. Dodatkowo Naczelnik Urzędu Skarbowego podniósł, że w nocie 11 - Spółki zależne od Funduszu - do sprawozdania finansowego Funduszu za 2020 r, wymienione zostały jako spółki zależne, wszystkie podmioty wskazane w nocie 5 - Zobowiązania wobec jednostek powiązanych - do sprawozdania finansowego C. V. H. S.a.r.l za 2020 r.
Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego zaznaczył, że w 2018 r., na rzecz Funduszu Parasolowego w tym jego subfunduszy została wypłacona - od spółek zależnych - dywidenda w łącznej wysokości 6 800 000,00 euro.
Odnosząc się do powyższego, organ stwierdził, że w myśl uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.p.d.o.p., wprowadzenie warunku bycia rzeczywistym właścicielem należności do art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. było możliwe ze względu na treść art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/49/WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych Państw Członkowskich (Dz.U.UE.L.2003.157.49 z dnia 26 czerwca 2003 r.). Zgodnie z tym przepisem odsetki lub należności licencyjne powstające w Państwie Członkowskim są zwolnione z wszelkich podatków nałożonych na te płatności w tym Państwie przez potrącenie u źródła lub przez naliczenie, pod warunkiem, że właściciel odsetek lub należności licencyjnych jest spółką innego Państwa Członkowskiego lub stałym zakładem spółki Państwa Członkowskiego znajdującym się w innym Państwie Członkowskim. Na podstawie art. 1 ust. 4 tej dyrektywy spółkę Państwa Członkowskiego uznaje się za właściciela odsetek lub należności licencyjnych tylko wtedy, gdy otrzymuje ona te płatności dla własnej korzyści i nie jako pośrednik (przedstawiciel, powiernik lub upoważniony sygnatariusz) na rzecz innych osób. Organ powołał stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 lutego 2019 r. w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16, C-299/16, zgodnie z którym art. 1 ust. 1 dyrektywy 2003/49 w związku z jej art. 1 ust. 4 należy interpretować w ten sposób, że przewidziane przez ten przepis zwolnienie płatności odsetek z wszelkich podatków jest zastrzeżone wyłącznie do właścicieli takich odsetek, czyli podmiotów, które rzeczywiście korzystają z tych odsetek pod względem ekonomicznym i które dysponują zatem uprawnieniem do swobodnego decydowania o ich przeznaczeniu. Pojęcie "właściciela", zgodnie z uzasadnieniem tego wyroku, wyklucza spółki pośredniczące i powinno być rozumiane nie w wąskim i technicznym znaczeniu, lecz w sposób pozwalający uniknąć podwójnego opodatkowania i zapobiec oszustwom oraz uchylaniu się od opodatkowania. Organ podkreślił też, że w orzecznictwie polskich sadów administracyjnych stwierdza się, że kluczowym elementem pojęcia "beneficial owner" (właściciela) jest prawo do rozporządzania dochodem, to jest rzeczywiste dysponowanie według własnego uznania, a nie dysponowanie jedynie w znaczeniu formalnym. Nie spełnia tych kryteriów pośrednik czy przedstawiciel, który nie dysponuje prawem do rozporządzania dochodem według własnego uznania, bowiem nie działa on w tym przypadku na własny rachunek. Dodatkowo organ wskazał, że według wyroku TSUE w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C- 119/16 i C-299/16 w celu odmowy uznania danej spółki za właściciela odsetek organ krajowy nie jest zobowiązany do zidentyfikowania podmiotu, którego uważa za właściciela tych odsetek.
Mając powyższe na uwadze oraz ustalony stan faktyczny, Naczelnik Urzędu Skarbowego ocenił, że podatniczka C. V. H. S.a.r.l. nie może być uznana za rzeczywistego właściciela odsetek wypłacanych przez płatnika – R. I. Sp. z o. o. w związku z umową pożyczki zawartą 30 sierpnia 2019 r., bowiem nie spełnia łącznie wszystkich warunków określonych w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., który definiuje na potrzeby tej ustawy pojęcie rzeczywistego właściciela. Według organu z zebranego materiału dowodowego wprost wynika, że spółka C. V. H. S.a.r.l. uzyskuje wyłącznie finansowanie wewnątrzgrupowe od podmiotów powiązanych, w tym w przeważającej wysokości od jedynego wspólnika C. R. E. S. – S. I. z siedzibą w [...] będącego funduszem parasolowym. Pozostałe podmioty powiązane, które udzielają wewnątrzgrupowych pożyczek podatniczce również są spółkami zależnymi Funduszu Parasolowego. Nadto, całość inwestycji dokonywanych przez podatniczkę pośrednio w nieruchomości oraz spółki celowe nabywające nieruchomości zlokalizowane na terytorium różnych państw, finansowana jest wyłącznie ze środków C. R. E. S. – S. I., co znajduje potwierdzenie w powołanych wyżej sprawozdaniach finansowych Funduszu. Co więcej, nabycie udziałów w kapitale zakładowym płatnika - [...] Sp. z o. o, będącego spółką celową (nieruchomościową) oraz w rzeczywistości części nieruchomości (A.) - w części przypadającej na udziały w kapitale zakładowym płatnika, została sfinansowana ze środków subfunduszu 2 wchodzącego w skład C. R. E. S. – S. I.. W ocenie organu co najmniej 90% przychodów pochodzących z odsetek uzyskiwanych od podmiotów powiązanych z tytułu udzielonych pożyczek transferowana jest innym podmiotom powiązanym w szczególności jedynemu wspólnikowi C. R. E. S. – S. I. w formie odsetek od udzielonego finansowania dłużnego. Pozostałe około 10% uzyskiwanych przychodów, z działalności finansowej wraz z przychodami uzyskiwanymi z tytułu udziałów kapitałowych w jednostkach powiązanych (dywidendami) po odliczeniu podatku dochodowego oraz innych kosztów, jako czysty zysk w formie dywidendy przekazywana jest do jedynego udziałowca (wspólnika) periodycznie, Dodatkowo organ zaznaczył, że cyklicznie udzielane przez C. R. E. S. - S. I. pożyczki zawarte zostały w podobnej dacie oraz mają zbliżony termin spłaty do pożyczek udzielanych przez C. V. H. S.a.r.l. powiązanym spółką celowym w tym płatnikowi - R. I. Sp. z o. o. W związku z powyższym organ uznał za niewiarygodne wyjaśnienia pełnomocnika wnioskodawcy złożone wraz z uzupełnieniem wniosków w dniu 10 grudnia 2021 r., w zakresie odnoszącym się do wypłaconej dywidendy (jej braku) w 2020 r. oraz źródła finansowania dłużnego uzyskiwanego przez C. V. H. S.a.r.l. w szczególności co do braku zależności i wzajemnych powiązań pomiędzy pożyczkami udzielanymi przez C. R. E. S. - S. I. podatniczce jak i pożyczkami udzielanymi przez podatniczkę podmiotom powiązanym, w tym R. I. Sp. z o. o. Wyjaśnienia te nie korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że C. V. H. S.a.r.l występuje jako podmiot pośredniczący, który to zobowiązany jest do przekazania odsetek z tytułu umowy pożyczki z dnia 30 sierpnia 2019 r. w szczególności swojemu jedynemu udziałowcowi - C. R. E. S. - S. I.. Organ wyjaśnił także, że C. V. H. S.a.r.l nie można uznać za beneficjenta rzeczywistego również na gruncie definicji wypracowanej w praktyce międzynarodowej, bowiem jak wynika z Komentarza do Modelowej Konwencji OECD z 2014 r. przesłanki uznania odbiorcy należności za rzeczywistego beneficjenta należności obejmują posiadanie przez odbiorcę należności faktycznego, ekonomicznego prawa do należności. Oznacza to samodzielne decydowanie o jej przeznaczeniu oraz ponoszenie ryzyka jej utraty. Tym samym, za rzeczywistego beneficjenta nie mogą być uznane podmioty pełniące funkcję agenta, powiernika oraz inne podmioty pośredniczące i spółki podstawione (tzw. conduit companies), czyli co do zasady podmioty działające na rachunek innego podatnika. Można zauważyć, że na gruncie prawa międzynarodowego definicja rzeczywistego beneficjenta wyraźnie ewoluowała od ujęcia legalnego (to jest uznania za rzeczywistego beneficjenta podmiotu uprawnionego do otrzymania należności), do ujęcia ekonomicznego. Wskazana ewolucja jest przyczyną tego, że obecnie klauzula rzeczywistego beneficjenta w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania ma charakter ogólnej klauzuli antyabuzywnej. W konsekwencji C. V. H. S.a.r.l., występując w umowie pożyczki z dnia 30 sierpnia 2019 r. jako pożyczkodawca, jest wyłącznie formalnym właścicielem odsetek i nie może swobodnie dysponować i rozporządzać dochodem z tytułu uzyskanych odsetek oraz samodzielnie decydować o jego przeznaczeniu, jeżeli ze spłatą pożyczki oraz tych odsetek wiąże się spłata pożyczki w tym odsetek m.in. na rzecz jedynego udziałowca C. R. E. S. - S. I.. Jednocześnie, mając na uwadze powołany powyżej wyrok TSUE organ wskazał, że nie ma obowiązku wskazania rzeczywistego właściciela odsetek, niemniej jednak zauważa, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, co jest wysoce prawdopodobne może być nim jedyny wspólnik C. R. E. S. - S. I.. Według organu nie jest spełniony wymóg z art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Organ dokonał analizy przesłanki z art. 21 ust. 7 u.p.d.o.p. (rynkowy charakter transakcji) w stosunku do odsetek uzyskiwanych przez podatniczkę z tytułu zawartej z płatnikiem umowy pożyczki. Ustalił na podstawie przedstawionej dokumentacji cen transferowych za okres od 13 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2019 r., dotyczącej pożyczki od udziałowca, zawartej pomiędzy R. I. Sp. z o. o. i podmiotem powiązanym C. V. (L.) H. S.a.r.l. w ramach Grupy [...], że jako cenę rynkową przy zastosowaniu metody porównywalnej ceny niekontrolowanej uznano przedział międzykwartylowy pomiędzy 3,51% a 6,22%, z medianą na poziomie 4,53% (mediana ta została uznana przez C. V. H. S.a.r.l., i R. I. Sp. z o. o. jako stopa oprocentowania pożyczki udzielonej w dniu 30 sierpnia 2019 r.). Organ zauważył, że uwagi na niespełnienie wszystkich warunków określonych w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p., analizowanie sprawy pod kątem występowania okoliczności wskazanych w art. 21 ust. 7 ustawy nie ma znaczenia dla uznania, czy oraz w jakiej części (w całości lub części) odsetki mogą zostać objęte zwolnieniem.
Organ podkreślił również, że podatniczka funkcjonuje w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (fr. "societe a responsabilite limitee"), utworzonej według luksemburskiego prawa, co wynika z wyciągu z luksemburskiego Rejestru Handlowego i Spółek z dnia 16 listopada 2020 r. Tym samym C. V. H. S.a.r.l. z siedzibą w [...] spełnia warunek określony w art. 21 ust 8 oraz art. 22 ust. 6 u.p.d.o.p. Jednakże spełnienie przez podatniczkę warunku wynikającego z art. 21 ust. 8 u.p.d.o.p pozostaje bez znaczenia w świetle ustaleń dotyczących faktycznego beneficjenta odsetek.
Organ stwierdził, że pomimo formalnego spełnienia warunków wynikających z art. 22 ust. 4-6 oraz art. 21 ust. 3 pkt 1,2,3 (bez pkt 4) do ust. 9 u.p.d.o.p. występują negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wypłacanych przez [...] Sp. z o.o., o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 1-3 u.p.d.o.p. Po pierwsze bowiem nie został spełniony przez podatniczkę warunek z art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., ponieważ w stanie faktycznym sprawy C. V. H. S.a.r.l. nie jest rzeczywistym beneficjentem odsetek, lecz podmiotem pośredniczącym, zobowiązanym do przekazania odsetek do C. R. E. S. – S. I.. Po drugie, według zgromadzonej dokumentacji istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonego do akt sprawy oświadczenia podatniczki z 8 września 2021 r., że jest rzeczywistym właścicielem należności oraz prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą na terytorium [...] Po trzecie, zdaniem organu istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p., ponieważ skorzystanie ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p było głównym celem dokonania transakcji, a sposób działania był sztuczny.
W zakresie wyjaśnienia pojęcia tzw. sztucznej konstrukcji struktury podmiotów organ zwrócił uwagę na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 lutego 2019 r. w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16, C-299/16 oraz wyrok TSUE z 26 lutego 2019 r. w sprawach C-116/16 i C-117/16. W pierwszym orzeczeniu Trybunał, odwołując się do swego wcześniejszego orzecznictwa, przypomniał, że na nadużycie prawa składają się dwa elementy, to jest okoliczności obiektywne, wskazujące na to, że nie został osiągnięty cel określony w dyrektywach, pomimo spełnienia wymogów formalnych oraz zamiar uzyskania przywileju podatkowego poprzez sztuczne stworzenie warunków, które mają umożliwić realizację tego zamiaru. Ocenę taką wzmacnia dodatkowo to, że w zakresie dotyczącym zastosowania dyrektywy TSUE wskazuje, że sztuczny charakter struktury można stwierdzić, gdy spółka będąca odbiorcą odsetek i z kolei transferująca te odsetki do innej spółki, niespełniającej wymogów dyrektywy, uzyskuje jedynie niewielki dochód podlegający opodatkowaniu i w związku z tym jej głównym zadaniem jest umożliwienie przepływu wypłaconych kwot ze spółki zobowiązanej do spółki będącej rzeczywistym właścicielem tych kwot. Naczelnik Urzędu Skarbowego dostrzegł też, że podobną analizę Trybunał przeprowadził na gruncie dyrektywy Rady 2011/96/UE w wyroku z dnia 26 lutego 2019 r. C-116/16 i C-117/16 wskazując, że o sztucznym działaniu można mówić w odniesieniu do grupy spółek, w której "dzięki podmiotowi pośredniczącemu wprowadzonemu do struktury grupy, pomiędzy spółką wypłacającą dywidendy a spółką z grupy, która jest ich właścicielem, unika się zapłaty podatku od dywidend".
Organ wskazał, że za sztucznością konstrukcji w której uczestniczy C. V. H. S.a.r.l., przemawia przede wszystkim wzajemne powiązanie pożyczek udzielonych między podmiotami w Grupie [...] to jest pożyczkami udzielonymi podatniczce przez podmioty z grupy w tym jedynego wspólnika, a pożyczkami udzielonymi przez podatniczkę płatnikowi - R. I. Sp. z o. o. Powiązanie to przejawia się nie tylko w zbliżonych kwotach odsetek, w tym oprocentowaniu, ale również w zakresie okresu ich udzielenia oraz potencjalnej daty spłaty. Powyższe wynika ze sprawozdania finansowego za lata 2019 oraz 2020 jedynego wspólnika C. R. E. S. - S. I., z którego jednoznacznie wynika, że zakup części nieruchomości A. został sfinansowany ze środków subfunduszu 2 oraz sama nieruchomość - odpowiednio do udziału - ujęta została w portfelu nieruchomościowym wspólnika (Funduszu Parasolowego), zaś płatnik traktowany jest jako spółka zależna Funduszu zarówno w zakresie kontroli kapitałowej (udziały - dywidendy) jak i finansowej (odsetki od pożyczki) - 33 % kontrola oraz konsolidacja odsetek.
Na podstawie poczynionych ustaleń organ uznał, że finansowanie zakupu udziałów w kapitale zakładowym płatnika pochodziło ze środków jedynego wspólnika – Funduszu Parasolowego. Niewątpliwie przedmiotowa umowa pożyczki powinna być zaliczona do transakcji finansowych, prowadzących do wewnątrzgrupowych (w Grupie [...]) przepływów finansowych, których celem oraz przedmiotem jest wytransferowanie dochodów (zysków) otrzymanych ze spółek operacyjnych w tym R. I. Sp. z o. o. za pośrednictwem spółki celowej - C. V. H. S.a.r.l. do głównego podmiotu w Grupie będącego jednocześnie jedynym wspólnikiem (udziałowcem) spółki pośredniczącej, a w konsekwencji uniknięcia lub zmniejszenia do minimum obciążenia podatkowego. Nadto część zysku uzyskanego z działalności finansowo - kredytowej podatniczki oraz z tytułu uzyskiwanych dywidend od podmiotów powiązanych transferowana jest w formie dywidendy do jedynego wspólnika.
W ocenie organu struktura w której uczestniczy podatniczka ma wyłącznie formalny charakter, bowiem brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających z ekonomicznego punktu widzenia prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej. W bilansie stanowiącym integralną cześć sprawozdania finansowego za 2020 r., dla C. V. H. S.a.r.l. w pozycji aktywa finansowe wykazano kwotę 465 678 505,85 euro, w tym kwotę 325 266 588,92 euro z tytułu pożyczek dla jednostek powiązanych oraz kwotę 140 411 916,93 euro z tytułu udziałów w jednostkach powiązanych. Natomiast w pozycji zobowiązania wykazano kwotę 459 862 880,53 euro w tym zobowiązania wobec jednostek powiązanych powyżej 1 roku w kwocie 456 883 767,68 euro oraz zobowiązania wobec jednostek z którymi jednostka jest powiązania z tytułu posiadanych udziałów kapitałowych w kwocie 700 000,00 euro (kwota wypłaconej dywidendy). W konsekwencji kwoty udzielonych pożyczek jednostkom powiązanym wraz z należnościami z tytułu odsetek w kwocie 12 954 631,74 euro są mniejsze od kwoty zaciągniętych pożyczek od innych jednostek powiązanych w tym jedynego udziałowca - C. R. E. S. - S. I., a co za tym idzie C. V. H. S.lr.l. jako spółka celowa (pośrednicząca) służy wyłącznie przepływom kapitału w wewnątrzgrupowych transakcjach zmierzającym do finansowania w zdecydowanej większości inwestycji nieruchomościowych jedynego udziałowca -C. R. E. S. - S. I.. Nadto, podatniczka zobowiązana jest do przekazania całości otrzymanych kwot pożyczek wraz z odsetkami dalej podmiotom z grupy w tym jedynemu wspólnikowi (udziałowcowi). Dodatkowo jak wynika z bilansu podatniczki, nie posiada ona żadnych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, urządzeń służących do wykonywania działalności gospodarczej. Z rachunku zysków i strat C. V. H. S.a.r.l wynika, że nie ponosi też żadnych kosztów osobowych, co oznacza że nie zatrudnia żadnych pracowników. Potwierdza to również nota 7 do sprawozdania finansowego. Podatniczka ponosi jedynie koszty zewnętrzne - pośrednio związane z prowadzoną działalnością - w wysokości 265 468,86 euro. Koszty te skorelowane są z wynagrodzeniem wypłaconym z tytułu świadczonych usług outsourcingowych przez spółkę z grupy tj. C. S. F. M. S.A. będącą spółką zarządzającą alternatywnym funduszem inwestycyjnym. W dniu 10 maja 2016 r., pomiędzy podatniczką a C. S. F. M. S.A. została zawarta umowa o świadczenie usług rejestrowych, sekretarskich oraz księgowym. Na mocy postanowień umowy C. S. F. M. S.A. zobowiązał się do ustanowienia siedziby pod swoim adresem, tj. [...] rue J. M. [...] [...] oraz świadczenia usług o charakterze księgowo - administracyjnym w zamian za wynagrodzenia, które to każdorazowo będzie ustalane odrębnie. Pod tym samym adresem zarejestrowany jest również jedyny wspólnik podatniczki - C. R. E. S. - S. I.. Co więcej, członkowie zarządu C. V. H. S.a.r.l. pełnią bądź pełnili funkcje nie tylko w zarządzie płatnika, ale także w organach zarządzających jedynego wspólnika oraz C. S. F. M. S.A. - Tytułem przykładu organ wskazał, że obecnie członkiem zarządu zarówno C. V. H. S.a.r.l. jak i R. I. Sp. z o. o. jest J. K., natomiast od dnia 1 listopada 2020 r., S. F. został powołany do pełnienia funkcji członka zarządu podatniczki oraz jednocześnie sprawuje funkcje dyrektora zarządzającego w organie zarządzającym C. R. E. S. - S. I. - jedynego wspólnika podatniczki. Jak wynika ze sprawozdania finansowego C. R. E. S. - S. I. za 2020 r. R. K. pełnił w 2020 r. funkcję w organie zarządzającym wspólnika podatniczki oraz na dzień podpisania ww. umowy o świadczenie usług w organie zarządzającym C. S. F. M. S.A. Powyższe oznacza, że członkowie organów zarządzających w określonych przedziałach czasowych "wymieniają się" w pełnieniu funkcji zarządczych w ww. podmiotach, a w konsekwencji okoliczności te świadczą o formalnej konstrukcji (strukturze) w której uczestniczy C. V. H. S.a.r.l. oraz braku prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej przez podatniczkę.
Dalej wskazał organ, że C. R. E. S. - S. I. nie można będzie uznać za spółkę państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 lit. a) dyrektywy 2003/49WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich oraz art. 2 lit. a) pkt (iii) dyrektywy 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r., w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich. C. R. E. S. - S. I. jako fundusz podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, gdzie jest zwolniony z podatku dochodowego. Ponadto Fundusz podlega rocznym opłatom subskrypcyjnym w wysokości 0,01% kalkulowanym w oparciu o całkowitą wartość aktywów netto Funduszu.
W ocenie organu należy zwrócić również uwagę na okres w którym powstała spółka C. V. H. S.a.r.l. oraz na zmiany przepisów (polskiej) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie opodatkowania i stosowania zwolnień w stosunku do instytucji wspólnego inwestowania m.in. funduszy, które weszły w życie 1 stycznia 2017 r. Zdaniem organu zdarzenia te pozostają ze sobą we wzajemnym związku. Spółka C. V. H. S.a.r.l. została zawiązana 28 kwietnia 2016 r., zaś ustawą z 29 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016, poz. 1926) dokonano zmian w zakresie dotyczącym funduszy inwestycyjnych. Zgodnie z nowymi regulacjami, wprowadzonymi ww. ustawą do przychodów nie będzie się zaliczać wartości otrzymanych przez fundusz inwestycyjny z tytułu wpłat dokonanych w formie pieniężnej lub papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, przyjętych w zamian za przydział lub zbycie uczestnikom funduszu, a w przypadku funduszu z wydzielonymi subfunduszami - uczestnikom subfunduszu, jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych. Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych utrzymała zwolnienie podmiotowe dla funduszy inwestycyjnych otwartych (FIO) oraz specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych (SFIO), za wyjątkiem tych SFIO, które stosują zasady i ograniczenia przewidziane dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ). Zwolnieniem objęte zostały również instytucje wspólnego inwestowania z krajów UE i EOG. Zwolnienie nie ma zastosowania do zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania działających na podobnych zasadach jak FIZ. Dotychczasowe zwolnienie podmiotowe dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ) zostało zastąpione zwolnieniem przedmiotowym. Zwolnieniem zostały objęte wyłącznie ściśle wskazane kategorie dochodów (przychodów), to jest pochodzących z odsetek, dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, zbycia wierzytelności, walut, udziałów (akcji) i innych papierów wartościowych, w tym pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z nich wynikających. W konsekwencji ze zwolnienia nie mogły/gą korzystać m.in. dochody (przychody) z inwestycji w nieruchomości.
Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że uznać należy, że stworzenie w strukturze Grupy spółki C. V. H. S.a.r.l. było podyktowane dostosowaniem prowadzonej przez Fundusz działalności inwestycyjnej do wymogów warunkujących skorzystaniem ze zwolnienia podatkowego, wskutek dokonanych zmian przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie funduszy inwestycyjnych, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2017 r. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie podkreślano, że za sztucznością struktury lub konstrukcji mogą przemawiać zmiany w prawie (m.in. podatkowym) państwa członkowskiego, skutkujące wprowadzeniem do danej grupy (struktury) podmiotu pośredniczącego spełniającego warunki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia, co w konsekwencji może prowadzić do nadużycia dyrektywy. W związku z powyższym zakres działalności rzeczywiście prowadzonej przez podatniczkę oraz fakt finansowania przez C. R. E. S. - S. I. inwestycji nieruchomościowych realizowanych przez R. I. Sp. z o. o., nie potwierdzają wyjaśnień pełnomocnika podatniczki zawartych we wnioskach z 16 kwietnia 2021 r., że E. C. V. H. S.a.r.l. jest spółką wyspecjalizowaną w zakresie strategicznego zarządzania majątkiem - poprzez inwestycje w spółki nieruchomościowe oraz udzielania pożyczek jako spółka holdingowa. Sposób funkcjonowania (działania) spółki luksemburskiej oraz udzielenie pożyczki na rzecz płatnika - R. I. Sp. z o. o. przez podmiot pośredniczący C. I. E. C. V. (L.) H. S.a.r.l. noszą znamiona sztuczności. Zastosowana konstrukcja ma na celu stworzenie pozorów bycia rzeczywistym właścicielem otrzymanych odsetek oraz dywidend.
Organ stwierdził należy, że gdyby nie został wykorzystany mechanizm polegający na wprowadzeniu do transakcji dodatkowej spółki pośredniczącej z siedzibą w państwie członkowskim Unii Europejskiej - w [...], dochód z tytułu odsetek osiągnięty przez finansujący tę transakcję (najprawdopodobniej) fundusz C. R. E. S. - S. I., podlegałby opodatkowaniu w Polsce zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p, to jest według 20% stawki bądź zgodnie z preferencyjną stawką wynikającą z konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga, pod warunkiem spełnienia przesłanek tam określonych.
Według Naczelnika Urzędu Skarbowego te same uwagi należy również odnieść do dywidend z tą różnicą, że dywidendy podlegałyby opodatkowaniu według 19% stawki zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. Dodatkowo organ zaznaczył, że Fundusz jako podmiot korzystający ze zwolnienia z podatku dochodowego od całości swoich dochodów nie spełnia definicji spółki państwa członkowskiego w rozumieniu rzeczonych dyrektyw. Powyższe wskazuje zatem, że jedynym celem zastosowania przedmiotowego mechanizmu była chęć uzyskania korzyści podatkowych wynikających z zastosowania zwolnienia z opodatkowania dochodu na podstawie art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. Oznacza to, że powołanie (utworzenie) podmiotu C. I. E. C. V. (L.) H. S.a r.I nie jest czynnością, którą przeprowadziłby rozsądnie działający podmiot i kierujący się zgodnymi z prawem celami, o czym mowa w art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Podsumowując organ stwierdził, że z uwagi na wystąpienie w sprawie negatywnych przesłanek wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek oraz dywidend wypłacanych przez płatnika (R. I. Sp. z o. o.), o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 1-3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, należało odmówić wydania opinii o stosowaniu preferencji.
Podatniczka nie zgadzając się z odmową wydania przez organ opinii o stosowaniu preferencji złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania. uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1. art. 120, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) poprzez niepodjęcie przez organ działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pominiecie istotnych argumentów przedstawionych przez podatniczkę, dokonanie dowolnej (a nie swobodnej) i sprzecznej z doświadczeniem życiowym oceny zebranego materiału dowodowego, co skutkowało nieuzasadnionym (nieznajdującym oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy) powzięciem przypuszczenia, że sposób funkcjonowania podatniczki oraz udzielenie pożyczki na rzecz płatnika noszą znamiona sztuczności, co z kolei stało się jedną z przyczyn, dla których Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił potwierdzenia prawa do zastosowania zwolnienia z poboru podatku u źródła od odsetek i dywidend wypłacanych przez płatnika na rzecz podatniczki.
2. art. 26b ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. w związku z art. 22c tej ustawy poprzez odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji wskutek powzięcia nieuprawnionego przypuszczenia co do możliwości wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p., tj. przez nieuprawnione uznanie, że utworzenie i sposób funkcjonowania podatniczki nosi znamiona sztuczności, w sytuacji, gdy cel i charakter działalności podatniczki wynika z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych;
3. art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. w związku z art. 4a pkt 29 i w związku z art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. poprzez bezpodstawną odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji wskutek uznania, że podatniczka nie może być uznana za rzeczywistego właściciela odsetek wypłacanych na jej rzecz spółki w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., a jako płatnik nie może zastosować zwolnienia z poboru podatku u źródła od odsetek wypłacanych na rzecz podatniczki, w sytuacji gdy podatniczka jest rzeczywistym właścicielem należności odsetkowych, a fakt ten znajduje potwierdzenie w oświadczeniu podatniczki oraz okolicznościach potwierdzonych innymi dowodami włączonymi do akt sprawy;
4. art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. w związku z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p poprzez bezpodstawną odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji wskutek uznania, że podatniczka nie może być uznana za rzeczywistego właściciela dywidend wypłacanych na jej spółki w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p - w sytuacji, gdy przepisy art. 22 u.p.d.o.p nie przewidują takiego kryterium dla zastosowania zwolnienia z poboru podatku u źródła do płatności z tytułu dywidend.
W uzasadnieniu skargi podatniczka podkreśliła między innymi, że ona i płatnik należą do grupy [...] prowadzącej działalność w sektorach zarządzania majątkiem oraz bankowości inwestycyjnej w Europie oraz na świecie. Grupa [...] prowadzi między innymi otwarte fundusze inwestycyjne zaangażowane w europejski rynek nieruchomości. Podatniczka jest spółką wyspecjalizowaną, utworzoną w ramach Grupy w celu strategicznego zarządzania majątkiem poprzez inwestycje w udziały spółek nieruchomościowych oraz udzielanie pożyczek. Skarżąca wyraziła ocenę, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zamiast rzetelnego przeanalizowania i rozstrzygnięcia sprawy ograniczył się do przedstawienia nieprawdziwej tezy, że skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. było głównym celem działania podatniczki, a sposób jej działania był sztuczny. Skarżąca – odnosząc się do użytego przez ustawodawcę przy formułowaniu przesłanek odmowy zastosowania preferencji pojęcia "uzasadnionego przypuszczenia" - akcentowała, że wydając tę opinię, organ jest zobowiązany nie tylko do przeanalizowania stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, ale także do przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego, mającego na celu właściwe ustalenie okoliczności danej sprawy oraz wydanie rzetelnego rozstrzygnięcia. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że biorąc pod uwagę okoliczności związane z jej działalnością jako platformy inwestycyjnej, znaczny poziom aktywów wynikający z posiadania udziałów w wielu spółkach funkcjonujących w szeregu krajach, posiadanie lokalu i dostępność personelu, nie można przyjąć by nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, lub by jej sposób działania był sztuczny. Zwłaszcza, że posiada tytuł prawny do dywidendy, jako udziałowiec spółki będącej płatnikiem, a także tytuł prawny do odsetek, jako strona umowy pożyczki będąca pożyczkodawcą. Skarżąca zwracała także uwagę, wskazując na poziom posiadanego kapitału założycielskiego, że ponosi istotne ryzyko gospodarcze. Wzmacniając argumentację skarżąca odwoływała się do orzecznictwa sądowego.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego, prezentując stanowisko wyrażone w zaskarżonej odmowie, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, jak to wynika z treści art. 26b ust. 1 u.p.d.o.p., organ podatkowy na wniosek złożony przez podatnika, płatnika lub podmiot dokonujący wypłaty należności za pośrednictwem podmiotów prowadzących rachunki papierów wartościowych albo rachunki zbiorcze, wydaje opinię o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego, od wypłacanych na rzecz podatnika należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1, lub stosowaniu stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobraniu podatku zgodnie z taką umową (opinia o stosowaniu preferencji), jeżeli zostaną spełnione określone warunki. Zgodnie zaś z art. 26b ust. 4, na odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Według art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji w całości lub części następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jak natomiast stanowi art. 151 powołanej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę, odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, także niepodniesione w skardze, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków skargi, jednak w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem sporu między stronami postępowania przed sądem administracyjnym jest zasadność odmowy wydania wnioskodawczyni, spółce z siedzibą Luksemburgu, jako podatniczce zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, od wypłacanych jej przez spółkę z siedzibą w Rzeczpospolitej Polskiej, jako płatnika, odsetek od pożyczki udzielonej przez podatnika płatnikowi oraz dywidendy z tytułu udziału podatnika w kapitale zakładowym płatnika, opinii o stosowaniu preferencji.
Jak wynika z treści art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, tj. podatników niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, i w związku z tym podlegających obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przychodów m.in. z odsetek ustala się w wysokości 20% przychodów. Przy czym, jak wynika z treści ustępu 2. powołanego artykułu, wskazaną regulacje stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Z kolei, jak stanowi art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., podatek dochodowy od przychodów określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1 z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu). Z art. 7b w ust. 1 pkt lit. a wynika, że do źródeł przychodu objętym podatkiem dochodowym od osób prawnych należą także dywidendy.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., osoby prawne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz w art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie przez płatnika podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 albo w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się zaś charakter, skalę działalności prowadzonej przez płatnika oraz powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 płatnika z podatnikiem.
Jednak, jak to wynika z art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p, zwalnia się od podatku dochodowego przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, a zatem przychody z odsetek, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
1) wypłacającym należności jest spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) uzyskującym przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania;
3) spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;
4) rzeczywistym właścicielem należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest spółka, o której mowa w pkt 2.
Wskazane zwolnienie stosuje się, stosownie do zastrzeżenia wynikającego z art. 21 ust. 3b i 3d, jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa, wynika z tytułu własności oraz jeżeli spółka uzyskująca odsetki nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. Jak zaś wynika z ustępu 4., zwolnienie ma zastosowanie jeśli spółka będąca podatnikiem posiada udziały w spółce będącej płatnikiem nieprzerwanie przez okres dwóch lat.
Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 m.in. lit. a, czyli dywidendy, z wyjątkiem który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
1) wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1., jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
3) spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;
4) spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.
Przy tym, jak wynika z art. 22 ust. 4a u.p.d.o.p., zwolnienie ma zastosowanie jeśli spółka uzyskująca dochody posiada udział w kapitale spółki będącej płatnikiem nieprzerwanie przez okres dwóch lat.
Przytoczona regulacja u.p.d.o.p., zwalniająca z opodatkowania wypłaty z tytułu odsetek przy spełnieniu podanych warunków stanowi implementację rozwiązań wynikających z dyrektywy Rady 2003/49/WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych Państw Członkowskich (Dz.U.UE. L. 2003.157.49). W art. 1 ust. 1 przewiduje ona m.in. zwolnienie z wszelkich podatków odsetek powstających w państwie członkowskim, pod warunkiem, że właściciel odsetek jest spółką innego państwa członkowskiego. Uzasadnieniem takiego rozwiązania, jak to wynika z pkt 1 i 2 preambuły, jest znoszenie w ramach jednolitego rynku barier w swobodzie przepływu kapitałów. Dlatego, na co wskazuje pkt 3., niezbędne jest zapewnienie, aby odsetki były opodatkowane w państwie członkowskim tylko raz. Z kolei regulacja u.p.d.o.p. zwalniająca z opodatkowania wypłaty z tytułu dywidend przy spełnieniu podanych warunków stanowi implementację rozwiązań wynikających z dyrektywy Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych Państw Członkowskich (Dz.U.UE. L. 2011.345.8 z dnia 29 grudnia 2011 r.). Celem rozwiązań zawartych w powołanej dyrektywie, jak wynika z pkt 3. jej preambuły, jest zwolnienie dywidend i innych zysków podzielonych, wypłacanych przez spółki zależne ich spółkom dominującym z podatku potrącanego u źródła dochodu oraz wyeliminowanie podwójnego opodatkowania takiego dochodu na poziomie spółki dominującej. Stosownie do tego celu, art. 5 przewiduje, że zyski, które spółka zależna wypłaca swojej spółce dominującej, są zwolnione z podatku potrącanego u źródła dochodu.
Tego rodzaju rozwiązania prawne, uzasadnione dążeniem do usuwania barier międzynarodowej współpracy gospodarczej w ogóle, a w obrębie Unii Europejskiej – w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego, rozumianego jako obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, jak to wynika z treści art. 26 ust. 1 i 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bywają jednak wykorzystywane do minimalizowania obciążeń podatkowych, ich odraczania, bądź w ogóle eliminowania opodatkowania. Odnotować więc należy, że dyrektywa 2003/49/WE w art. 5 ust. 1, zaś dyrektywa 2011/96/UE, w art. 1 ust. 2, dopuszczają stosowanie przepisów krajowych lub postanowień umownych mających na celu zapobieganie oszustwom i nadużyciom.
Bardziej szczegółowe rozwiązania w tym zakresie, mające na celu zapobieganie szkodliwym zjawiskom erozji podstawy opodatkowania oraz transferu zysków z wykorzystaniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w celu uniknięcia zapłaty należnego podatku (base erosion and profit shifting - BEPS) podjęte zostały z inicjatywy Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Znalazły one wyraz w propozycjach sformułowanych przez tę Organizację, a także w regulacjach dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz.U.UE. L. 2016.193.1 z dnia 19 lipca 2016 r.), zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2017/952 z dnia 29 maja 2017 r. (Dz.U.UE. L .2017.144.1 z dnia 7 czerwca 2017 r.). Pkt 1. uzasadnienia ostatniej z powołanych dyrektyw wskazywał, że konieczne jest przywrócenie zaufania do sprawiedliwości systemów podatkowych i umożliwienie rządom faktycznego korzystania z suwerenności podatkowej. Dalej w motywach wyrażonych w powołanym punkcie dyrektywy prawodawca unijny wskazał, że Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wydała w tym celu zalecenia dotyczące konkretnych działań w ramach inicjatywy dotyczącej przeciwdziałania erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków (BEPS).
Wyrazem działań legislacyjnych mających na celu zapobieganie szkodliwym zjawiskom erozji podstawy opodatkowania oraz transferu zysków była w Polsce modyfikacja zasad poboru podatku u źródła przez płatników mających siedzibę w kraju, wypłacających należności na rzecz spółek mających siedzibę w innym państwie, dokonana przepisami ustawy z dnia z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 2193), zmieniającej u.p.d.o.p. z dniem 1 stycznia 2019 r., oraz następnie ustawy z dnia z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Wprowadzona została mianowicie, jak to wnika z treści art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p., zasada obowiązku poboru podatku przez płatnika, jeżeli wypłacana należność przekracza równowartość 2.000.000 zł, połączona jednak z procedurą zwrotu pobranego podatku. Wynika to z treści art. 28b ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. Zgodnie z tymi przepisami organ podatkowy zwraca, na wniosek, podatek pobrany zgodnie z art. 26 ust.2e. Wysokość tego zwrotu określa się zaś na podstawie zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z wnioskiem o zwrot nadpłaty wystąpić zaś może zarówno podatnik, jak i płatnik, jeżeli wpłacił podatek z własnych środków i poniósł ekonomiczny ciężar podatku.
Zaznaczyć trzeba, że zasada poboru podatku i jego zwrotu nie eliminuje rozwiązań wynikających z regulacji unijnych lub umów międzynarodowych przewidujących opodatkowanie na określonych szczeblach struktury organizacyjnej holdingów lub zastosowanie obniżonych stawek opodatkowania "u źródła" zgodnie z treścią odpowiednich umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Ma ona natomiast na celu, w stosunku wypłat o wskazanej wysokości, uprzednią weryfikację warunków dla skorzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub zwolnień wynikających z przepisów implementujących rozwiązania dyrektyw unijnych. Nadal możliwe jest zastosowanie zwolnienia z poboru podatku "u źródła" lub zastosowanie innego rozwiązania wynikającego z umowy międzynarodowej, jeśli na wniosek płatnika bądź podatnika wydana zostanie opinia o stosowaniu preferencji.
Ustawodawca w art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. przyjął natomiast, że jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz w art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotu powiązanego, przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwotę 2.000.000 zł na rzecz tego samego podatnika, płatnicy obowiązani są pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę 2.000.000 zł:
1) z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e; (co nie ma zastosowania w niniejszej sprawie),
2) bez możliwości niepobrania podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także bez uwzględniania zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Jednakże, jak wynika z treści ustępu 2g, jeżeli łączna kwota należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 wypłacona podatnikowi w obowiązującym u płatnika roku podatkowym przekracza kwotę, o której mowa w ust. 2e, płatnicy mogą nie pobrać podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosować stawkę wynikającą z takiej umowy bądź zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 3 lub art. 22 ust. 4, na podstawie opinii o stosowaniu preferencji, o której mowa w art. 26b.
Z kolei art. 26b ust. 1 u.p.d.o.p. przewiduje, że organ podatkowy na wniosek złożony przez podatnika, płatnika lub podmiot dokonujący wypłaty należności za pośrednictwem podmiotów prowadzących rachunki papierów wartościowych albo rachunki zbiorcze, wydaje opinię o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłacanych na rzecz podatnika należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1, lub stosowaniu stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobraniu podatku zgodnie z taką umową (opinia o stosowaniu preferencji), jeżeli we wniosku zostało wykazane spełnienie warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub w art. 22 ust. 4-6 albo warunków zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Jak zaś stanowi 26b ust. 3 u.p.d.o.p., odmawia się wydania opinii o stosowaniu preferencji w przypadku:
1) niespełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4-6 albo warunków zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania;
2) istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności;
3) istnienia uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej, środków ograniczających umowne korzyści lub art. 22c, przy czym w przypadku uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej lub środków ograniczających umowne korzyści, przepis art. 14b § 5c tej ustawy stosuje się odpowiednio;
4) istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 2, to jest niemający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby tego podatnika dla celów podatkowych.
Konstruując przesłanki uzasadniające odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji ustawodawca odwołał się m.in. do pojęć "rzeczywistego właściciela należności" oraz prowadzenia przez podatnika "rzeczywistej działalności" w kraju jego siedziby. Eliminacja wskazanego wyżej szkodliwego zjawiska erozji podstawy opodatkowania oraz transferu zysków z wykorzystaniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w celu uniknięcia zapłaty należnego podatku, co polega niekiedy na tworzeniu nieuzasadnionych ekonomicznie struktur organizacyjnych po to by skorzystać z określonych rozwiązań podatkowych niezgodnie z celem tych rozwiązań, wymaga bowiem, jak wskazuje się w komentarzu do art. 10 Modelowej konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku, uwzględnienia szerszego kontekstu relacji między podmiotami uczestniczącymi w przekazywaniu należności. Kontekst taki mogą zaś tworzyć także okoliczności o charakterze faktycznym. Oparcie się na tych przesłankach pozwala przeciwdziałać sytuacjom, w których wykorzystywane są podmioty podstawione (pośredniczące) w celu uzyskania korzyści podatkowych przez podmioty do tego nieuprawnione. Komentarz do powołanego przepisy Konwencji Modelowej wskazuje bowiem, że państwo źródła nie jest zobowiązane do rezygnacji z prawa do opodatkowania dochodu z dywidend jedynie dlatego, że taki dochód został wypłacony bezpośrednio osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie, z którym państwo źródła zawarło konwencję. Pojęcie rzeczywistego właściciela, jak wskazuje Komentarz do Konwencji Modelowej, musi być rozumiane nie w wąskim i technicznym znaczeniu, ale w świetle celu i przedmiotu konwencji, w szczególności w celu unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylania się od opodatkowania oraz oszustwom podatkowym. Dalej Komentarz podaje, że w świetle art 10 Konwencji Modelowej, spółka podstawiona nie może być uważana za rzeczywistego właściciela, ponieważ mimo że formalnie jest właścicielem dochodu, to posiada ograniczone uprawnienia, które czynią z niej zwykłego powiernika lub zwykłego zarządcę, działającego na rachunek zainteresowanych stron. Autor komentarza, wyjaśniając rozumienie pojęcia ograniczonych uprawnień podmiotu niebędącego rzeczywistym właścicielem do dysponowania dywidendą, zwraca uwagę, że to ograniczenie może wynikać z odnośnych dokumentów, ale także może istnieć na podstawie faktów i okoliczności, które wskazują, że zasadniczo odbiorca nie ma prawa korzystać i rozporządzać dywidendą, choćby – co trzeba podkreślić – nie był w tym zakresie ograniczony obowiązkiem kontraktowym. Analogiczne uwagi sformułowane zostały w komentarzu do art. 11 Konwencji Modelowej, mającego zastosowanie do opodatkowania odsetek. Także w tym przypadku nie chodzi o uprawnienie do otrzymywania odsetek rozumiane wąsko, w sposób techniczny. Również w odniesieniu do opodatkowania odsetek, zgodnie z Komentarzem, należy odmówić zastosowania obniżki lub zwolnienia osobie, wprawdzie mającej miejsce zamieszkania w jednym z umawiających się państw, ale działającej jako osoba podstawiona za inną osobę, faktycznie otrzymującą dochód. Spółka podstawiona nie może być uważana za osobę uprawnioną, mimo że jest formalnym właścicielem dochodu, ponieważ w praktyce dysponuje ona ograniczonymi uprawnieniami, które czynią z niej powiernika lub zwykłego zarządcę, działającego na rachunek zainteresowanych stron. Analogicznie, jak w odniesieniu do opodatkowania dywidend, autor komentarza do art. 11 Konwencji Modelowej wskazuje, że ograniczenie prawa dysponowania dochodami wynikać może nie tylko z odpowiednich dokumentów, ale także z faktów i okoliczności wskazujących, że w istocie odbiorca nie ma prawa do korzystania i rozporządzania odsetkami, mimo braku zobowiązań kontraktowych lub ustawowych w tym zakresie.
Taki kierunek działania wskazują prawodawcy krajowemu również regulacje zawarte w art. 5 ust. 2 dyrektywy 2003/49/WE oraz art. 1 ust. 2 i 3 dyrektywy 2011/96/UE. Pierwszy z powołanych przepisów przewiduje bowiem, że Państwa Członkowskie, w przypadku transakcji, których zasadniczą przyczyną lub jedną z zasadniczych przyczyn jest uchylenie się od podatków, unikanie płacenia podatków lub nadużycie, mogą cofnąć korzyści wynikające z tej dyrektywy lub odmówić jej zastosowania. Zaś z powołanych przepisów dyrektywy 2011/96/WE wynika obowiązek, by Państwa członkowskie nie przyznawały korzyści wynikających z tej dyrektywy jednostkowemu uzgodnieniu ani seryjnym uzgodnieniom, w przypadku których głównym celem lub jednym z głównych celów wprowadzenia było uzyskanie korzyści podatkowej naruszającej przedmiot lub cel tej dyrektywy, w związku z czym - zważywszy na wszystkie stosowne fakty i okoliczności - takie jednostkowe lub seryjne uzgodnienie nie jest rzeczywiste. Jednostkowe lub seryjne uzgodnienie nie jest rzeczywiste w zakresie, w jakim nie jest ono wprowadzane z uzasadnionych powodów handlowych, które odzwierciedlają rzeczywistość gospodarczą. Z kolei w ustępie 4. dyrektywa 2011/96/UE wskazuje, że nie uniemożliwia ona stosowania przepisów krajowych lub postanowień umownych niezbędnych do zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, oszustwom podatkowym lub nadużyciom.
Pojęcie "rzeczywistego właściciela" zostało zdefiniowane w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. w sposób odpowiadający intencjom wyrażonym tak w Komentarzu do Modelowej Konwencji, jak dyrektywie 2011/96/UE oraz dyrektywie 2003/49/WE. Zgodnie z tym przepisem rzeczywisty właściciel to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki:
a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności.
Niezależnie od powyższego, ustawodawca - realizując przedstawione wyżej wskazania dotyczące konieczności przeciwstawienia się nadużyciom podatkowym – w art. 22c postanowił, że m.in. regulacji zawartej w art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4, a zatem zwolnienia z podatku przychodów z tytułu odsetek oraz z tytułu dywidendy, nie stosuje się, jeżeli skorzystanie ze zwolnienia było:
1) sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów;
2) głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.
Przy czym, jak wynika z treści ustępu 2., przyjmuje się, że sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu skorzystania ze zwolnienia określonego m.in. w 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4, sprzecznego z przedmiotem lub celem tych przepisów.
Zdaniem Sądu, przytoczone wyżej regulacje u.p.d.o.p., mieszczą się w ramach wyznaczonych uzgodnieniami ujętymi w Komentarzu do Konwencji Modelowej, a także w ramach wyznaczonych regulacjami wynikającymi z przepisów powołanych wyżej dyrektyw, motywowanych koniecznością zapobiegania szkodliwym zjawiskom erozji podstawy opodatkowania oraz transferu zysków z wykorzystaniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w celu uniknięcia zapłaty należnego podatku. Należy mieć przy tym na uwadze, że regulacje zawarte w art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. nie znoszą zwolnień podatkowych wynikających z art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 powołanej ustawy, a także regulacji wynikających z odpowiednich umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Przewidują natomiast inny tryb ich realizacji, jeżeli wypłacane kwoty przekraczają 2.000.000 zł. Jak była o tym mowa, zgodnie z treścią art. 28b ust. 1 i 2 oraz 26 ust. 2e, polega on na pobraniu zryczałtowanego podatku przez płatnika według odpowiedniej stawki wynikającej z przepisów u.p.d.o.p., a następnie zwrocie podatku, po weryfikacji, że spełnione zostały warunki do zastosowania zwolnienia bądź warunki do zastosowania stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobraniu podatku zgodnie z taką umową.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że z wnioskiem o wydanie opinii o stosowaniu preferencji wystąpiła podatniczka będąca luksemburską spółką kapitałową z zadeklarowanym kapitałem zakładowym w wysokości 9 138 301 euro, uzyskujący od spółki R. I. mającej siedzibę w Rzeczpospolitej Polskiej (w W.), będącej płatnikiem, przychody z tytułu odsetek od udzielonej pożyczki oraz z tytułu dywidendy. Z przedłożonego przez podatniczkę certyfikatu rezydencji wynika, że jest że jest rezydentem podatkowym w Luksemburgu. Z oświadczenia podatniczki z dnia 21 grudnia 2020 r. wynika, że podlega w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania oraz nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania.
Z kolei płatnikiem wypłacającym należności do wskazanej spółki z siedzibą w Luksemburgu z tytułu odsetek od pożyczki oraz z tytułu dywidendy jest spółka z siedzibą w W.. Spółka ta posiada kapitał założycielski w wysokości 43.595.000 zł. Spółka luksemburska posiada 33% udziałów w kapitale zakładowym spółki będącej płatnikiem od 19 lipca 2019 r. Wynika to z treści Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz sprawozdania finansowego podatnika za 2020 r. Okoliczności te zostały odpowiednio udokumentowane i nie są kwestionowane przez żadną ze stron. Organ z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego aktu trafnie nie kwestionował spełnienia warunków zastosowania zwolnień podatkowych wynikających z treści art. 21 ust. 3 pkt 3, ust. 3b i ust, 4 oraz art. 22 ust. 4 pkt 3 i 4a u.p.d.o.p.
Natomiast, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, podatniczka nie może być uznana za rzeczywistego właściciela odsetek wypłacanych w związku z umową pożyczki zawartą 29 sierpnia 2009 r. Nie spełnia ona zatem warunku zastosowania zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów z odsetek, przewidzianego w art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., tj. warunku bycia rzeczywistym właścicielem należności z tytułu odsetek od pożyczki.
Z treści umowy z dnia 30 sierpnia 2019 r. wynika, że podatniczka udzielił płatnikowi pożyczki w wysokości 7000 000 euro na okres blisko 10 lat (do 26 czerwca 2029 r.), z oprocentowaniem w wysokości 4,53 % w skali roku, płatnym w okresach kwartalnych, przeznaczonej na nabycie przez płatnika nieruchomości komercyjnej w W. przy ul. P. [...] określonej jako "A.". Jak wynika z noty 3 pkt b do sprawozdania finansowego C. V. H. S.a.r.l za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r., wnioskodawczyni udzieliła spółkom powiązanym - celowym - mającym siedzibę na terytorium Polski (w tym płatnikowi) pożyczek, których łączna wartość na dzień 31 grudnia 2020 r. wynosiła 75 326 766,04 euro, zaś uzyskane przychody z tytułu odsetek opiewały na kwotę 2 09 0646,34 euro. Dalej w nocie 5 do powyższego sprawozdania finansowego dotyczącej zobowiązań C. V. H. S.a.r.l. wobec jednostek powiązanych - wykazano pożyczki udzielone tej spółce przez podmioty powiązane w kwocie 456 883 767,68 euro, w tym przez jedynego wspólnika, to jest C. R. E. S.–S. w wysokości około 286 000 000,00 EUR. Podatniczka w 2020 r. osiągnęła z tytułu udzielonych pożyczek przychód w kwocie 10 230 627,92 euro, (w roku 2019 - 6 899 982,44 euro), zaś zobowiązania (należności) z tytułu naliczonych odsetek wyniosły 9 137 879,98 euro (w roku 2019 - 6 259 730,88 euro) w tym w kwocie 7 061 060,00 euro na rzecz jedynego wspólnika - C. R. E. S. - S.. W sprawozdaniu finansowym Funduszu Parasolowego, to jest C. R. E. S. – S. I. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. - nota 5.2 Dodatkowe informacje dotyczące wyceny nieruchomości inwestycyjnych - wykazano wartość godziwą portfela nieruchomości Funduszu w tym nieruchomości zakupionej (ze środków Funduszu) przez płatnika - [...] Sp. z o. o., zaś jak wynika z noty 5.5 - Długoterminowe aktywa finansowe - Subfundusz 2 w dniu 30 sierpnia 2019 r. udzielił [...] sp. z o.o. pożyczki na nabycie nieruchomości "A." zlokalizowanej w W.. Zgodnie z notą 5.3 do ww. sprawozdania Funduszu Parasolowego - Inwestycje w podmiot stowarzyszony - Subfundusz nr 2 dokonał inwestycji w [...] sp. z o.o. w wysokości 10 215 788 zł (w 2020 r.). Dalej jak wynika z ww. sprawozdania w raporcie dotyczącym Subfunduszu 2, będącego częścią ww. sprawozdania finansowego - Management Report of Subfund 2 - ujawniono datę nabycia nieruchomości położonej w W., tj. 5 września 2019 r. W szczególności podkreślić należy, że w nocie 7.6 - Udział w zysku/(stracie) w jednostkach stowarzyszonych - do sprawozdania finansowego Funduszu za 2020 r., znajduje się informacja, że Subfundusz 2 posiada 32,83% udziałów w [...] sp. z o.o. a udział Subfunduszu 2 w [...] rozliczany jest z wykorzystaniem kapitału w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Biorąc powyższe pod uwagę i mając na względzie sposób rozumienia pojęcia: "rzeczywisty właściciel" wynikający z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p, należy zgodzić się z argumentacją organu, że podatniczka jedynie formalnie występuje jako pożyczkodawca. Z zebranego materiału wynika bowiem, że uzyskuje on finansowanie przede wszystkim wewnątrzgrupowe, głównie Funduszu, otrzymywane z tytułu odsetek środki przekazuje zaś Funduszowi. Aby natomiast uznać dany podmiot za rzeczywistego właściciela należności należałoby, w świetle art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., stwierdzić, że otrzymuje on należności dla własnej korzyści (w tym decyduje samodzielnie o ich przeznaczeniu i ponosi ekonomiczne ryzyko związane z utratą należności), nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania w całości lub części należności innemu podmiotowi oraz prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby. Nie chodzi przy tym, jak była wyżej mowa, o wykazane uprawnienia do otrzymania należności dla siebie formalnym dokumentem, a braku zobowiązania do przekazania należności innemu podmiotowi, brakiem formalnego zobowiązania. Przeciwnie, dla oceny statusu rzeczywistego właściciela należności znaczenie mają fakty wskazujące na określoną rzeczywistość ekonomiczną. Podkreślić jednocześnie należy, że wskazane warunki uznania danego podmiotu za rzeczywistego właściciela należności muszą być spełnione łącznie. Biorąc powyższe pod uwagę należy podzielić stanowisko organu, zgodnie z którym podatnika nie można uznać za rzeczywistego właściciela należności z tytułu odsetek od pożyczki udzielonej płatnikowi na podstawie umowy z dnia 30 sierpnia 2019 r.
Mając na względzie powyższe ustalenia przypomnieć trzeba, że zastosowanie zwolnienia od podatku dochodowego przychodów z tytułu odsetek, przewidzianego w art. 21 ust. 3 oraz zwolnienia przychodów z dywidendy przewidzianego w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., wymaga, jak expressis verbis wynika z tych przepisów, łącznego spełnienia wszystkich czterech przesłanek. Zgodnie zaś z treścią art. 26b ust. 1 powołanej ustawy, organ wydaje opinię o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego lub stosowaniu stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobraniu podatku zgodnie z taką umową, jeżeli we wniosku zostało wykazane spełnienie warunków zastosowania zwolnienia określonych w art. 21 ust. 3, w art. 22 ust. 4-6 albo warunków zastosowania stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zdaniem Sądu, z treści przepisu art. 26b ust. 1 wynika więc, że opinia może być wydana jeśli to wnioskodawca wykazał spełnienie warunków zastosowania zwolnienia podatkowego lub zastosowania stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W rozpoznawanej sprawie zgodzić się zaś należy z organem, że wnioskodawca będący podatnikiem nie wykazał spełnienia warunku ujętego w art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., to jest warunku bycia rzeczywistym właścicielem należności z tytułu odsetek.
Niezależnie od tego trzeba mieć na względzie, że organ powinien odmówić wydania opinii o stosowaniu preferencji, jeśli zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w przytoczonym wyżej ustępie 3. artykułu 26b. Oprócz m.in. niespełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. albo warunków zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, należą do nich: istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności, istnienie uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem m.in. art. 22c u.p.d.o.p. oraz istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju jego siedziby dla celów podatkowych.
Odnosząc się do pierwszej z wymienionych przesłanek zauważyć trzeba, że verba legis dotyczy ona istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności, w stanie faktycznym sprawy – z tytułu odsetek oraz z tytułu dywidendy. Uzasadnione wątpliwości, o których mowa w przytoczonym przepisie odnoszą się zatem do zgodności z rzeczywistością polegającą na byciu przez podatnika rzeczywistym właścicielem należności, dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika. Definicja pojęcia rzeczywistego właściciela należności, zawarta w przytoczonym wyżej art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., zgodnie z intencjami wyrażonymi w Komentarzu do Konwencji Modelowej OECD oraz dyrektywie 2003/49/WE, o czym była mowa wyżej, nie odwołuje się do kryteriów formalnych, jak np. w odniesieniu do należności z tytułu dywidend do kryterium posiadania udziału w kapitale. Przeciwnie, nawiązuje do pewnych stanów faktycznych będących wyrazem określonych uwarunkowań o charakterze ekonomicznym. Rzeczywistym właścicielem należności jest bowiem, jak była o tym mowa, podmiot, który – co należy odnotować – łącznie spełnia trzy warunki. Po pierwsze, otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności. Po drugie, nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym – co również należy ustalać nie w kategorii istnienia formalnego zobowiązania opartego na tytule prawnym, ale z odwołaniem się do rzeczywistości ekonomicznej - do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi. Po trzecie wreszcie, prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy odnotować trzeba, że jak wynika ze sprawozdań finansowych podatniczki za rok 2020, otrzymała ona pożyczki od podmiotów powiązanych w wysokości 456 883 767, 68 euro, w tym od jedynego wspólnika, to jest C. R. E. S.–S. w wysokości około 286 000 000,00 EUR. Podatniczka w 2020 r. osiągnęła z tytułu udzielonych pożyczek przychód w kwocie 10 230 627,92 euro, (w roku 2019 - 6 899 982,44 euro), zaś zobowiązania (należności) z tytułu naliczonych odsetek wyniosły 9 137 879,98 euro (w roku 2019 – 6 259 730,88 euro) w tym w kwocie 7 061 060,00 euro na rzecz jedynego wspólnika - C. R. E. S. - S.. Otrzymane przez podatniczkę odsetki w większości zostały przekazane do Funduszu. Brak jest zatem uzasadnienia dla prezentowanego przez skarżącą stanowiska, zgodnie z którym otrzymuje ona odsetki dla swojej korzyści oraz że może decydować samodzielnie o przeznaczeniu otrzymywanych z tego tytułu kwot. Nietrafna jest także jej argumentacja odwołująca się do braku prawnego obowiązku przekazywania otrzymanych należności innemu podmiotowi.
Trzeba także odnotować, że podatniczka nie posiada środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Nie wykazuje też żadnych kosztów osobowych, co wskazuje, że nie zatrudnia pracowników. Ponosi jedynie koszty biurowe i zarządzania. Przytoczone okoliczności, zdaniem Sądu wskazują na istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że podatniczka nie prowadzi rzeczywistej działalności w kraju swojej siedziby dla celów podatkowych. Wykazując bowiem aktywa i pasywa o znacznej wartości i podkreślając, że jest podmiotem wyspecjalizowanym w zarządzaniu majątkiem poprzez inwestycje nieruchomościowe oraz finansowanie tych inwestycji poprzez udzielanie pożyczek, a zatem deklarując działalność zbliżoną do zakresu działania instytucji finansowych, jakimi są np. fundusze inwestycyjne, spółka będąca podatniczką jednocześnie nie zatrudnia pracowników, nie posiada majątku służącego do wykonywania takiej działalności i deklaruje jej prowadzenie z wykorzystaniem, wspólnie z podmiotami, stosunkowo małego lokalu biurowego. Nawet gdyby zasadnicze i wszystkie inne czynności z zakresu zarządzania, spółka będąca podatnikiem powierzała podmiotom zewnętrznym na zasadzie outsourcingu, musiałaby – o ile rzeczywiście sama ponosiłaby ryzyko związane z działalnością gospodarczą – posiadać zdolność do weryfikacji przedstawianych jej przez podmioty zewnętrzne raportów, analiz, propozycji, i.t.d., a także zdolność do podejmowania decyzji inwestycyjnych. Na posiadanie takiego potencjału podatniczka nie wskazała. Podała natomiast, że jej sprawy prowadzą określone osoby, które prowadzą jednocześnie, bądź wcześniej prowadziły sprawy innych podmiotów z Grupy, co oznacza, że członkowie organów zarządzających podmiotami w ramach grupy "wymieniają się" w pełnieniu tych funkcji. Mieć także trzeba na względzie, że potencjał skarżącej, wykazującej wskazany wyżej aktywa i pasywa, oceniany także poziomem jej deklarowanego kapitału założycielskiego (bowiem trwałego majątku rzeczowego nie wykazała w ogóle), jest w stosunku do poziomu aktywów i pasywów niezmiernie nikły.
Przytoczone wyżej okoliczności, a także finansowanie działalności skarżącej głównie ze środków Funduszu, uzasadnia jednocześnie stanowisko organu, że podatniczka jako spółka celowa służy wyłącznie realizacji wewnątrzgrupowych przepływów kapitału, zmierzających do finansowania inwestycji z udziałem innych podmiotów powiązanych, w tym Funduszu. Struktura, w której uczestniczy podatnik ma zaś charakter sztuczny. Zdaniem Sądu, trafne w świetle przytoczonych wyżej okoliczności jest bowiem stanowisko organu, że wykorzystanie w strukturze Grupy spółki będącej podatnikiem uzasadnione było dostosowaniem prowadzonej przez Fundusz działalności do wymagań warunkujących skorzystanie ze zwolnienia podatkowego.
Nie podważa tego stanowiska spostrzeżenie, że spółka będąca podatnikiem istniała w chwili wejścia w życie w prawie polskich regulacji prawnych, na podstawie których wydany został zaskarżony akt. Dodatkowo zauważyć można również i to, że z jednej strony głównym źródłem finansowania w formie pożyczek inwestycji w nieruchomości były środki gromadzone w ramach Funduszu, zaś należności odsetkowe m.in. od spółki będącej płatnikiem oraz wartość nabytej przez nią nieruchomości wykazywana jest w aktywach Funduszu. Sąd ma świadomość, że w ramach grup kapitałowych sporządzane są skonsolidowane sprawozdania finansowe, w których dane finansowe są przedstawiane, tak jakby grupa kapitałowa stanowiła pojedynczą jednostkę gospodarczą, na co zwraca uwagę skarżąca. Jednakże nie można pominąć, że skonsolidowane sprawozdanie finansowe, poprzez dokonanie szeregu przekształceń i wyłączeń w odniesieniu do należności i zobowiązań wewnątrzgrupowych, pozwala na przedstawienie rzeczywistego, ekonomicznego efektu wszystkich zdarzeń gospodarczych, które zaszły w okresie sprawozdawczym pomiędzy jednostkami wchodzącymi w skład grupy.
Powyższe spostrzeżenia, zdaniem Sądu uzasadniają stanowisko organu o istnieniu uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p. Powołany przepis przewiduje wyłączenie zastosowania przepisów o zwolnieniach podatkowych przewidzianych m.in. w art. 21 ust. 3 i 22 ust. 4 u.p.d.o.p., jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów i było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny. W ocenie Sądu, sposób wykorzystania spółki będącej w strukturze Grupy do wykazania przesłanek zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych "u źródła" jest sprzeczny z celem tych przepisów. Sposób działania spółki będącej podatnikiem był zaś, jak już na to wskazano, sztuczny. Zachodzą więc przesłanki do odmowy wydania tej opinii, wymienione w art. 26b ust. 3 u.p.d.o.p. Podkreślić przy tym trzeba, że odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji uzasadnia spełnienie nawet jednej z przesłanek ujętych w powołanym przepisie.
Nie są więc uzasadnione zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 26b ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 22c oraz art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4a pkt 29 oraz 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. przez odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji. Bezprzedmiotowy jest zarzut naruszenia art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., bowiem jak wyżej wskazano odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji uzasadnia spełnienie nawet jednej z przesłanek ujętych w 26b ust. 3 u.p.d.o.p.
Zdaniem Sądu niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 120, 122, 187 § 1 oraz 191 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji przez niepodjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie istotnej, według spółki, przedstawianej przez nią argumentacji, a także dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego. Odnosząc się do tych zarzutów zauważyć trzeba, że z przepisu art. 26b ust. 9 u.p.d.o.p. wynika, iż do postępowania w sprawie wydania opinii o stosowaniu preferencji i odmowy wydania takiej opinii, mają – co trzeba podkreślić – odpowiednie zastosowanie wskazane przepisy działu IV Ordynacji podatkowej w tym rozdziału 11, w zakresie nieuregulowanym w art. 26b ust. 1-8 u.p.d.o.p. Mieć należy również na względzie, że z przepisów art. 26b, zwłaszcza zawartych w ust. 1 i 3, wynika jakie okoliczności powinny być w postępowaniu wykazane i na kim ciąży obowiązek ich wykazania. Art. 26b w ust. 1. wprost stanowi, że opinię o stosowaniu preferencji stosuje się, jeśli we wniosku zostało wykazane spełnienie warunków do zastosowania zwolnienia. Z przepisu tego wynika więc wprost, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających zastosowanie zwolnienia podatkowego spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, wnioskodawczyni łącznego spełnienia wszystkich tych warunków, w sprawie nie wykazała.
Z kolei z art. 26b ust. 3 u.p.d.o.p., wynika, że odmawia się wydania opinii jeśli, poza niespełnieniem warunków określonych m.in. w art. 21 ust. 3 i 22 ust. 4 u.p.d.o.p., istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności, istnieją uzasadnione przypuszczenia co do wydania decyzji m.in. na podstawie art. 22c oraz istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju swojej siedziby dla celów podatkowych. W ocenie Sądu, istnienie tych uzasadnionych wątpliwości oraz uzasadnionego przypuszczenia organ wykazał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Sięganie po inny jeszcze materiał dla wykazania uzasadnionych wątpliwości i uzasadnionego przypuszczenia we wskazanych zakresach było zbędne. Zdaniem Sądu, ocena przez organ zgromadzonego materiału miała charakter kompleksowy i dokonywana była zgodnie z logiką oraz doświadczeniem życiowym. Organ nie pomijał także argumentacji skarżącej. Natomiast w świetle całokształtu zgromadzonego materiału, dokonał innej oceny co do zaistnienia przesłanek do odmowy wydania opinii ostosowaniu preferencji niż prezentowana przez skarżącą. Sama odmienność konkluzji organu w stosunku do prezentowanej przez skarżącą nie oznacza jednak naruszenia prawa.
Dodać trzeba, że Sąd nie kwestionuje przywołanych w skardze poglądów dotyczących zarówno sposobu rozumienia i wykazywania "uzasadnionego przypuszczenia", jak oceny przesłanek zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. Zdaniem Sądu, organ poprzez odwołanie się do okoliczności dotyczących zarówno rozliczeń wewnątrzgrupowych podatnika, jak dotyczących sposobu jego funkcjonowania, wykazał jednak zaistnienie przesłanek odnowy wydania opinii przewidzianych w art. 26b ust. 3 pkt 2 – 4 u.p.d.o.p. Zaznaczyć też należy, że aktem zaskarżonym w sprawie niniejszej była odmowa wydania opinii o stosowaniu preferencji. Sąd oceniał zatem przesłanki wydania opinii oraz przesłanki jej odmowy, a nie przesłanki zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 powołanej ustawy. Wśród przesłanek odmowy wydania opinii jest zaś, wymieniona w art. 26b ust. 3 pkt 2, przesłanka uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło