I SA/Lu 285/18
WyrokWSA w Lublinie2018-07-11
Skład orzekający: Danuta Małysz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy właściciel nieruchomości uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli o zbyciu nieruchomości z powodu błędu, a następnie nabywcy wynajmowali nieruchomość, właściciel pozostaje podatnikiem podatku od nieruchomości za okres, w którym nieruchomość była w posiadaniu samoistnym nabywców?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie posiadania samoistnego nieruchomości. Kluczowe jest rozróżnienie między własnością a posiadaniem samoistnym, przy czym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym, nawet jeśli nie jest on właścicielem. Organy nie wykazały, kto faktycznie władał nieruchomością od września 2012 r. i na jakiej podstawie, naruszając tym samym przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania dowodowego i wypowiedzenia się stron.Stan faktyczny
Skarżący byli właścicielami nieruchomości, którą sprzedali w czerwcu 2011 r. W sierpniu 2012 r. uchylili się od skutków prawnych tej umowy z powodu błędu. Od września 2012 r. nabywcy wynajmowali nieruchomość na cele handlowe. Organy podatkowe uznały, że skarżący pozostali właścicielami i podatnikami podatku od nieruchomości za cały rok 2012, mimo że nieruchomość była w posiadaniu samoistnym nabywców. Skarżący kwestionowali ten stan rzeczy, powołując się na wyroki sądów powszechnych, które ustaliły nieważność umowy sprzedaży i uznały nabywców za samoistnych posiadaczy od września 2012 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. N. i J. N. solidarnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi D. N. i J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. N. i J. N. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją [...] stycznia 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania D. i J. małż. N. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy T. z [...] sierpnia 2017 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. i ustaliło wymiar podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł.
Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że organ I instancji ustalił wysokość zobowiązania podatkowego D. i J. małż. [...], określanych dalej także jako "podatnicy" lub "skarżący", w podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...]zł od nieruchomości zabudowanej położonej w M. , oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], o powierzchni 600 m2, przy czym przyjął, że w miesiącach styczeń – luty i maj - grudzień 2012 r. budynek o powierzchni użytkowej 53,50 m2 i grunt były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W odwołaniu podatnicy zarzucili naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.), zwanej dalej "u.p.o.l.", a także art. 68 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 124 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), zwanej dalej "o.p.". W uzasadnieniu tych zarzutów podnieśli, że decyzja organu I instancji została wydana z przekroczeniem 3-letniego terminu przedawnienia, a ponadto nie uwzględnia, że od września 2012 r. nieruchomość była w samoistnym posiadaniu M. i J. małż. K. , zwanych dalej "nabywcami", którzy czerpali z niej pożytki oraz opłacali podatek od nieruchomości, zaś podatnicy odzyskali fizyczne władztwo nad nieruchomością w 2015 r., w wyniku wyroku sądu powszechnego.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło na wstępie, że podatnicy nie złożyli za rok 2012 informacji (deklaracji) w sprawie podatku od nieruchomości, w związku z czym – stosownie do art. 68 § 2 o.p. – decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego mogła być wydana w ciągu 5 lat, tj. do 31.12.2017 r. Organ stwierdził przy tym, że termin z art. 68 o.p. odnosi się do działania organu podatkowego I instancji, zatem w przypadku, gdy podatnikowi doręczono decyzję wymiarową we wskazanym w tym przepisie terminie (co ma miejsce w niniejszej sprawie), a następnie decyzja ta została zaskarżona odwołaniem i w trakcie postępowania odwoławczego upłynął wskazany w tym przepisie termin, to organ odwoławczy może nie tylko utrzymać w mocy tę decyzję, ale także może ją uchylić i orzec co do istoty sprawy. W tym kontekście organ przywołał pogląd prawny przedstawiony w wyroku z 23.05.2014 r., sygn. akt I SA/Kr 610/14.
W związku z pozostałymi zarzutami odwołania organ II instancji zauważył, że podatnicy nie kwestionują powierzchni działki ani powierzchni użytkowej budynku, jak i tego, że w miesiącach styczeń, luty i od maja do grudnia 2012 r. w budynku prowadzona była działalność gospodarcza, przedmiotem sporu jest natomiast zagadnienie opodatkowania gruntu i budynku podatkiem od nieruchomości za okres IX-XII 2012 r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że składając 29.08.2012 r. oświadczenie woli o uchyleniu się od skutków złożonego pod wpływem błędu oświadczenia woli o zbyciu przedmiotowej nieruchomości, które zostało doręczone adresatowi 31.08.2012 r., podatnicy stali się ponownie właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Jako właściciele nieruchomości - na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. - pozostawali podatnikami podatku od nieruchomości za cały rok podatkowy 2012. Zdaniem organu, z chwilą złożenia przez podatników oświadczenia woli z 29.08.2012 r. trudno uznać nabywców za samoistnych posiadaczy przedmiotowej nieruchomości, "mimo że władali tą nieruchomością i uzyskali należny podatek od nieruchomości".
Organ odwoławczy dodał, że w sprawie nie jest sporne, iż w miesiącach od września do grudnia 2012 r. w budynku była prowadzona działalność gospodarcza – na podstawie umowy najmu zawartej przez nabywcę osoba trzecia prowadziła w nim działalność handlową i uiszczała umówiony czynsz. W związku z tym, wyrokiem Sądu Rejonowego w B. P. w sprawie [...] została zasądzona na rzecz podatników stosowna kwota (wraz z ustawowymi odsetkami od 1.09.2012 r.) z tytułu pobierania przez nabywców bez podstawy prawnej czynszu za wynajmowany lokal. Zdaniem organu II instancji, w świetle powyższego uzasadnione było opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości wyższymi stawkami podatkowymi także za okres IX-XII 2012 r.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 20a u.p.o.l., gdyż organ I instancji zastosował w sprawie stawki podatku wynikające z uchwały nr [...] Rady Gminy T. z 21 listopada 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy T. w 2012 r. Zgodnie z § 4 tej uchwały, weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa L., opublikowana zaś została w tym publikatorze 29.12.2011 r., zatem weszła do obiegu prawnego od 12.01.2012 r. Art. 20a u.p.o.l. stanowi, że w przypadku nieuchwalenia stawek podatków lub opłat lokalnych o których mowa w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 19 pkt 1 lit. a-d, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy. Wobec tego w sprawie należało zastosować stawki określone uchwałą nr [...] Rady Gminy T. z 10 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy T. w 2011 r., co uwzględnił organ odwoławczy w wydanej decyzji.
D. i J. małż. [...] wnieśli skargę na powyższą decyzję. Zarzucili w niej:
1. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 336 k.c.,
2. naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 i art. 200 w związku z art. 123 § 1 o.p.
W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2012 r., a także o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili na wstępie, że byli właścicielami zabudowanej działki gruntu o numerze ewidencyjnym [...], w odniesieniu do której w czerwcu 2011 r. zawarli umowę sprzedaży, jednak do końca sierpnia 2012 r., tj. do momentu dowiedzenia się, że przenieśli jej własność, pozostawali jej samoistnymi posiadaczami. Później, począwszy od września 2012 r., nabywcy wynajmowali tą nieruchomość na cele prowadzenia działalności handlowej i uzyskiwali z tego tytułu czynsz. Następnie, w związku z faktem, że oświadczenie woli skarżących zostało złożone pod wpływem błędu, wyrokiem z 29 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w L. ustalił nieważność umowy sprzedaży w części dotyczącej tej działki. W tych okolicznościach skarżący stwierdzili, że nie negują, że pozostawali posiadaczami samoistnymi działki do końca sierpnia 2012 r., kwestionują natomiast przypisanie im takiego statusu od 1.09.2012 r. (do końca kwietnia 2015 r.), gdyż w tym czasie posiadaczami samoistnymi byli nabywcy działki. Jednocześnie odwołali się do regulacji zawartych w art. 336 i art. 339 k.c., normujących kwestie posiadania, oraz do art. 3 ust. 3 u.p.o.l. Powołali się także na ustalenia przedstawione przez Sąd Rejonowy w B. w uzasadnieniu wyroku z 21 grudnia 2016 r., w szczególności że nabywcy byli posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości od września 2012 r. do kwietnia 2015 r. i czerpali z niej pożytki cywilne, wobec czego, na podstawie art. 224 § 2 k.c., jako posiadacze samoistni są zobowiązani do zwrotu skarżącym tych pożytków. Podnieśli przy tym, że nabywcy uznali to powództwo co do zasady. Wobec powyższego jako bezzasadne ocenili stanowisko organu odwoławczego, że z chwilą złożenia przez nich oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, trudno uznać nabywców za samoistnych posiadaczy działki, mimo że władali tą nieruchomością.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Unormowanie określające podmioty, które są podatnikami podatku od nieruchomości, zawarte jest w art. 3 u.p.o.l. Z punktu widzenia stanu niniejszej sprawy i powstałego w niej sporu istotne jest, że zgodnie z ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
- właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (pkt 1),
- posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2),
natomiast przywołany ust. 3 wymienionego artykułu stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
W przepisach u.p.o.l. zwroty "posiadanie samoistne" lub "posiadacz samoistny" nie zostały zdefiniowane, w sprawie nie budzi jednak kontrowersji, że określeniom tym należy przypisać znaczenie nadawane im w prawie cywilnym. Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny), przy czym z art. 339 k.c. wynika domniemanie, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Dodać należy, że stosownie do art. 348 k.c. przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy, przy czym wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy.
Posiadanie w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu k.c., stanowi więc stan faktycznego władztwa nad rzeczą. S. się na nie dwa elementy: element fizyczny wyrażający się we władaniu rzeczą (corpus possessionis) oraz towarzyszący mu element psychiczny wyrażający się w woli władania dla siebie (animus possidendi) (por. "Kodeks cywilny. Komentarz" pod red. K. Pietrzykowskiego, wyd. C. H. Beck W-wa 1997, tom I, str. 532). Istotne jest przy tym, że faktyczne władanie nie musi być przez posiadacza realizowane, musi on jednak mieć możliwość jego wykonywania, a więc na przykład możliwość decydowania o sposobie jej używania (por. np. orzeczenia SN z 15.06.1972 r., sygn. akt III CRN 121/72, z 7.05.1986 r., sygn. akt III CRN 60/86).
Posiadanie jest niewątpliwie jednym z uprawnień właściciela (por. art. 140 k.c.; "Kodeks ...", op. cit. str. 305). Posiadaczem samoistnym może być jednak także podmiot, któremu nie przysługuje prawo do rzeczy, co zostało wprost uwzględnione w przepisach prawa cywilnego, w szczególności w art. 224 – 226 k.c.
Również przywołana wyżej regulacja u.p.o.l. uwzględnia, że posiadaczem samoistnym przedmiotu opodatkowania może być podmiot niebędący jego właścicielem. W takiej sytuacji, ujęte w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zastrzeżenie zakłada modyfikację zasady, że podatnikiem jest właściciel nieruchomości, przez odesłanie do ust. 3 tego artykułu, wskazującego na obciążenie obowiązkiem podatkowym posiadacza samoistnego. Regulacja ta, obowiązująca od 1.01.2003 r. (wprowadzona do porządku prawnego ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 200, poz. 1683), hołduje zasadzie przyjętej przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 6.09.1995 r., sygn. akt W 20/94 (publ. OTK ZU z 1995 r., poz. 44), zgodnie z którą podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada majątkiem (przedmiotem opodatkowania) (por. np. wyrok NSA z 7.02.2018 r., sygn. akt II FSK 318/16).
W świetle dotychczasowych rozważań jako trafny ocenić należy wyrażony przez organ I instancji pogląd, że "własność stanowi odrębną kategorię od posiadania" oraz że "art. 3 ust. 3 u.p.o.l. rozstrzyga, że w sytuacji, gdy samoistny posiadacz nie jest właścicielem, to na nim, a nie na właścicielu nieruchomości, ciąży obowiązek podatkowy".
Z powyższego wynika, że okoliczność, czy przedmiot opodatkowania pozostaje w posiadaniu samoistnym podmiotu innego niż właściciel, jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Fakty świadczące o istnieniu lub nieistnieniu tej okoliczności podlegają zatem ustaleniu w postępowaniu podatkowym z zachowaniem przepisów o.p., w tym art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 192 i art. 200 § 1 o.p., zobowiązujących organy podatkowe w szczególności do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania na tej podstawie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, z uwzględnieniem, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Następnie, w wydanej w sprawie decyzji organ podatkowy winien - zgodnie z art. 210 § 4 o.p. – obok uzasadnienia prawnego, zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, przedstawić uzasadnienie faktyczne i wskazać w nim fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W ocenie sądu, organy podatkowe nie sprostały wymaganiom, o których mowa wyżej i w istocie nie dokonały w sprawie ustaleń koniecznych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.
W sprawie poza sporem jest, że zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L. z 29 kwietnia 2015 r. sprzedaż przez skarżących na rzecz nabywców zabudowanej działki o numerze ewidencyjnym [...] należy traktować jako nieważną od daty zawarcia umowy, co oznacza, że z punktu widzenia prawa cywilnego skarżący byli jej właścicielami nieprzerwanie, także przez cały rok 2012. W stanie niniejszej sprawy nie przesądza to jednak, że "strony skarżące jako właściciele spornej nieruchomości (działka nr ewid.[...]) na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. pozostawali podatnikami podatku od nieruchomości za cały rok podatkowy 2012", jak przyjęto - z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l. - w zaskarżonej decyzji
Jednocześnie, skoro – jak wyjaśniono wyżej, a organ odwoławczy nie przedstawił poglądu odmiennego – po pierwsze: własność jest kategorią prawną odrębną od kategorii faktycznej, jaką jest posiadanie i posiadaczem samoistnym może być inny podmiot niż właściciel, zaś po drugie: zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l. jeżeli samoistny posiadacz nie jest właścicielem, to na nim, a nie na właścicielu nieruchomości, ciąży obowiązek podatkowy, to niezrozumiałe jest stanowisko organu II instancji, że z chwilą złożenia przez skarżących oświadczenia woli z 29.08.2012 r. trudno uznać nabywców za samoistnych posiadaczy działki nr [...], "mimo że władali tą nieruchomością i uzyskiwali (winno chyba być: uiszczali – uwaga sądu) należny podatek". Ze stwierdzenia tego zdaje się wynikać, że – zdaniem organu odwoławczego - w sprawie zostało ustalone, iż to nie skarżący, ale nabywcy byli w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości od września 2012 r., co potwierdzać może odwołanie się w dalszej części uzasadnienia do zawartej przez nabywcę, jak wynajmującego, umowy najmu budynku. Z naruszeniem art. 210 § 4 o.p. organ nie wyjaśnił jednak, ani na podstawie jakich konkretnie dowodów i jak ocenionych ustalenie to zostało dokonane, ani na podstawie jakich przesłanek prawnych przy tak ustalonym stanie faktycznym należało – w jego ocenie – obciążyć skarżących podatkiem od nieruchomości od przedmiotowej nieruchomości także za okres IX – XII 2012 r.
Jest to tym bardziej istotne, że również z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika jednoznacznie, jakie fakty organ ten przyjął za ustalone w sprawie. Organ ten stwierdził bowiem, że podatnik doręczył wprawdzie nabywcom oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy sprzedaży dokonanej pod wpływem błędu i wystąpił do sądu ze stosownym powództwem, jednak "nie zmienił w związku z aktem sprzedaży sposobu władania nieruchomością nr [...], cały czas czuł się właścicielem nieruchomości (...)", "po zawarciu umowy podatnik nadal władał nieruchomością jak samoistny posiadacz. W żaden sposób nie uległ zmianie po sprzedaży stan posiadania", "na gruncie rozpoznawanej sprawy przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości nie spowodowało zmian w stanie jej posiadania", a jednocześnie podał, że "nie zmienia tej oceny rozpoczęcie korzystania z przedmiotu opodatkowania we wrześniu 2012 r. przez właściciela".
W tym miejscu dla porządku należy zauważyć, że z wywodów zawartych na str. 3 decyzji organu I instancji może wynikać, że - według tego organu - dla przyjęcia, że skarżący byli posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości po sierpniu 2012 r., wystarczające jest, że manifestowali oni wolę odzyskania własności nieruchomości oraz przynoszonych przez nią pożytków. Stanowiska takiego nie sposób jednak podzielić. Jak wyjaśniono wyżej, aby można było przypisać danemu podmiotowi status posiadacza samoistnego rzeczy, musi on mieć nie tylko wolę władania rzeczą jak właściciel, ale także musi rzeczą faktycznie władać albo przynajmniej mieć możliwość takiego władania. Ta druga okoliczność w żaden sposób nie wynika z wywodu organu I instancji, a wskazany przez ten organ fakt, że od września 2012 r. z nieruchomości zaczął korzystać właściciel (jak należy rozumieć – osoba uważana wówczas za właściciela, czyli nabywca – uwaga sądu), może świadczyć, że od tego czasu faktyczne władanie nieruchomością przeszło ze skarżących na nabywców.
W sytuacji, gdy skarżący twierdzili, że od września 2012 r. nie byli posiadaczami przedmiotowej nieruchomości i powoływali na tę okoliczność dowody, obowiązkiem organów podatkowych było przeprowadzić te dowody, ewentualnie także inne – dopuszczone z urzędu, pozwalające na wyjaśnienie, kto od września 2012 r. faktycznie władał przedmiotową nieruchomością i w czym się to władanie przejawiało, a następnie poddać jej analizie i ocenie zgodnie z art. 187 § 1 i art. 191 o.p., czego wyniki winny być ujawnione w uzasadnieniu decyzji zgodnym z art. 210 § 4 o.p.
W związku ze stanem niniejszej sprawy nie można też nie zauważyć, że zgodnie z art. 123 § 1 o.p. organy podatkowe między innymi obowiązane są przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, art. 200 § 1 o.p. stanowi zaś, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (§ 1). Wprawdzie z art. 200 § 2 o.p. wynika, że § 1 nie stosuje się w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5, w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego oraz w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji, jednak sprawa niniejsza nie jest objęta tym wyłączeniem. Pomimo tego, ani organ I instancji, ani organ II instancji nie zastosował art. 200 § 1 o.p. w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Jest to tym bardziej istotne, że stosownie do art. 192 o.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy powinien uwzględnić przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu interpretację art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l. oraz dokonać wskazanych w uzasadnieniu ustaleń faktycznych koniecznych w świetle tych przepisów do rozstrzygnięcia sprawy. Przy ustalaniu stanu faktycznego organ powinien przestrzegać przepisów postępowania zawartych w o.p., w szczególności tych, o których mowa wyżej. Wydana zaś decyzja winna odpowiadać wszystkim wymogom przewidzianym w art. 210 § 4 o.p., w szczególności winna wyjaśniać, jakie fakty organ ustalił i na podstawie jakich i jak ocenionych dowodów, jaki stan faktyczny zrekonstruował oraz jakie przepisy i jak rozumiane stały się podstawą rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302).
O zwrocie kosztów postępowania (obejmujących uiszczony wpis od skargi) orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło