I SA/Lu 291/12

WyrokWSA w Lublinie2012-06-22

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę Krajową w sprawie narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych, które może być powiązane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli postanowienie o wszczęciu śledztwa nie precyzuje jednoznacznie, czy dotyczy ono konkretnego importu samochodu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę uwzględnienia wniosku strony o dołączenie akt sprawy karnej. Brak jednoznacznego ustalenia, czy wszczęte śledztwo dotyczyło konkretnego importu samochodu, uniemożliwiło prawidłową ocenę, czy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że organ podatkowy nie może zastępować sądu w ustalaniu stanu faktycznego, ale jest zobowiązany do wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu samochodu. Organ celny zakwestionował zadeklarowaną wartość pojazdu, uznając ją za rażąco odbiegającą od wartości rynkowej, co doprowadziło do ustalenia wyższej wartości celnej i należności podatkowych. Podatniczka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz brak uwzględnienia dowodów z postępowania karnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono na rzecz A. P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza na rzecz A.i P. od Dyrektora Izby Celnej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania A. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] określającą kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.501 zł należnego z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] i określającą kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 2.518 zł oraz wzywającą do uiszczenia podatku w określonej wysokości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu [...] według dokumentu SAD Nr [...] A. P. (podatniczka) dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonego ze S. samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2004 r., nr nadwozia [...], pojemność silnika 1388 cm3. Do zgłoszenia celnego dołączyła m.in. fakturę Nr [...] z dnia [...] wystawioną przez firmę A ze S., określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 450 CHF. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zmianami; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307). W toku postępowania organ ustalił, iż zmieniono cenę sprzedaży przedmiotowego pojazdu. Wartość przedmiotowego samochodu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym, rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku kraju eksportu. W wyniku analizy cen katalogowych pojazdów opublikowanych w informatorze rynkowym Eurotax Glass's Nr 09/06 z 2006 r. ustalono, iż na rynku szwajcarskim cena samochodu wynosiła 10.100 CHF. Biorąc za podstawę ustaloną wartość, pomniejszając ją o procentowe korekty z tytułu uszkodzeń organ I instancji ustalił, iż wartość tego pojazdu na rynku szwajcarskim wynosiłaby około 5.050 CHF. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych w tytułu importu samochodu. Postanowieniem z dnia [...] organ celny powołał biegłego S. O., który na podstawie dołączonych dokumentów celnych sporządził w dniu [...] wycenę, w której określił wartość rynkową pojazdu na kwotę 16.700 zł. Przyjął notowania rynkowe z katalogu "Pojazdy Samochodowe-Wartości Rynkowe" II- 2006. Wskazał, iż wynikające z dokumentów uszkodzenia mogą wskazywać na znaczne koszty naprawy uszkodzeń, dlatego uwzględnił korekty mające wpływ na wartość pojazdu w wysokości 30%, które stanowiły maksymalną korektą ujemną akceptowaną przez program Info- Ekspert. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego organ I instancji określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.501 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 2.518 zł, wezwał podatniczkę do uiszczenia kwot podatków: 1.300 zł, 2.182 zł będących różnicą pomiędzy kwotami określonymi w decyzji a pobranymi według zgłoszenia celnego. Ponieważ w dniu wydania decyzji upłynęły 3 lata od dnia zgłoszenia celnego i 5 letni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego, organ ustalił wartość celną pojazdu. Jako podstawę wyliczeń przyjął wartość rynkową samochodu określoną w opinii z dnia [...]. W odwołaniu podatniczka domagała się uchylenia powyższej decyzji i dołączenia do akt sprawy i przeprowadzenia dowodu z postanowienia o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Krajową sygn. akt Nr [...] na okoliczność w jakim przedmiocie i wobec kogo prowadzono to postępowanie, co pozwoli ustalić, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzuciła naruszenie art. 54 § 1 pkt 7a, art. 68 § 1 i § 2, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z ze zm.), art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym (tj. Dz. U. Nr 108, poz. 626) oraz art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. Nr 177, poz. 1054). Dyrektor Izby Celnej nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania podatniczki w pierwszej kolejności wskazując na przepisy ustaw podatkowych wyjaśnił, iż obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego, a obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą. Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego, a jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat. Wskazując na art. 56 ustawy Prawo celne organ odwoławczy podał, iż w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego, a dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W rozpatrywanej sprawie zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...], zatem nastąpiło przedawnienie powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego. Jednak upływ terminu do powiadomienia dłużnika o wysokości należności celnych nie stał na przeszkodzie ustaleniu kwoty należności podatkowych z tytułu importu towarów z uwagi na treść art. 22 ust. 2 ustawy akcyzowej i art. 38 ust. 2 ustawy o VAT, jednakże wyłącznie na potrzeby ustalenia należności podatkowych. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie organ celny powziął wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC z uwagi na zeznania świadka A. C. z dnia [...], z którego wynikało, że przedmiotowy pojazd został sprzedany A. P. za kwotę 5.800 CHF według rachunku nr [...] z dnia [...] i porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej z wartością pojazdu na rynku eksportera, z którego wynikało, że cena pojazdu podobnego na rynku szwajcarskim była dużo wyższa od ceny wynikającej z przedmiotowego zgłoszenia celnego. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, iż rachunek zakupu przedmiotowego pojazdu z dnia [...] był niewiarygodny, bowiem zmieniona została cena zakup pojazdu - z 450 CHF na 5.800 CHF. Weryfikując zgłoszenie celne podatniczki, organy celne przeanalizowały notowania pojazdów wskazanej marki i roku, oferowanych na rynku szwajcarskim, gdzie cena podobnego samochodu wynosiła 10.100,00 CHF. Organ podatkowy porównując zadeklarowaną wartość pojazdu z wartością z katalogu i pomniejszając ją o korekty wynikające z wyceny z dnia [...], otrzymał kwotę 5.353 CHF, która była ponad 11 razy większa od wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Różnica pomiędzy tak ustaloną ceną, a zadeklarowaną wartością transakcyjną uzasadniała wątpliwości organów celnych, co stanowiło podstawę do zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Organ odwoławczy uznał, iż na tle wskazanych wątpliwości organów celnych w kontekście art. 181 a Rozporządzenia wykonawczego, zakwestionowanie ceny transakcyjnej pojazdu nastąpiło zgodnie z prawem. Doprowadziło to do konieczności ustalenia wartości pojazdu zgodnie z art. 31 WKC (metoda "ostatniej szansy"). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji po upływie okresu pozwalającego na określenie zobowiązania w sposób odmienny niż deklarowany przez podatnika; organ odwoławczy wskazał na treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego zgodnie z którą określono kwoty podatków: akcyzowego i od towarów i usług. Zatem do powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu spornego towaru doszło z mocy samego prawa, w ramach decyzji o charakterze deklaratoryjnym. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Prawidłowo zastosowano art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Z brzmienia powyższych przepisów wynika, iż mimo niemożliwości powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego z powodu przedawnienia, organ celny może na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów określić elementy kalkulacyjne według zasad wynikających z przepisów celnych. Zmiana do art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (obowiązująca od 1 kwietnia 2011 r.) określiła termin, w jakim organ celny będzie mógł określić elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia podatku od towarów i usług w decyzji przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. W przypadku podatku akcyzowego art. 22 ust. 2 ustawy nie zawiera granicznego terminu, w jakim organ celny może na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów określić elementy kalkulacyjne według zasad wynikających z przepisów celnych. Organ odwoławczy wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić, ponieważ upłynęły trzy lata od daty powstania długu celnego (od 6 marca 2006 r.), upłynął również 5 letni termin wynikający z art. 56 ustawy Prawo celne na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego. Dlatego Naczelnik Urzędu Celnego na potrzeby określenia podatków ustalił wartość celną importowanego pojazdu w decyzji, która została wydana w dniu [...], a doręczona w dniu [...]. Organ odwoławczy podniósł, odnośnie upływu 5 letniego terminu przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, iż w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...], zatem przed jego upływem. Na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej doszło jednak do zawieszenia jego biegu z uwagi na wszczęcie postanowieniem nr [...] z dnia [...], przez Prokuraturę Krajową śledztwa m.in. w sprawie: zaistniałego w okresie od 1 stycznia 2004r. do co najmniej 31 marca 2008r. w B., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze S. pojazdów samochodowych, przy czym zachowania te miały miejsce w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i uczestniczyły w nich w ramach ustalonego podziału ról osoby zaangażowane w działalność zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu, zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł, wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zw. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kks. Zdaniem organu odwoławczego z opisu czynu wynikało, że podejrzenie jego popełnienia wiązało się z niewykonaniem zobowiązań będących przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. Dlatego bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu w dniu 31 marca 2008 r. Zdaniem organu odwoławczego wskazane postanowienie zostało ocenione w sprawie, jednak z uwagi na upływ 5 letniego terminu na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego, brak było możliwości zastosowania art. 56 ustawy Prawo celne. Ponadto uwierzytelniona kserokopia przedmiotowego postanowienia znajdowała się w aktach sprawy, dlatego za bezzasadne uznano żądanie dołączenia tego dowodu do akt. Za bezzasadny organ uznał także zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 7a Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczalne naliczenie odsetek od zaległości podatkowych, gdyż wskazany artykuł nie miał w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy okresu nie naliczania odsetek za zwłokę w przypadku, gdy deklaracja podatkowa zawiera błędy rachunkowe lub oczywiste omyłki. W sprawie organ nie miał do czynienia z zaległością podatkową powstałą na skutek błędów w deklaracji. Ponadto za niesłuszne uznano także zarzuty naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie organy celne oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przyjęte stanowisko w sprawie, wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Przytoczył wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał na podstawie całokształtu zebranego materiału oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób praworządny z poszanowaniem praw strony. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, przekonującym zarówno, co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia. W skardze na powyższą decyzję podatniczka domagała się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], ewentualnie przekazania sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o dołączenie do akt i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy sygn. akt [...], oraz zasądzenia od organu administracyjnego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zarzuciła naruszenie art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji po upływie okresu pozwalającego na określenie zobowiązania w sposób odmienny niż deklarowany przez podatnika, art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dowodu z akt sprawy karnej. Nadto zarzuciła bezpodstawne zastosowanie art. 22 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust 2 ustawy o podatku od towarów i usług wobec upływu terminu umożliwiającego weryfikację wymiaru zadeklarowanego podatku. Wskazała na niezgodne z prawem i niemające odzwierciedlenia w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym zakwestionowanie podanej w umowie sprzedaży samochodu ceny transakcyjnej, pominięcie w postępowaniu kontrolnym opinii powołanego w sprawie biegłego, a przy wydawaniu zaskarżonej decyzji istotnych okoliczności, iż sporny samochód w chwili zakupu posiadał liczne uszkodzenia mechaniczne. Nadto zarzuciła naruszenie art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez nieuzasadnione zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej samochodu "metody ostatniej szansy" zamiast metody wartości transakcyjnej. Kwestionowała także zasadność i wysokość długu celnego na kwotę 3.482 złotych i naliczenie odsetek za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o odrzucenie w przypadku nieuzupełnienia o brakujący podpis. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa". Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję m.in., jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek tylko jeden z jej zarzutów okazał się zasadny. W niniejszej sprawie słusznie organ podatkowy wskazał, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9. Zgodnie z art. 221 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą. Stosownie do art. 56 ustawy Prawo celne w przypadku o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). W niniejszej sprawie upływ terminu do powiadomienia dłużnika o wysokości należności celnych (zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...]) nie stał na przeszkodzie do ustalenia kwoty należności podatkowych z tytułu importu towarów. Słusznie organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym - jeżeli zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych. Także stosownie do art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli, zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a nie upłynęło 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów i istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów. Dlatego też należało podzielić stanowisko organu podatkowego, iż nawet po upływie terminu przedawnienia powiadomienia dłużnika o wysokości długu celnego naczelnik urzędu celnego mógł obliczyć wartość celną i wysokość należności celnych, jednakże wyłącznie na potrzeby ustalenia należności podatkowych. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego właśnie na potrzeby ustalenia należności podatkowych w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług, ustalił wartość celną importowanego samochodu (art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). W tym celu zastosował właściwą metodę, eliminując pozostałe, co zostało należycie uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Organ podatkowy wykazał, iż z akt sprawy wynika, iż istniały uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą sumę (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] wraz z załącznikami, z którego wynikało, że przedmiotowy pojazd został sprzedany A. P. za kwotę 5.800 CHF według rachunku nr [...] z dnia [...] oraz porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej z wartością pojazdów na rynku eksportera (cena pojazdu podobnego na rynku szwajcarskim była dużo wyższa od ceny wynikającej ze zgłoszenia celnego)). Zasadnie organ podatkowy uznał, iż rachunek Nr [...] z dnia [...] (dołączony do zgłoszenia celnego) dotyczący zakupu pojazdu marki [...] wystawiony przez firmę A nie był wiarygodnym dokumentem co do prawdziwości danych wskazanych przez eksportera. Organ słusznie skorzystał z metody "ostatniej szansy" - art. 31 ust. 1 WKC. Uzasadniając wskazał na możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu używanego, również wtedy, gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej. W wycenie z dnia [...] biegły, zgodnie ze zleceniem organu, dokonał ustalenia wartości rynkowej importowanego pojazdu marki [...] na kwotę 16.700 zł, w oparciu o program Info- Ekspert. Przy określeniu tej kwoty, wbrew twierdzeniom podatniczki, miał na uwadze stan przedmiotowego pojazdu. Następnie w decyzji z dnia [...], Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na kwotę 9.829 zł. Jako podstawę wyliczeń przyjął wartość rynkową samochodu określoną w opinii biegłego, odliczając: marżę, cło, podatek akcyzowy, podatek VAT. Słusznie organ przyjął, iż podstawą opodatkowania zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, w imporcie towarów w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, z uwzględnieniem ust. 6-9. Podstawa opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych obejmuje również prowizję oraz koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały do niej włączone, a już poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 10 ust. 8). Zastosował także prawidłowa stawkę celną w podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy uznał za nieuzasadniony zarzut podatniczki dotyczący naruszenia art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji po upływie okresu pozwalającego na określenie zobowiązania w sposób odmienny niż deklarowany przez podatnika. Uzasadniając wskazał na treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Skoro zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, w podatku od towarów i usług w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą zaistnienia określonych okoliczności, z którymi przepisy prawa podatkowego wiążą powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – decyzja deklaratoryjna), to w sprawie niniejszej miał zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy samego prawa, wskutek zaistnienia określonego przepisami prawa zdarzenia - art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, sam upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem pierwszej, czy drugiej instancji, czy wreszcie decyzja stała się ostateczna. (II FSK 1594/08) Pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania o którym mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej, w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu [...], który rozpoczął swój bieg z dniem 1 stycznia 2007 r. (to jest od pierwszego dnia od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku) upłynął 31 grudnia 2011 r. Jednak pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu lub zawieszeniu w wypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 70 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 6 pkt 1 ww. przepisu, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Organ podatkowy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego został poinformowany przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia postanowieniem nr [...] z dnia [...], śledztwa m.in. w sprawie: zaistniałego w okresie od 01.01.2004r. do co najmniej 31.03.2008r. w B. P., narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzanie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze S. pojazdów samochodowych, przy czym zachowania te miały miejsce w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i uczestniczyły w nich w ramach ustalonego podziału ról osoby zaangażowane w działalność zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu, zaś narażone na uszczuplenie należności stanowiły kwotę dużej wartości ok. 50.000.000 zł wynikającą z ilości dokonanych odpraw i kwoty jednostkowego uszczuplenia - tj. o czyn z art. art. 54 § 1 w zw. z 87 § 1 w zw. z 37 § 1 pkt 1,2 i 5 w zw. z 6 § 2 kk. Na podstawie powyższego postanowienia organ podatkowy przyjął, iż z opisu czynu wynika, że podejrzenie jego popełnienia wiąże się z niewykonaniem zobowiązań będących przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego jest przedwczesne. Należy zgodzić się z zarzutem skargi, iż organ podatkowy, z naruszeniem art. 188 Ordynacji podatkowej odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy karnej. Organ podatkowy był zobligowany do dołączenia tych akt w celu ustalenia zakresu przedmiotowego postępowania w sprawie karnej, bowiem znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Prokuratury Krajowej nie pozwoliło określić, czy jego zakresem został objęty także import ze S. samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2004 r., nr nadwozia [...], pojemność silnika 1388 cm3. Okoliczność ta jest istotna do oceny, czy w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z analizy treści wskazanego postanowienia nie wynika, aby podejrzenie popełnienia czynu zabronionego wiązało się z niewykonaniem zobowiązań podatkowych w niniejszej sprawie. Organ podatkowy powyższym postępowaniem, poza art. 188 Ordynacji podatkowej, naruszył także dyspozycję art. 121 §1, 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy podnieść, iż bez prawidłowego ustalenia czy podejrzenie popełniania ww. przestępstwa, wiązało się z niewykonanie zobowiązania w sprawie, organ podatkowy nie jest uprawniony do przyjęcia, iż nie doszło w sprawie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dopiero prawidłowe ustalenie powyższych okoliczności pozwoli na prawidłową ocenę decyzji podatkowej w tym zakresie. Odnośnie wniosku skarżącej o dołączenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej prowadzonej przez Prokuraturę Krajową , sygn. akt [...] należy wskazać, że na podstawie art. 106 § 3 ppsa, dopuszczalne jest z urzędu lub na wniosek przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sformułowanie "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości" odnosi się do istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem stanu faktycznego. Sąd nie może uzupełniać braków postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ administracji, gdyż jego kompetencje obejmują jedynie dokonanie oceny postępowania wyjaśniającego organów administracji i na tej podstawie – oddalenie skargi bądź jej uwzględnienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji ( por. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, k. 449-450). Zaniechania procesowe organów oznaczały naruszenie art. 121 §1, 122, 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej (przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego sprawy). Jak wyżej wykazano, sąd nie ma obowiązku, a przede wszystkim prawa zastępować organów w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, stąd też wniosek skarżącej o dołączenie i ocenę akt sprawy karnej nie może być uwzględniony. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania oraz dokonać wyczerpującego i jednoznacznego wyjaśnienia kwestii, czy postanowienie Prokuratury Krajowej nr [...] z dnia [...] może stanowić w niniejszej sprawie podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit ."c" ppsa, zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić. Orzeczenie o wykonalności orzeczenia uzasadnia art. 152 ppsa, a o kosztach postępowania art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło