I SA/Lu 311/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 marca 2024 r., znak: 0601-IOV-1.4103.6.2024.4 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę. Decyzją z 31 lipca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił A. T. (podatnik, skarżący, strona) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2019 r. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Następnie w toku postępowania odwoławczego, skarżący wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt I FSK 1327/22. Jak wskazał, przepis ten przewiduje konieczność zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co też ma miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie zawisłe przez Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczy bowiem tego samego zobowiązania (podatku od towarów i usług) określonego stronie. Postanowieniem z 5 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (organ) odmówił zawieszenia postępowania podatkowego wskazując, że w postępowaniu odwoławczym prowadzonym wobec podatnika, nie wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Na powyższe rozstrzygnięcie, podatnik złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz zawieszenie postępowania podatkowego (odwoławczego) w sprawie. Jego zdaniem, postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Podtrzymał, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne dotyczące utraty zwolnienia podmiotowego oraz stosowania zwolnień przedmiotowych, a także, że na rozstrzygnięcie sprawy ma wpływ toczące się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące decyzji wymiarowej za okres od września 2017 r. do grudnia 2018 r. Po rozpatrzeniu zażalenia, DIAS w Lublinie postanowieniem z 13 marca 2024 r., utrzymał w mocy postanowienie własne wydane w pierwszej instancji. Wskazał, że nie stanowi zagadnienia wstępnego sprawa sądowoadministracyjna o sygn. akt I FSK 1327/23, ani kwestia prawa/utraty prawa skarżącego do zwolnienia podmiotowego oraz stosowania zwolnień przedmiotowych w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od września 2017 r. do grudnia 2018 r., która będzie przedmiotem rozstrzygnięcia przez NSA. Strona, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła skargę na powyższe postanowienie wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem wydanym w pierwszej instancji i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jej zdaniem, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniami przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., przez wadliwe uznanie, że w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, które polegało na konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii prawnych - zastosowania wobec skarżącego zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT oraz zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, a także zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podczas gdy rozstrzygnięcie tych kwestii wprost warunkuje rozpatrzenie sprawy i wydanie ostatecznej decyzji wymiarowej za okres od stycznia do grudnia 2019 r. Argumentując zarzut skargi skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie przez NSA o zwolnieniach dotyczących skarżącego to rozstrzygnięcie o prawach skarżącego wynikających z art. 113 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 18a i art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Są to kwestie prawne, co więcej - materialnoprawne. Kwestie te dotyczą przesłanek istotnych dla sprawy w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. i wydania decyzji kończącej postępowanie podatkowe. Warunkują one rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy dotyczącej 2019 r., ponieważ stwierdzenie przez NSA prawa skarżącego do skorzystania ze zwolnień, doprowadzi do bezprzedmiotowości postępowania podatkowego dotyczącego 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Kierując się powyższymi regułami, sąd uznał, że skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Spór pomiędzy stronami dotyczy tego, czy w omawianej sprawie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie wystąpienia zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione byłby rozstrzygnięcie sprawy. Wskazać zatem należy, że instytucja zawieszenia postępowania ma na celu tymczasowe wstrzymanie procedur w określonej sprawie podatkowej z powodu wystąpienie przemijających okoliczności. Ordynacja podatkowa wyraźnie wskazuje przypadki kiedy organ podatkowy zawiesza postepowanie. Takim przypadkiem jest między innymi sprawa której rozpatrzenie i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 201 § 1 pkt 2 O.p.). Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 4 czerwca 2024 r. o sygn. akt II FSK 1114/21: "Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" judykatura rozumie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne. Oznacza to, że nie każda kwestia, która w przekonaniu strony, czy też organu stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem jest w istocie i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zwrócić należy przy tym uwagę, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Stąd też powoływany przepis Ordynacji podatkowej nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i obowiązek wstrzymania się z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia (prejudykatu), będą zatem zachodziły jedynie w sytuacji bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia danej sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego, a zatem w sytuacji istnienia pomiędzy tymi kwestiami ścisłego związku ". Mając powyższe na uwadze sąd podziela stanowisku organu, że w omawianej sprawie brak ścisłego związku ze sprawą zawisłą przed NSA sygn. akt I FSK 1327/23. Mamy tutaj bowiem do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami i w każdym z nich organy powinny dokonać odrębnych ustaleń, z uwagi na fakt, iż postępowania te dotyczą różnych okresów rozliczeniowych. Pomimo zatem podobieństw podmiotowych i przedmiotowych sprawy, sąd nie znajduje podstaw uzasadniających zawieszenie niniejszego postępowania podatkowego. Sądowoadministracyjna weryfikacja prawidłowości przyjętej przez organ podatkowy za wcześniejszy okres wykładni przepisów prawa nie jest bowiem zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w omawianym przepisie. Potwierdzeniem powyższych rozważań sądu oraz stanowiska organu jest orzecznictwo w sprawach podatku od towarów i usług. W wyroku z 16 października 2020 r. o sygn. akt I FSK 9/18 NSA wyraźnie wskazuje, że prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie kontroli legalności, wydanej na rzecz skarżącego decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za wcześniejsze okresy rozliczeniowe nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Tym samym, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia zarówno w zakresie podniesionych w skardze zarzutów jak i przesłanek wziętych przez sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych okoliczności skargę należało oddalić jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.