I SA/Lu 313/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutów wniesionych przez zobowiązanego w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia I. przyznać B. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 maja 2012 r. (data wpływu do sądu), złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane powyżej rozstrzygnięcie podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny, który rozpoznając sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 9 listopada 2012 r. (sygn. akt II FZ 901/12) oddalił zażalenie skarżącego wniesione od powyższego postanowienia sądu administracyjnego. Kolejnym wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2013 r. (data wpływu do sądu), złożonym na urzędowym formularzu, skarżący rozszerzył zakres żądania prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 kwietnia 2013 r. wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 24 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 6,68 ha, z której w ubiegłym roku nie uzyskał przychodów, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.664,10 zł netto. Ponadto skarżący wskazał, że wspiera finansowo niepracującą córkę, oprócz wydatków na bieżące potrzeby ponosi koszty leczenia, ponosi również opłaty za prąd i wskazał odpowiednio: 29 listopada 2012 r. – 488 ,99 zł, 2 stycznia 2013 r. - 284,37 zł, 12 marca 2013 r. – 248,22 zł. W odpowiedzi na wezwanie do wykazania ponoszonych wydatków i nadesłania dokumentów źródłowych skarżący przysłał pismo z dnia 13 maja 2013 r., wraz z załącznikami w postaci decyzji ZUS o waloryzacji emerytury, faktury za energię elektryczną oraz faktury za leki z 9 listopada 2012 r. W złożonym piśmie skarżący poinformował, że otrzymuje emeryturę w kwocie 1.093,28 zł, nieruchomość rolną ok. 4 ha użytkuje syn pozostała część jest nie użytkowana. Skarżący poinformował również, że nie posiada kont bankowych oraz nie otrzymuje dopłat do nieruchomości rolnej, faktura za energię elektryczną z terminem płatności określonym na maj 2013 r. opiewała na kwotę 371,11 zł, wizyta u lekarza kosztuje go 80 zł. Ponadto skarżący zaznaczył, że wspiera finansowo córkę nie podając przy tym jak często i w jakiej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, który nie przekroczy kwoty 100 zł - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i przesłanym w odpowiedzi na wezwanie piśmie z dnia 13 maja 2013 r., sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (brak majątku, brak dochodów), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stały dochód z tytułu emerytury wynoszący 1.093,28 zł. Wykazane wydatki za energię elektryczną stanowiły za okres od 29 listopada 2012 r. do 18 maja 2013 r. kwotę 1.392,69 zł (średnio miesięcznie ok. 250 zł). Pozostałą kwotę skarżący przeznacza na życie i leczenie. Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną w części użytkowaną przez syna, w pozostałej części nieużytkowaną rolniczo, w związku z czym może korzystać z pożytków jakie ta nieruchomość przynosi, chociażby w postaci płodów rolnych, czy czynszu dzierżawnego, co niewątpliwie może przyczynić się do zmniejszenia kosztów utrzymania. Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu skarżący jest w stanie uiścić koszty sądowe, które nie przekroczą kwoty 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wobec nie wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto podnieść należy, że jakkolwiek nie można kwestionować chęci udzielania przez skarżącego pomocy córce, gdy znajduje się ona w gorszym położeniu finansowym niż on sam, to pomoc ta nie może mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowanym przez stronę postępowaniem w niniejszej sprawie. Także potrzebie wykonania remontu domu wobec złego stanu instalacji elektrycznej oraz braku wody, kanalizacji i centralnego ogrzewania, nie można przyznać pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych w kwocie 100 zł. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.