I SA/Lu 333/04
WyrokWSA w Lublinie2004-10-29
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na usługi niematerialne, udokumentowane fakturami, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów i tym samym uprawniać do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli podatnik nie potrafi potwierdzić wykonania tych usług materialnymi dowodami, a jedynie decyzjami administracyjnymi wydanymi na jego wniosek?Ratio decidendi
Wydatki na usługi niematerialne, udokumentowane fakturami, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a tym samym nie uprawniają do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli podatnik nie potrafi potwierdzić wykonania tych usług materialnymi dowodami. Decyzje administracyjne wydane na wniosek podatnika nie stanowią dowodu wykonania takich usług. Ponadto, organ odwoławczy ma prawo utrzymać w mocy rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania podatkowego, nawet jeśli przepis stanowiący podstawę jego ustalenia został uchylony w dacie wydania decyzji odwoławczej, o ile zobowiązanie powstało przed uchyleniem przepisu i nie uległo przedawnieniu.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która zmieniała rozliczenie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2002 r. do kwietnia 2003 r. i ustalała dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Organy podatkowe uznały, że wydatki udokumentowane fakturami za pomoc przy uzyskaniu licencji na międzynarodowy transport drogowy nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów, ponieważ spółka nie udowodniła związku tych wydatków z przychodem i nie przedstawiła materialnych dowodów wykonania usług. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, procedury podatkowej oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Anna Kwiatek(spr.), Protokolant st.sekr.sąd. Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., styczeń, luty, marzec i kwiecień 2003 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania "[...]" Spółki z o.o., utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003 r. zmieniającą rozliczenie podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., styczeń-kwiecień 2003 r. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za grudzień 2002 r., i marzec 2003 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zmiana rozliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z deklaracji VAT-7 za objęte decyzją miesiące była skutkiem oceny, iż Spółka z naruszeniem art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. Nr 11 poz. 50 ze zm.), dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony – w grudniu 2002 r. o zawarty w fakturach wystawionych przez "J." Spółkę z o.o. z dnia 15 listopada 2002 r. i z dnia 12 grudnia 2002 r. – obie o wartości netto 219.000 zł, VAT – 48.180 zł "za pomoc przy przeniesieniu uprawnień licencyjnych" i w marcu 2003 r. o zawarty w fakturach wystawionych przez R.Z. – firma "C. L.T. M." z dnia 13 marca 2003 r. – trzy o wartości netto 76.000 zł, VAT – 16.720 zł (Nr [...]) i jedna o wartości netto 50 zł, VAT 11 zł – wszystkie "za pomoc przy uzyskaniu licencji" na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Organ I instancji wskazał, że Spółka nie udowodniła związku wydatków poniesionych na podstawie tych faktur z przychodem, co wykluczało uznanie ich za koszt podatkowy na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). W ocenie organu, skoro zmiana uprawnień licencyjnych na wykonywanie przez Spółkę międzynarodowego transportu drogowego dokonana została decyzjami Ministra Infrastruktury na podstawie ustawy o transporcie drogowym i z wniosku Spółki oraz przewoźników, od których Spółka przejmowała część (P. oraz P.) lub całość (forma BAKU) ich działalności w tym zakresie, to dla uznania za koszt podatkowy wydatki na rzecz firm "J." i "C." powinna wykazać, że wykonywały one jakieś czynności (pośrednictwa bądź biurowe) mające związek z uzyskaniem decyzji o udzieleniu licencji (z dnia 17 grudnia 2002 r.) i o zmianie uprawnień licencyjnych (z dnia 28 marca 2003 r.). Zdaniem organu dowodem na wykonanie jakichkolwiek usług nie były umowy o współpracę zawarte z tymi firmami, ani wystawione w dniu sporządzenia umów faktury, bowiem udokumentowany tryb uzyskania przez Spółkę licencji i jej rozszerzenia przez uprawniony organ państwowy, wskazuje na pozorność tych umów, faktycznie nie wykonanych.
W ocenie organu odwoławczego okoliczność, że podatek należny z tych faktur został zapłacony na konta właściwych urzędów skarbowych, pozostawała bez znaczenia dla oceny, iż wobec nie uznania za koszt podatkowy wydatków udokumentowanych tymi fakturami, wynikający z nich podatek naliczony nie mógł obniżać podatku należnego od Spółki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka "K." wnosiła o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez błędne uznanie, że wydatki na wynagrodzenie za znalezienie podmiotów posiadających licencje i gotowych do odstąpienia części działalności w zakresie transportu drogowego, nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów, naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ordynacji podatkowej (Dz. U.1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.) przez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym wniosku dowodowego o przesłuchanie byłej pracownicy i Prezesa Zarządu "J." na okoliczność zawarcia i wykonania umowy oraz oświadczenia Prezesa Zarządu skarżącej Spółki o zakresie wykonania tej umowy, a także naruszenia art. 175 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004 r. Nr 54, poz. 535) przez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w sytuacji, gdy przepis ten z dniem 1 maja 2004 r. został uchylony, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego zgodne są z prawem i wydane zostały z zachowaniem wymogów procedury podatkowej.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (z zastrzeżeniem wyjątku nie mającego w sprawie zastosowania). Uznanie zatem, że wydatek poniesiony na rzecz "J." w listopadzie 2002 r. w kwocie 438.000 zł nie miał związku z przychodem Spółki, a w szczególności z uzyskaniem przez nią decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. przyznającej uprawnienia do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego oraz, że związku z przychodem nie miał również wydatek na rzecz firmy "C[...]" w kwocie 228.050 zł, poniesiony w marcu 2003 r., przed wydaniem w dniu [...] marca 2003 r. decyzji o zmianie uprawnień (ich rozszerzeniu z 12 do 23 pojazdów) licencyjnych, przesądzało o braku możliwości do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z tymi wydatkami.
O prawidłowości oceny organów podatkowych i jej zgodności z art. 191 ordynacji podatkowej oraz art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co do wydatku poniesionego przez skarżącą Spółkę na rzecz firmy "J." wypowiedział się Sąd w sprawie sygn. akt I SA/Lu 234/04, kontrolując legalność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2004 r., określającej podatek dochodowy należny od Spółki za 2002 r.
Prawidłowość oceny organów podatkowych o braku związku wydatków poniesionych na podstawie faktur wystawionych przez firmy "J." i "C[...]" z przychodami Spółki wynika przede wszystkim z faktu, że wykonania usług, mających niewątpliwie charakter usług niematerialnych, nie potrafiła ona potwierdzić żadnym materialnym dowodem. Dowodem takim nie mogły być decyzje Ministra Infrastruktury o przyznaniu, a następnie rozszerzeniu uprawnień Spółki w zakresie wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, bowiem, co wynika z przedłożonych przez Spółkę dokumentów obie te decyzje wydane zostały w trybie przepisów ustawy o transporcie drogowym na wniosek Spółki i firm, których działalność w tym zakresie przejmowana była w całości lub w części. O konieczności udokumentowania wykonania tego rodzaju usług, dla możliwości zakwalifikowania ich jako kosztu uzyskania przychodów, skarżąca informowana była przez Urząd Skarbowy w piśmie z dnia 22 listopada 2002 r. wydanym na podstawie art. 14 § 4 ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.), a więc przed dokonanym rozliczeniem podatku oraz przed wszczęciem postępowania podatkowego.
W ocenie Sądu nieuzasadniony był również zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zważyć bowiem należało, że zobowiązanie to powstało w dniu 29 lipca 2003 r. (art. 21 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej), czyli z chwilą doręczenia Spółce decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania i do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie uległo przedawnieniu. Tym samym organ odwoławczy nie miał podstaw do kwestionowania prawomocności ustalenia zobowiązania podatkowego, mimo, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis stanowiący podstawę prawną jego ustalenia już nie obowiązywał.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło