I SA/Lu 372/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" SA w L. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2010 r. w sprawie o sygnaturze II FSK 541/09. W dniu 16 listopada 2009 r. A SA z siedzibą w L. zwane dalej Spółką, złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie obowiązku opodatkowania świadczeń na rzecz członków zarządu i rady nadzorczej w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej tych osób. We wniosku o udzielenie interpretacji Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny: w przyszłości zamierza zawrzeć umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej, wysokość składki nie byłaby uzależniona od ilości ubezpieczonych, ani od okresu sprawowania przez nich funkcji. Umowa miałaby obejmować odpowiedzialność cywilną z tytułu szkód wyrządzonych spółce bądź osobą trzecim. Składka byłaby opłacana za cały rok z góry ze środków własnych Spółki. Przesłanką wypłaty odszkodowania byłoby powstanie szkody w związku z wykonywaniem przez ubezpieczonego obowiązków. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Spółka sformułowała pytanie: czy składka na ubezpieczenie OC członków zarządu i rady nadzorczej stanowi przychód do opodatkowania u członków zarządu i rady nadzorczej Spółki, i czy w związku z tym na Spółce ciąży obowiązek płatnika? Zdaniem Spółki poniesiony przez nią wydatek w postaci wykupienia polisy i zapłaty składki OC dla zarządu i rady nadzorczej nie jest przychodem dla członków tych organów. Odnosząc się do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) zwanej dalej pdof., Spółka wskazała, że przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W świetle powyższej regulacji argumentowała, że aby pieniądze i wartości pieniężne mogły być traktowane jako przychód, wystarczy by były postawione do dyspozycji podatnika, natomiast w odniesieniu do świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń konieczne jest otrzymanie tych świadczeń. Odnosząc powyższe do art. 12 ust. 3 pdof, Spółka wskazała, że w przypadku usług zakupionych przez pracodawcę wartość pieniężna zakupionych świadczeń dla celów podatkowych ustala się wg. cen zakupu. Zatem pracodawca jest obowiązany do doliczenia do przychodu pracownika wartości faktycznie otrzymanych przez niego świadczeń, stosując ceny zakupu. Spółka podnosiła, że w odniesieniu do pakietu ubezpieczenia nie jest znana cena zakupu przypadająca na poszczególnego pracownika, a tylko taka skonkretyzowana wartość świadczenia może stać się przychodem podlegającym opodatkowaniu. W udzielonej interpretacji organ podatkowy uznał stanowisko przedstawione przez Spółkę za nieprawidłowe wskazując, że składki opłacane przez Spółkę na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej stanowić będą nieodpłatne świadczenie w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 1 pdof. uzyskane przez osoby nim objęte. Wskazał także, że fakt iż zawierane umowy ubezpieczenia są "bezimienne", nie stanowi trwałej przeszkody dla ustalenia wysokości przychodu przypadającego na poszczególne osoby. W oparciu bowiem o dane osobowe, będące w dyspozycji Spółki oraz dane dotyczące czasu sprawowania funkcji, z którą związane jest ubezpieczenie oraz wysokość stawki ubezpieczenia można ustalić wysokość przychodu uzyskanego przez daną osobę z tego tytułu. Mimo wezwania do usunięcia skutków naruszenia prawa Minister Finansów nie zmienił swojego stanowiska zaprezentowanego w przedmiotowej interpretacji. Na powyższą interpretację w przewidzianym prawem trybie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której Spółka podtrzymała zarzuty wydania interpretacji z naruszeniem art. 11 ust. 1 i ust. 2a pdof oraz art. 14 c § 1 i 2 z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zwanej dalej Ordynacja podatkowa, poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego. W związku z powyższym Spółka wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Z przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika, iż sąd może zwiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, iż zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o w/w przepis następuje z urzędu, a jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym). Podkreśla się, że przepis ten daje podstawę do zawieszenia postępowania z powodu skierowania, w wyniku innej sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym, pytania prawnego w celu podjęcia stosowanej uchwały przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2. Warszawa 2006, str. 281 – 282). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. Przy czym, w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302 -303). Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że podstawowym zagadnieniem jest rozstrzygnięcie, czy zawarcie przez Spółkę umowy o odpowiedzialności cywilnej, którą objęci zostaną członkowie zarządu i rady nadzorczej będzie rodziło dla osób objętych tym ubezpieczeniem konsekwencje w postaci powstania u nich przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia. Wskazać należy, że kwestia opodatkowania otrzymywanych przez pracowników nieodpłatnych świadczeń z tytułu zawieranych przez pracodawców umów ubezpieczeniowych rodzi poważne wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie. O ich doniosłości i wadze świadczy fakt, że mimo, iż 24 maja 2010 r. podjęta została uchwała sygn. akt II FPS 1/10, w której Naczelny Sad Administracyjny wyraził pogląd, że wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy, inny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podzielając wyrażonego w tej uchwale stanowiska ponownie przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), stanowią dla pracowników, którzy mają uprawnienie do ich wykorzystania, przychód z nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy? (postanowienie z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt II FSK 541/09). Mając na względzie analogię zachodzącą pomiędzy zagadnieniem stanowiącym przedmiot orzekania w sprawie niniejszej (kwestia nieodpłatnych świadczeń i obliczania ich wartości u płatnika), a kwestią przedstawioną do ponownej oceny poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego we wskazanym wyżej postanowieniu, a także względy celowości i sprawiedliwości, którymi Sąd winieni się kierować przy orzekaniu, należało orzec jak w sentencji.