I SA/Lu 374/11
WyrokWSA w Lublinie2011-09-16
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Wiesława Achrymowicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany wartością celną i cłem określonymi w ostatecznej decyzji organu celnego, nawet jeśli ta decyzja organu celnego została później uchylona?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany wartością celną i cłem określonymi w ostatecznej decyzji organu celnego. Jeśli decyzja organu celnego, na podstawie której organ podatkowy ustalił podstawę opodatkowania akcyzą, zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, to również decyzja organu podatkowego, oparta na tych wadliwych elementach, nie może utrzymać się w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego. Organ celny określił wartość celną i cło w decyzjach, które następnie zostały uchylone w postępowaniu sądowym. Organ podatkowy, opierając się na tych wadliwych decyzjach organu celnego, określił zobowiązanie w podatku akcyzowym. Podatnik zaskarżył decyzję organu podatkowego, zarzucając naruszenie przepisów w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz poprzestanie na decyzji organu celnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P. L. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2011 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P. L. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Lu 374/11
UZASADNIENIE
1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania P. L. / podatnik /, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p. / oraz art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, ust. 9, art. 20 ust. 1, 2, art. 80 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. – ustawa akcyzowa /, § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego / Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm. / utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego w kwocie [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy w podstawie opodatkowania akcyzą importu samochodu osobowego Renault Megane Scenic przyjął wartość celną i cło za ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] która określała kwotę długu celnego z tytułu tego importu.
2. Podatnik złożył skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania podatkowego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego na okoliczność rzeczywistej ceny transakcyjnej, rzeczywistej wartości importowanego samochodu osobowego. Zarzucił organowi podatkowemu poprzestanie tylko na decyzji organu celnego.
3. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumenty, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
4. Postępowanie w sprawie sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu podatkowego zostało zawieszone postanowieniem z dnia 17 września 2008 r. na zgodny wniosek stron, złożony w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie sądowej kontroli legalności ostatecznej decyzji odwoławczego organu celnego w sprawie określenia kwoty długu celnego / k. 43 akt sądowych /.
W rezultacie sądowej kontroli legalności, w tym ponownego rozpatrzenia sprawy w pierwszej instancji, decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w sprawie określenia kwoty długu celnego została uchylona prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie III SA/Lu 159/10.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]., uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę długu celnego z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu / pismo k. 52 akt sądowych/.
Postępowanie w sprawie sądowej kontroli legalności decyzji organu podatkowego zostało podjęte na wniosek Dyrektora Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] / 62 akt sądowych /.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie odpowiadają prawu.
6. W okolicznościach faktycznych, przyjętych przez organ podatkowy, bezspornie podatnik w dniu 20 sierpnia 2004 r., według dokumentu SAD [...] zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Renault Megane Scenic, wyprodukowany w 2001 r. / k. 6 akt podatkowych /. Te bezsporne okoliczności faktyczne zostały przyjęte dla potrzeb sądowej kontroli legalności decyzji organu podatkowego.
7. W przyjętym stanie faktycznym podatnik dokonał importu samochodu osobowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 2 pkt 9, pkt 4, pkt 7 ustawy akcyzowej. Import samochodu osobowego jest poddany reżimowi art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy akcyzowej. Podstawę opodatkowania określa art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy akcyzowej, która obejmuje wartość celną i cło.
8. Wartość celna i cło, jako elementy kalkulacyjne podstawy opodatkowania z tytułu importu, określonej w art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy akcyzowej, są pojęciami prawa celnego / art. 4 pkt 9, 10, art. 29, art. 201 i nast. Wspólnotowego Kodeksu Celnego, Dz.U.UE.L.92.302.1 ze zm. /. Wartość celną i cło co do zasady weryfikuje / rozstrzyga spory / organ celny, nie podatkowy, w postępowaniu właściwym dla organu celnego, nie w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy wartość celna i cło, wynikające z ostatecznej decyzji organu celnego mają walor wiążący dla organu podatkowego, który w takiej sytuacji nie jest uprawniony przyjąć innych wielkości wartości celnej i cła.
Wskazany charakter relacji decyzji celnej w stosunku do decyzji podatkowej potwierdza również orzecznictwo sądowoadministracyjne, na gruncie którego prezentowany jest pogląd, że w przypadku gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego, to dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej: wartość celna i cło nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów / I FSK 182/06 /. Sąd kontrolujący legalność zaskarżonej decyzji w pełni aprobuje tej treści stanowisko prawne.
Za tym stanowiskiem prawnym wartość celna, cło przyjęte w ostatecznej decyzji organu celnego wiązały organ podatkowy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawie określenia podatnikowi zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego. Organ podatkowy nie był uprawniony do przyjęcia innych wielkości wartości celnej czy cła, jako elementów kalkulacyjnych podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu importu. Organ podatkowy nie był uprawniony do prowadzenia dowodów przeciwko treści ostatecznej decyzji organu celnego. W konsekwencji inne dowody, z dokumentów czy z osobowych źródeł, same nie dawały organowi podatkowemu podstawy do przyjęcia wartości celnej i cła w podstawie opodatkowania akcyzą importu wbrew ostatecznej decyzji organu celnego, jak długo ta decyzja organu celnego pozostawała w obrocie prawnym i korzystała z domniemania zgodności z prawem. Dowody, poza ostateczną decyzją organu celnego, na okoliczność wartości celnej, cła, nie mogły wywołać podatkowoprawnych skutków.
Podsumowując, organ podatkowy nie był uprawniony u podstaw zaskarżonej decyzji samodzielnie weryfikować tych elementów kalkulacyjnych podstawy opodatkowania, które wynikały z ostatecznej decyzji organu celnego. Kiedy organ celny w ostatecznej decyzji przyjął wartość celną, cło, to te wielkości stanowiły składniki podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym importu i organ podatkowy był bezwarunkowo zobowiązany przyjąć je w podstawie opodatkowania / III SA/Wa 2204/07, III SA/WA 3056/06, III SA/Wa 3097/06 /.
9. W okolicznościach kontrolowanego postępowania podatkowego organ podatkowy przyjął elementy kalkulacyjne podstawy opodatkowania akcyzą importu samochodu osobowego, w postaci wartości celnej i cła, za decyzjami organów celnych obu instancji, które nie odpowiadały prawu i w rezultacie sądowej kontroli legalności zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Przyjęcie przez organ podatkowy wartości celnej i cła, wynikających z decyzji organu celnego niespełniającej kryterium legalności ma ten skutek, że również decyzja organu podatkowego nie odpowiada prawu. Innymi słowy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu celnego, za którą organ podatkowy przyjął w decyzji wartość celną i cło w podstawie opodatkowania akcyzą importu, uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego takiej decyzji organu podatkowego. W zaistniałej sytuacji zasadna jest konstatacja, że organ podatkowy u podstaw zaskarżonej decyzji przyjął wartość celną i cło, które nie spełniają kryterium legalności. Należy przy tym zauważyć, że zaistniała sytuacja w postępowaniu podatkowym / wydanie decyzji podatkowej z odwołaniem do wartości celnej i cła, nieodpowiadających prawu / nie była konsekwencją nieprawidłowego postępowania organów podatkowych. Była konsekwencją nieprawidłowego postępowania organów celnych o istotnym wpływie na wynik sprawy podatkowej.
W dalszym postępowaniu podatkowym organ powinien przyjąć wartość celną i cło w podstawie opodatkowania akcyzą importu w wartościach, które będą spełniały kryterium legalności, przy respektowaniu szczególnego trybu postępowania w przypadku importu wyrobów akcyzowych z art. 20 – art. 22 ustawy akcyzowej.
10. Z tych względów zaskarżona decyzja i decyzja organu podatkowego pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ przy zastosowaniu art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło