I SA/Lu 453/22
WyrokWSA w Lublinie2023-10-06
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Marcin Małek, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo przedstawionych przez zobowiązanego dowodów na jego trudną sytuację zdrowotną i materialną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że organy nie przeprowadziły rzetelnej analizy majątku i źródeł dochodu zobowiązanego, co jest niezbędne do prawidłowego zastosowania art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego w ramach uznania administracyjnego wymaga logicznego uzasadnienia, opartego na wszechstronnym zebraniu i ocenie materiału dowodowego, a nie tylko na stwierdzeniu o istnieniu rachunku bankowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powołując się na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną (samotność, choroba, niski zasiłek chorobowy). Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. oraz uznając, że zajęcie rachunku bankowego czyni przedwczesnym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji. Organ nadzorczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zbadały wystarczająco sytuacji majątkowej zobowiązanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 czerwca 2022 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 25 kwietnia 2022 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Marcin Małek, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 23 czerwca 2022 r. nr 0601-IEE.711.159.2022.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 25 kwietnia 2022 r. nr [...]
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia T. B., dalej: "zobowiązany", "strona", "skarżący", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zamościu, dalej: "Naczelni Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia 25 kwietnia 2022 r., odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 lutego 2022 r. nr 23/2022.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że 18 lutego 2022 r. Wójt G. K.-O. przekazał do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wskazany wyżej tytuł wykonawczy wystawiony na stronę. Tytułem tym objęte zostały zaległości związane z nieuiszczoną opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości należności głównej 155 zł.
Przystępując do egzekucyjnej realizacji tego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2022 r. dokonał, za pośrednictwem systemu OGNIWO zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w C. A. B. P. S.A., przy czym zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułem wykonawczym strona otrzymała 10 marca 2022 r.
W dniu 17 marca 2022 r. zobowiązany wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo zatytułowane "skarga". W piśmie tym zobowiązany opisał swoją sytuację życiową i materialną, w której obecnie się znajduje. W odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego do sprecyzowania wniosku, pismem z dnia 30 marca 2022 r. zobowiązany wyjaśnił, podając jako uzasadnienie wniosku chorobę, że oczekuje wstrzymania i umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego, stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: "u.p.e.a."
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany podnosił, że mimo tego, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 1-7 u.p.e.a., uważa on, że jego sytuacja zdrowotna i materialna wyczerpuje znamiona ujęte w § 2. powołanego artykułu ustawy egzekucyjnej. Zobowiązany wskazał przy tym, że jest osobą samotną i schorowaną, że otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości 600 zł miesięcznie, z którego opłaca rachunki, zakup leków i żywności i sytuacja ta, w jego ocenie, potwierdza wystąpienie przesłanki bezskuteczności egzekucji, co z kolei usprawiedliwia zastosowanie umorzenia egzekucji. Dodał także, iż na rachunku bankowym nie ma żadnych oszczędności, które mógłby przeznaczyć na spłatę zadłużenia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy, w pierwszej kolejności wskazał, że jak to wynika z treści art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego oraz że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest podjęcie działań, których celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ nadzorczy podał również, że w zaskarżonym postanowieniu znalazła się omyłka w numerze tytułu wykonawczego.
Następnie organ nadzorczy odwołał się do treści art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazując, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;
2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;
4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;
7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podał również, że zgodnie z treścią art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Organ przypomniał, że niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na wniosek Wójta, który w dniu 18 lutego 2022 r. przekazał do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy z dnia 16 lutego 2022 r. nr 23/2022, którym objęte zostały zaległości związane z nieuiszczoną opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości należności głównej 155 zł, wynikające z decyzji z dnia 16 listopada 2020 r. Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2022 r., doręczonym zobowiązanemu 10 marca 2022 r. Wobec powyższego oraz mając na względzie treść art. 26 § 5 u.p.e.a., doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z powołanym przepisem wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje bowiem m.in. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego,
Organ nadzorczy wskazał też, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie tego postępowania i rozstrzygnięcie o dalszym jego nieprowadzeniu, oraz że instytucja ta ma zastosowanie w przypadku pojawienia się przeszkody o trwałym charakterze, która uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to przerwanie toku tego postępowania z powodu niemożności lub niedopuszczalności dalszego jego prowadzenia, ze skutkami w postaci, m.in. uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, jak to wynika z treści art. 60 u.p.e.a., i w konsekwencji niezrealizowanie celu tego postępowania, jakim jest wyegzekwowanie wykonania określonego obowiązku. Postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu w całości albo w części w sytuacji zaistnienia okoliczności enumeratywnie określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a.
W ocenie organu egzekucyjnego w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku złożonego przez zobowiązanego, co wynika z akt.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie budzi bowiem wątpliwości, że:
1. egzekucja administracyjna i zastosowane środki egzekucyjne są dopuszczalne; egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 16 listopada 2020 r., obowiązek nie został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego; obowiązek istniał i nadal istnieje, obowiązek nie został umorzony ani nie wygasł z innego powodu; nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego ani sytuacja, gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego);
2. tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a.;
3. zobowiązany żyje;
4. nie zachodzi sytuacja, w której postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
5. z wnioskiem o umorzenie tego postępowania nie wystąpił wierzyciel;
6. nie wystąpiły inne przypadki przewidziane w ustawach.
Organ nadzorczy zauważył przy tym, że niespełnienie przesłanek z art. 59 § 1 pkt 1-7 u.p.e.a. dostrzega też sam skarżący, co wynika choćby z zażalenia.
Odnośnie do wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a., organ nadzorczy odniósł się do okoliczności związanych z zajęciem rachunku bankowego w C. A. B. P. S.A., które okazało się skuteczne, lecz nie efektywne, na rachunku brak było bowiem środków. W ocenie organu mając na uwadze etap, na którym znajduje się postępowanie oraz fakt ustalenia w jego wczesnym stadium składnika majątkowego w postaci wierzytelności z rachunku bankowego, przedwczesne byłoby twierdzenie o bezskuteczności dalszej egzekucji. W celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela organ egzekucyjny jest zobowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie egzekucyjnej. Argumenty przedstawione przez zobowiązanego we wniosku z dnia 15 marca 2022 r., uzupełnione 30 marca 2022 r., oraz w rozpatrywanym zażaleniu, z pewnością ważne i istotne, nie mogą jednak stanowić przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Podsumowując organ nadzorczy ocenił, że w toku niniejszego postępowania nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zobowiązany konsekwentnie akcentował swój zły stan zdrowia, argumentował, że jest osobą samotną, schorowaną i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Przebywał wprawdzie w zakładzie karnym, ale jego zdaniem bezprawnie, przy czym sprawa nie jest zakończona. Poza tym lekarz informował go, że osoby starsze i samotne nie muszą płacić za wywóz śmieci. Zwłaszcza, że on śmieci nie oddaje.
Do skargi zobowiązany dołączył kserokopie zaświadczeń lekarskich, z których wynikało, że "przewlekle chory wymaga stałego leczenia", że ma zaburzenia depresyjne, epizody urojeniowe, że jest całkowicie niezdolny do pracy fizycznej w rolnictwie. Dołączył też kserokopię karty informacyjnej z Centrum Rehabilitacji Rolników z 2017 r.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Na wstępie należy stwierdzić, że z uwagi na treść pism skarżącego z dnia 15 marca 2022 r. oraz 30 marca 2022 r. , w których powoływał się on na swoją trudną sytuację, podnosząc, że jest osobą samotną, schorowaną, bez środków do życia, organy zasadnie zakwalifikowały to pismo jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1, w drugim natomiast przypadku przesłanka ujęta w art. 59 § 2 u.p.e.a.
Stosownie do treści art. 59 § 1 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;
2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;
4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:
a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,
b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;
7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowo organ egzekucyjny oraz organ nadzorczy nie dopatrzyły się podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść art. 59 § 1 u.p.e.a.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zasadniczo jest jednak kwestia rozpoznania spełnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, objętej przepisem art. 59 § 2 u.p.e.a. Przepis ten stanowi zaś, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z powołanym przepisem może nastąpić zatem wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Ze wskazanego przepisu wynika więc obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Dla zastosowania na podstawie tego przepisu umorzenia postępowania egzekucyjnego konieczne jest wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Przy czym, zdaniem Sądu, art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku sporządzenia jakiegoś szczegółowo określonego co do formy dokumentu (kalkulacji), z którego wynikałoby, że w postępowaniu egzekucyjnym nie będzie możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wystarczy, jeżeli wniosek taki wynika z uzasadnienia postanowienia wydanego w tym przedmiocie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4275/21 oraz z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt III FSK 1503/21). Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Umorzenie, lub odmowa umorzenia, postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest zatem decyzją uznaniową organu. Zastosowanie uznania musi natomiast zostać poprzedzone wszechstronnym zebraniem materiału dowodowego i skrupulatną jego oceną, przeprowadzoną pod kątem tego, czy zobowiązany w istocie nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli czy w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Koniecznie jest w związku z powyższym zbadanie sytuacji majątkowej zobowiązanego. Organ egzekucyjny uprawniony jest do poszukiwania informacji na temat majątku zobowiązanego, który może służyć zaspokojeniu wierzyciela. Może zatem również zwrócić się do zobowiązanego o udzielenie informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej, w szczególności, jeśli zobowiązany twierdzi, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zobowiązany będący osobą fizyczną musi bowiem z jakich źródeł dochodu lub z jakiegoś majątku zaspokajać swoje podstawowe potrzeby (jedzenie, ubranie, mieszkanie i.t.d.), Albo więc dysponuje źródłem dochodu lub majątkiem, albo te jego potrzeby finansowane są przez inne osoby.
Mając na uwadze sposób procedowania organu egzekucyjnego oraz organu nadzorczego w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że ich argumentacja uzasadniająca wydane postanowienia nie jest przekonywująca, bowiem w niewielkim zakresie odnosi się do istoty sprawy.
Organ egzekucyjny stwierdza jedynie, że w toku egzekucji ustalono majątek zobowiązanego w postaci wierzytelności z rachunku bankowego, co powoduje w ocenie organu, brak podstaw do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, zaś odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich i argumentacji zawartej w składanych przez zobowiązanego pismach, zaleca organ rozważenie przez zobowiązanego złożenia wniosku do wierzyciela o umorzenie należności. Organ nadzorczy stwierdza zaś jedynie, że z uwagi na etap, na którym znajduje się postępowanie oraz fakt ustalenia w jego wczesnym stadium składnika majątkowego w postaci wierzytelności z rachunku bankowego, czyni przedwczesnym uznanie bezskuteczności dalszej egzekucji.
Odnosząc się do przedstawionej argumentacji organów, raz jeszcze podkreślić trzeba, że odmowa umorzenia przez organ egzekucyjny postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a., powinna wykazywać jakie okoliczności stanu faktycznego pozwalają przyjąć, że albo istnieje u zobowiązanego majątek pozwalający na zrealizowanie celów egzekucji, albo że zobowiązany uzyska składniki majątkowe, które będą mogły być zajęte i z których będzie można się zaspokoić. W takiej sytuacji, zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu, uzasadniona byłaby odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeśli zaś organ, mimo braku stwierdzenia istnienia majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe byłoby wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne i mimo to odmawia umorzenia postępowania egzekucyjnego w ramach uznania administracyjnego, powinien logicznie uzasadnić z jakich powodów wybrał takie, a nie inne rozstrzygnięcie spośród dwóch prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć.
W tym celu organ powinien rzetelnie odnieść się do kwestii istnienia majątku dłużnika, z którego może być prowadzona skutecznie egzekucja, do kwestii pozyskiwanych aktualnie dochodów i możliwości ich pozyskiwania w przewidywalnej przyszłości, co w kontekście podnoszonych przez skarżącego okoliczności, jak choroba skutkująca niezdolnością do pracy i sytuacji życiowej po opuszczeniu zakładu karnego oraz utrzymywaniu się z zasiłku, może mieć zasadniczy wpływ na realną możliwość skutecznego wyegzekwowania w przyszłości środków pieniężnych. Samo posiadanie rachunku bankowego, choć może wskazywać na to, że jego posiadacz spodziewa się uzyskać wpływy z jakiegoś tytułu na ten rachunek, nie świadczy jeszcze, że będący posiadaczem rachunku bankowego zobowiązany dysponuje źródłem dochodu lub majątkiem, z których możliwe jest, lub w bliskiej przyszłości będzie, wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Podjęcie ustaleń co do wskazanych okoliczności i rzeczowa kalkulacja powinna stanowić podstawę oceny, czy majątek i źródła dochodu, jakimi dysponuje zobowiązany, są w stanie obecnie lub w niedalekiej przyszłości, zapewnić skuteczność egzekucji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek ustaleń co do źródeł dochodu oraz majątku zobowiązanego. Z akt sprawy nie wynika, aby organy czyniły jakiekolwiek ustalenia co do istnienia źródeł dochodu lub majątku zobowiązanego, by z własnej inicjatywy podjęły jakiekolwiek działania celem ustalenia jakim majątkiem lub dochodem dysponuje skarżący, jakie są obecnie lub w niedalekiej przyszłości realne perspektywy na poprawienie stanu majątkowego skarżącego lub uzyskanie źródła dochodu, które pozwoliłyby uzyskać poprzez egzekucję środki przewyższające wydatki egzekucyjne.
Rachunek bankowy, będący przecież jedynie urządzeniem księgowym rejestrującym stan wierzytelności klienta w stosunku do banku, zasadniczo nie jest ani majątkiem w rozumieniu przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a, ani źródłem dochodu. Samo uprawnienie do posiadania rachunku bankowego, jeżeli saldo tego rachunku wynosi 0, na ogół nie ma bowiem wartości majątkowej.
Ponownie rozstrzygając sprawę, organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku, przede wszystkim przeprowadzając stosowną analizę majątku i źródeł dochodu zobowiązanego.
.Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia organu egzekucyjnego. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego, który uzyskał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło