I SA/Lu 458/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-05-15
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w świetle prawa unijnego jednostka organizacyjna gminy może być uznana za podatnika VAT, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej, mimo że nie spełnia warunku samodzielności przewidzianego w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytanie prejudycjalne dotyczące statusu gminy jako podatnika VAT. Interpretacja TSUE ma pierwszeństwo przed uchwałami NSA, a kwestia samodzielności jednostek samorządu terytorialnego jako podatników VAT budziła poważne wątpliwości.Stan faktyczny
Gmina złożyła skargę na indywidualną interpretację Ministra Finansów, która odmówiła jej prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z budową infrastruktury. Minister Finansów uznał, że brak było związku z działalnością gospodarczą w momencie ponoszenia wydatków. Pełnomocnik skarżącej poparł skargę, nie przyłączając się do wniosku Ministra Finansów o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie w sprawie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca),, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie w sprawie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 311/12.
W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] nr [...] Minister Finansów stwierdził, że nieprawidłowe jest stanowisko Gminy [...] (Gmina, wnioskodawca) przedstawione we wniosku z dnia 8 września 2014 r. (uzupełnione pismem z dnia 19 listopada 2014 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:
- uznania czynności odpłatnego udostępniania infrastruktury w ramach umowy dzierżawy za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej,
- prawa do odliczenia podatku VAT związanego z budową infrastruktury, korekty tego podatku i sposobu jego odliczenia.
Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w powyższej interpretacji indywidualnej.
Na wymienioną interpretację indywidualną Ministra Finansów, Gmina złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w zakresie w jaki odmawia jej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji w zakresie budowy infrastruktury z uwagi na brak w momencie ich ponoszenia związku z wykonywaną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.) – dalej ustawa VAT. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1 i art. 91 ust. 1- 7 w związku z art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy VAT, art. 15 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 i 6 ustawy VAT oraz art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347; dalej: "Dyrektywa 112") oraz art. 121 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 29 kwietnia 2015 r. Minister Finansów wniósł o zawieszenie postępowania w związku ze skierowaniem do rozstrzygnięcia przez skład 7 sędziów NSA kwestii budzącej poważne wątpliwości – sygn. akt I FSK 1725/14 oraz ze skierowanymi przez NSA pytaniami w sprawie I FSK 311/12.
Na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i oświadczył, że nie przyłącza się do wniosku Ministra Finansów o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. akt I FSK 311/12, tj. postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-276/14. Naczelny Sąd Administracyjny zapytał czy w świetle art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma znaczenie dla niniejszej sprawy, gdyż w świetle powołanej w skardze oraz pytaniu prejudycjalnym uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 - wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 P.p.s.a. - jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług. Na obecnym etapie postępowania orzekający w sprawie Sąd, nie kwestionując poglądu wyrażonego w powyższej uchwale, zwraca jednak uwagę, że uchwała ta w istocie rozstrzyga zaistniały problem tylko w części odnoszącej się do regulacji art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady. Przesądzono w niej, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Pozostaje jednak nadal niejasne, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT.
W uzasadnieniu pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. podniesiono również, że z punktu widzenia systemu VAT dla oceny, czy dokonywane przez podmiot prawa publicznego czynności podlegają opodatkowaniu czy też wyłączeniu z opodatkowania, zasadniczym kryterium staje się charakter tych czynności. Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy podmiot prawa publicznego nie działa jako organ władzy publicznej należałoby uznać (wnioskując a contrario z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 w związku z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy), że działa on w charakterze podatnika VAT dokonując czynności mieszczących się w sferze VAT (opodatkowanych lub zwolnionych). Przy takim założeniu kryterium samodzielności określone w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie miałoby w pełni zharmonizowanego charakteru, skoro to do państw członkowskich, w ramach przyznanej im autonomii instytucjonalnej, należy określenie odpowiednich podmiotów prawa publicznego. Samodzielność ta niejako "nadawana" byłaby podmiotom prawa publicznego przez dane państwo.
W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedział się wprost co do relacji między kryterium samodzielności zawartym w ogólnej definicji podatnika określonej w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 a szczególnymi regulacjami określonymi w art. 13 tej dyrektywy.
Dlatego mając na uwadze treść skargi skarżącej, Sąd doszedł do wniosku, że zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne na podstawie art. 269 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo - dostępne w bazie CBOIS). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji.
Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło