I SA/Lu 515/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-03
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej z powodu wyczerpania środków finansowych w ramach programu, jeśli wnioskodawca złożył wniosek przed wstrzymaniem przyjmowania wniosków i spełniał warunki do przyznania świadczenia, a wcześniejsze orzeczenia sądu administracyjnego wskazywały na zasadność przyznania renty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły art. 153 PPSA, nie stosując się do wiążącej wykładni prawa wyrażonej w poprzednim wyroku WSA. Ponadto, organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące wyczerpania środków finansowych, które weszły w życie po złożeniu wniosku przez stronę, ignorując jednocześnie wcześniejsze ustalenia o spełnieniu przez skarżącego warunków do przyznania renty strukturalnej. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było nieuzasadnione.Stan faktyczny
R. M. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Po serii decyzji odmownych i uchylających, organ II instancji umorzył postępowanie, argumentując wyczerpaniem środków finansowych w ramach programu PROW 2004-2006 i wstrzymaniem przyjmowania wniosków. Skarżący zarzucił, że postępowanie było przewlekłe i niezgodne z prawem, a środki powinny być zabezpieczone do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia. Wskazał, że złożył wniosek przed wstrzymaniem przyjmowania wniosków i spełniał warunki do przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz R. M. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lipca 2008 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634), po rozpatrzeniu odwołania R. M., od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 21 maja 2008r. o odmowie przyznania renty strukturalnej - uchylił zaskarżoną w całości i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
W jej uzasadnieniu wskazał, iż R. M. w dniu 2 marca 2006r. złożył do organu I instancji wniosek o przyznanie renty strukturalnej, na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie administracyjne. Po wstępnej analizie, organ I instancji wydał w dniu 7 kwietnia 2006 r. postanowienie Nr [...] o stwierdzeniu spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, zaś w dniu 26 stycznia 2007r. decyzję Nr [...] o odmowie przyznania renty strukturalnej, która została doręczona wnioskodawcy w dniu 31 stycznia 2007 r.
R. M. złożył od niej odwołanie, wywodząc, "iż jest ona dla niego bardzo krzywdząca i nie do przyjęcia, ponieważ przekazał gospodarstwo na podstawie postanowienia [...] z dnia 7 lipca 2006r., w dniu 28 lipca 2006r. złożył zmianę do wniosku o przyznanie renty strukturalnej wraz z niezbędnymi załącznikami, dodając, iż jest ubezpieczony w KRS od 1977 roku do chwili obecnej oraz, że na dzień obecny nie posiada już gospodarstwa i nie ma dochodów".
W dniu 4 kwietnia 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, od której skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a który wyrokiem z dnia 4 października 2007r. - ją uchylił.
W konsekwencji, w dniu 11 stycznia 2008 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 21 maja 2008 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania renty strukturalnej, z uzasadnienia, że doszło do wyczerpania środków przeznaczonych na przyznanie rent strukturalnych w ramach programu PROW 2004-2006. Została ona zaskarżona, a w wyniku złożonego odwołania, organ II instancji decyzją z dnia 8 lipca 2008 r., nr [...], uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej jako bezprzedmiotowe.
W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, dokonując ponownej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji, wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.) renty strukturalne przyznawane są do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączeniu do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r., w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (MP. Nr 56, poz. 958). Wskaźnik ten wynosi 52 400.
W związku z wpływem do ARiMR wniosków o przyznanie renty strukturalnej w liczbie skutkującej przekroczeniem w/w sumy beneficjentów, Prezes Agencji podjął w dniu 28 lipca 2006 roku decyzję o wstrzymaniu od 1 sierpnia 2006 r. przyjmowania wniosków w tym przedmiocie, o czym Rzecznik Prasowy ARiMR poinformował na stronie internetowej ARiMR. Prezes ARiMR przy podejmowaniu decyzji o wstrzymaniu przyjmowania wniosków, kierował się liczbą wydanych decyzji przyznających rentę strukturalną, liczbą wydanych postanowień, którą będą skutkowały podjęciem zobowiązania i wydaniem decyzji przyznających rentę strukturalną oraz liczbą przyjętych wniosków pozostających do rozpatrzenia. Na dzień 31lipca 2006 r. wpłynęło do biur powiatowych 56837 wniosków z czego wydanych zostało 41381 decyzji przyznających rentę strukturalną, 7654 postanowień oraz 7802 wniosków pozostało do rozpatrzenia.
ARiMR w oparciu o opinię MRiRW wypracowała tryb postępowania w sytuacji złożenia wniosków po 31 lipca 2006 r. mając na uwadze sformułowany przepis art. 8 k.p.a., który stanowi zasadę pogłębiania zaufania do obywatela do Państwa. W zamian za rentę strukturalną przekazywane jest gospodarstwo rolne, które stanowi główne źródło utrzymania dla rolnika i jego rodziny. Przejęcie wyżej wspomnianego trybu postępowania pozwoliło na wyeliminowanie przypadków:
1. dalszego przyjmowania wniosków,
2. wydania postanowienia, które uprawniałby w dalszym etapie postępowania do przekazania gospodarstwa rolnego,
3. przekazania gospodarstwa rolnego i wydania przez ARiMR decyzji odmawiającej przyznania renty strukturalnej.
Wskazano dalej, że spośród 56837 wniosków o przyznanie renty strukturalnej złożonych do 31 lipca 2006r. decyzję pozytywną otrzymało 52863 rolników. Oznacza to, że zgodnie z § 3 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia limit 52400 beneficjentów został osiągnięty i ARiMR nie miała możliwości wydawania większej liczby decyzji przyznających renty strukturalne w ramach PROW 2004-2006. Podjęta decyzja o wstrzymaniu przez ARiMR przyjmowania wniosków o przyznanie renty strukturalnej jest zgodna z założeniami Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004-2006, przyjętego przez Komisję Europejską.
W konsekwencji, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że działając w myśl przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia, z uwagi na wyczerpanie środków przeznaczonych na przyznanie rent strukturalnych oraz osiągnięcie limitu beneficjentów skarżącemu, który złożył wniosek o rentę strukturalną w okresie funkcjonowania programu PROW 2004-2006, nie można przyznać renty strukturalnej z powyższego programu, pomimo wyroków WSA uchylających decyzję o odmowie przyznania renty strukturalnej.
Tym samym postępowanie w sprawie przyznanie renty strukturalnej – w jego ocenie – należało umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na wyczerpanie limitu środków finansowych w ramach programowania 2004-2006.
Od tej decyzji R. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uzupełnioną pismem procesowym z dnia 1 grudnia 2008r.
Wnosząc o jej uchylenie "jako oczywiście bezpodstawnej i łamiącej wszelkie reguły prawa, a także zasady przyzwoitości, mocą której pozbawiono go renty strukturalnej, a w konsekwencji środków do życia", skarżący wywodził, iż "zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca" oraz wnosił o "przyznanie należnej mu renty strukturalnej z jednoczesnym jej naliczeniem w taki sposób, jaki czyniono to w stosunku do innych osób, które składały wnioski w tym samym, a także w okresie późniejszym, lecz jeszcze przed wydaniem decyzji przez Prezesa Agencji w dniu 28 lipca 2006 roku o wstrzymaniu od 1 sierpnia 2006 roku przyjmowania wniosków o przyznanie renty strukturalnej".
W uzasadnieniu skargi, nie zgodził się on ze stanowiskiem organu odwoławczego, wywodząc, iż "to jedynie przewlekle, bezduszne i niezgodne z prawem postępowanie ARiMR doprowadziło do wydania krzywdzącej dla niego decyzji pozbawiającej go środków do życia". Podnosił, że wniosek o rentę strukturalną złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 2 marca 2006 roku, to jest 5 miesięcy przed decyzją Prezesa Agencji z dnia 26 lipca 2006 roku o wstrzymaniu przyjmowania wniosków, która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2006 roku oraz, że gospodarstwo rolne przekazał na podstawie postanowienia [...] z 7 lipca 2006 roku. Na dzień obecny nie ma już ani gospodarstwa ani dochodów.
Skarżący powołał się nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2007 roku, w sprawie o sygn. akt: II SA Lu 472/07, w którego motywach wskazano na błędy i obrazę szeregu przepisów prawa przez organy obu instancji, podkreślając przy tym, iż w aktualnie zaskarżonej decyzji pojawiała się nowa przyczyna odmowy przyznania renty strukturalnej, a mianowicie wyczerpanie środków przeznaczonych na renty strukturalne w ramach programu PROW 2004-2006. W jego ocenie, skoro prawo daje obywatelowi możliwość odwołania się od niekorzystnej decyzji do wyższej instancji, a także złożenia skargi do sądu administracyjnego, to obowiązkiem organów Agencji było zabezpieczenie środków w ramach programu 2004-2006 na renty strukturalne dla osób, które spełniały wymogi - do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia wątpliwości przez wszystkie możliwe instancje odwoławcze.
Zwrócił nadto uwagę, iż jego postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej w organach Agencji toczy się od dnia 3 marca 2006 roku, kiedy to w czasie trwania programu 2004-2006 Agencja była w osiadaniu środków finansowych. Po złożeniu przez niego w miesiącu marcu 2006 oku wymaganych dokumentów w Biurze Powiatowym, Kierownik tego Biura pismem z dnia 7 kwietnia 2006 roku stwierdził, że spełnia warunki do uzyskania tego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – wskazać na wstępie należy, iż z mocy art. 153 tej ostatniej - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania /Komentarz do Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T.Wosia i innych, Lexis Nexis, Warszawa 2005r., str.472-473; por. także wyroki NSA: z dnia 22 marca 1999r., IV SA 527/97, LEX nr 47275; z dnia 16 grudnia 1998r., ISA 977/98, LEX nr 44656; z dnia 27 listopada 1998r., ISA 1015/98, LEX nr 45119 /.
Wskazać również należy, iż poza sporem pozostaje, iż R. M. w dniu 2 marca 2006r. złożył do organu I instancji wniosek o przyznanie renty strukturalnej, na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie administracyjne, w rozpoznaniu którego, organ I instancji wydał w dniu 7 kwietnia 2006 r. postanowienie Nr [...] o stwierdzeniu spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, natomiast w dniu 26 stycznia 2007r. decyzję Nr [...] decyzję o odmowie przyznania renty strukturalnej. W wyniku rozpoznania odwołania złożonego od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu 4 kwietnia 2007 r. wydał decyzję Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 4 października 2007r., w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 472/07 - ją uchylił.
W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd wskazał, że istota sporu sprowadza się do interpretacji § 4 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), który stanowił, że rentę strukturalną przyznaje się rolnikowi, który przy spełnieniu innych warunków, przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz, że nie podziela wykładni tego przepisu, w myśl której organy uznały, że do powyższego okresu zalicza się tylko te okresy podlegania ubezpieczeniu, które upłynęły od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), tj. od dnia 1 stycznia 1991r.
Sąd stwierdził, iż interpretacji tego przepisu należy dokonać przy uwzględnieniu uregulowań zawartych w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, do której odnosi się tenże § 4 pkt 2 rozporządzenia przez użycie zwrotu "...podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym" oraz wskazał, że przez "ubezpieczenie emerytalno-rentowe" rozumie się, zgodnie z art. 6 pkt 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone w ustawie, zaś podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez określony czas, przy spełnieniu innych warunków określonych w ustawie, umożliwia uzyskanie świadczeń przewidzianych ustawą, w tym emerytury oraz renty rolniczej (art. 19 i 21 ustawy). Do okresów podlegania ubezpieczeniu, które warunkują przyznanie tych świadczeń, zalicza się obok okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, również okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990 (art. 20 ust. 1 pkt 2, art. 21 ust. 3 ustawy), kiedy to obowiązywała ustawa z dni 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. z 1998 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.). W świetle powołanych przepisów prawa okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych, traktowane są równorzędnie z okresami podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Sąd też wskazał, że takie znaczenie okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i ich wpływ na ustalenie świadczeń określonych w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie pozostaje bez wpływu na interpretację i zakres stosowania § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, powołując się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 11/07 (nie publik.), w którym wyrażony został pogląd, iż przy obliczaniu pięcioletniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, o którym mowa w § 4 pkt 2 rozporządzenia, należy uwzględniać także okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych w latach 1983-1990, czyli na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W świetle powyższych uwag, Sąd stwierdził, iż odmowa przyznania skarżącemu renty strukturalnej nastąpiła z naruszeniem § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy. Zaliczenie bowiem do pięcioletniego okresu podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu okresów, w których skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych w latach 1983-1990 oznacza, iż skarżący spełniał prawem określone warunki do przyznania renty strukturalnej. Z załączonego do akt zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników – Placówki Terenowej w W. z dnia 11 października 2006 r. wynika, że skarżący w latach 1983-1990, z wyłączeniem roku 1989, podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych, a tym samym w dacie złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej legitymował się pięcioletnim okresem ubezpieczenia. Sąd dodał, że spełnienie przez skarżącego pozostałych warunków do uzyskania renty strukturalnej nie było kwestionowane przez organ administracji. Podkreślił nadto, że postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r. , wydanym na podstawie § 20 ust. 4 powoływanego wcześniej rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., organ pierwszej instancji stwierdził, iż R. M. spełnia niezbędne warunki do uzyskania renty strukturalnej. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania renty strukturalnej wnioskodawcy, który otrzymał postanowienie, o którym mowa w § 20 ust. 4 po przedłożeniu przez tego wnioskodawcę dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej.
Z powołanego przepisu prawa wynika, że odmowa przyznania renty strukturalnej po uprzednim wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 20 ust. 4 rozporządzenia może nastąpić, jeśli wnioskodawca nie przedłożył dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. W przypadku przedłożenia takich dowodów, organ administracji powinien wydać decyzję o przyznaniu renty strukturalnej. Z akt sprawy wynika, że skarżący przekazał gospodarstwo rolne i nie prowadzi żadnej działalności rolniczej (oświadczenie z dnia 14 lipca 2006 r.), przedłożył też zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, że nie prowadzi działów specjalnych produkcji rolnej (zaświadczenie z dnia 26 lipca 2006 r.), które to dowody spełniają wymogi określone w § 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia.
W tej sytuacji odmowa przyznania skarżącemu renty strukturalnej naruszyła § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i także z tych przyczyn zaskarżoną decyzję, Sąd ocenił jako niezgodną z prawem.
Reasumując i uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a/ powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd podkreślił, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe oceny i wnioski co do interpretacji i stosowania § 4 pkt 2 rozporządzenia w zakresie podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a także rozważy znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy funkcjonowanie w obrocie prawnym postanowienia z dnia 7 kwietnia 2006 r. stwierdzającego spełnienie przez skarżącego warunków do uzyskania renty strukturalnej.
Rozpoznając sprawę ponownie, Sad w niniejszym składzie, kierując się powołanym przepisem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z jego naruszeniem. Naruszenie przez organ administracji publicznej regulacji tego przepisu, Sąd bierze pod uwagę z urzędu, aby zapewnić realizację obowiązującej w polskim prawie zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.
Trzeba mieć na względzie, że w przypadku gdy sprawa po raz drugi trafia do wojewódzkiego sądu administracyjnego - po uprzednim uchyleniu przez ten sąd decyzji organu administracji publicznej - wojewódzki sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, co oznacza, że sąd rozpoznający sprawę ponownie, zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ.
W kontekście powyższego nie może ulegać żadnej dyskusji, że wniosek skarżącego R. M. o przyznanie renty strukturalnej powinien zostać oceniony przez organ administracyjny II instancji, zgodnie z wykładnią prawa dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 października 2007r., w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 472/07, a zatem z uwzględnieniem stanowiska tego Sądu, że po pierwsze: skarżący legitymował się pięcioletnim okresem ubezpieczenia, zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), zaś po drugie: na podstawie § 20 ust. 4 tego rozporządzenia z zostało wydane postanowienie z dnia 7 kwietnia 2006 r., w którym organ pierwszej instancji stwierdził, iż skarżący spełnia niezbędne warunki do uzyskania renty strukturalnej.
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy:
1/ w dniu 11 stycznia 2008 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia;
2/ w dniu 21 maja 2008 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania renty strukturalnej, z uzasadnienia, że doszło do wyczerpania środków przeznaczonych na przyznanie rent strukturalnych w ramach programu PROW 2004-2006;
3/ w dniu 8 lipca 2008 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], mocą której uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej jako bezprzedmiotowe.
Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, iż orzekły one w oparciu o zupełnie inną podstawę prawną, niż w poprzednim postępowaniu, a mianowicie, mając na względzie przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), który stanowił, że renty strukturalne przyznawane są do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M. P. Nr 56, poz. 958) w części 11 "Wdrożenie Planu - monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 "Podstawowe wskaźniki monitorowania " w tabeli nr 65" oraz decyzję Prezesa ARiMR a dnia 28 lipca 2006 roku o wstrzymaniu od 1 sierpnia 2006 r. przyjmowania wniosków w przedmiocie przyznawania rent strukturalnych. Przepis § 3 ust. 1 w nowym brzmieniu, wyżej przytoczonym wszedł w życie w dniu 11 sierpnia 2006r., na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich / Dz.U. Nr 135, poz. 951 /. Oznacza to, że nie może on być podstawą rozstrzygania co do wniosków złożonych przed datą jego wejścia w życie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ukształtowany należy uznać pogląd w myśl którego, "w razie wątpliwości co do obowiązywania prawa "w czasie" należy przyjmować, że każdy nowy przepis reguluje przyszłość a nie przeszłość" / por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008r., w sprawie o sygnaturze II FSK 329/08 / niepublikowany /.
Powyższe oznacza, że organy administracyjne obu instancji orzekły z naruszeniem przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania, Sąd zauważa, że zgodnie z powołanym w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisem art. 105§1 kpa, który zawiera normę kompetencyjną dla organu administracyjnego do umorzenia postępowania, które z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Podkreślić trzeba, że bezprzedmiotowość postępowania wiąże się z przedmiotem postępowania administracyjnego, którym jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., czyli wynikająca z przepisów prawa materialnego kompetencja organu administracji publicznej do wydania w indywidualnej sprawie decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego upoważniają organ administracji publicznej do wydania decyzji w określonych hipotezą normy prawnej okolicznościach faktycznych, na które składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe. Postępowanie może być więc bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu wyroku SN z dnia 9 listopada 1995 r. / sygn. akt III ARN 50/95, OSNAPiUS 1996, nr 11, poz. 150 /, sformułowano fundamentalną tezę, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a. przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.
Takie okoliczności w sprawie nie zachodziły.
Końcowo, Sąd podkreśla, iż nie może zadośćuczynić wnioskowi skarżącego i przyznać mu rentę strukturalną, albowiem wykracza to poza jego kognicje wynikająca z powołanych na wstępie przepisów ustrojowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło