I SA/Lu 518/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie stwierdzenia pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. – w zakresie prawa pomocy. postanawia: - odmówić L. B. przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 25.09.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę L. B. w niniejszej sprawie. W dniu 10.10.2012 r. skarżący zawnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma synami w wieku 23 i 15 lat. Skarżący wyjaśnił, że starszy syn rozpoczął pracę od 15 września 2012 r. i na dzień złożenia wniosku nie osiągnął żadnego dochodu, a wydatki związane z nauką młodszego syna wynoszą około [...] miesięcznie. Podał, że na dochód rodziny składa się jego renta wypadkowa w kwocie [...] netto oraz wynagrodzenie żony w wysokości [...] netto. Podał również, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. 40 m2 w O., mieszkanie o pow. 62,43 m2 w Ł. oraz nieruchomości rolne o pow. 0,10 ha, 0,19 ha w O. i udział w ½ części nieruchomości rolnej o pow. 5,01 ha wraz z zabudowaniami, las o pow. 1,10 ha i łąki 1ha, zaznaczając, że nieruchomości te nie są dochodowe, a wymagające utrzymania (zapłata podatków, energii elektrycznej), co generuje dodatkowe koszty. Skarżący wyjaśnił również, że z uwagi na nieuregulowane sprawy majątkowe ich sprzedaż nie jest możliwa. Skarżący podał również, że ponosi koszty spłaty trzech pożyczek, koszty dojazdów do sądów oraz sporządzania pism do sądów od 1999 r. Referendarz sądowy pismem z dnia 8.11.2012 r. wezwał skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń odnoszących się do aktualnej sytuacji materialnej skarżącego i członków jego rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym dokumentów dotyczących wysokości pobieranej przez skarżącego renty i wynagrodzenia jego małżonki oraz rodzaju i wysokości miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, a także dokumentów z urzędu gminy dotyczących wielkości posiadanych nieruchomości i ewentualnie związanych z tym obciążeń finansowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wniósł o przedłużenie o 1 miesiąc terminu do złożenia żądanych dokumentów oraz przedłożył kserokopie 5 paragonów poświadczających zakup biletów autobusowych, chusteczek higienicznych i usług xero. Postanowieniem z dnia 7.12.2012 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przedłużenia terminu do złożenia dokumentów źródłowych wobec nieprzedstawienia uzasadnionych powodów opóźnienia w dokonaniu tych czynności i odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie Referendarza sądowego skarżący wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, co uniemożliwiło ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącego poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postępowania. W zakreślonym terminie skarżący złożył sprzeciw od postanowienia Referendarza uzasadniając, że rozstrzygnięcie pomija poniesione przez niego straty finansowe i naraża go na dużą utratę zdrowia psychicznego. Do sprzeciwu skarżący dołączył kserokopie: 1/faktur VAT za wykonanie kserokopii na kwotę [...], zakupu kremu i tabletek na kwotę [...], i [...]; 2/ paragonu zakupu biletu na kwotę [...] 3/ dwóch zawiadomień o najbliższych spłatach kredytu ( rata w kwocie [...]); 4/ informacji o transakcji na kwotę [...] z dopiskiem, że dotyczy ona trzeciej odrębnej pożyczki oraz nie mającego związku ze sprawą pisma z Ministerstwa Sprawiedliwości informującego skarżącego o wpływie złożonych doń pism i dołączenia ich do akt skargowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Z przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "ppsa") wynika, że z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże się konieczność ponoszenia przez stronę kosztów, w szczególności na pokrycie opłat sądowych (art.214, art.220 § 1, art.230 § 1 i 2 ppsa). Stosownie do art.199 ppsa zasadą jest, że każdy ponosi koszty postępowania związane z jego udziałem w sprawie. Zmniejszenie ciężaru finansowego wiążącego się z prowadzeniem sprawy może nastąpić przez przyznanie stronie, na jej wniosek, prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym - art.243 § 1, art.244 § 1, art.245 ppsa. Wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący zobowiązany jest wykazać, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To zatem wnioskodawca obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. W przedmiotowej sprawie skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał. Skarżący nie przedstawił takich dowodów i argumentacji, które potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący pomimo wezwania Referendarza sądowego nie złożył żądanych dokumentów źródłowych i oświadczeń istotnych dla oceny jego sytuacji majątkowej pod kątem możliwości partycypowania w kosztach sądowych. Takich dokumentów jak aktualna decyzja rentowa, zaświadczenia o zarobkach żony, nakaz płatniczy na posiadane nieruchomości, czy zestawienie rodzaju i wysokości ponoszonych koniecznych wydatków skarżący nie przedłożył również wraz ze sprzeciwem, pomimo, że ich zgromadzenie – w ocenie Sądu – nie wymagało od strony nadmiernego wysiłku. Ponadto skarżący ma pełną wiedzę co do swoich uprawnień i obowiązków w ramach postępowania w zakresie prawa pomocy, o czym świadczy wielokrotność zainicjowanych przez niego postępowań sądowoadministrayjnych i w ich ramach postępowań w zakresie prawa pomocy. Tym samym ponowne wezwanie skarżącego w tym przedmiocie nie było uzasadnione. Natomiast analiza sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, w oparciu o przedłożone dokumenty i złożone oświadczenie, nie pozwala – w ocenie Sądu – przyjąć że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy częściowym. Skarżący wraz z małżonką dysponują stałym miesięcznym dochodem w kwocie około [...] netto i ma na utrzymaniu małoletniego syna w wieku szkolnym. Drugi syn jest pełnoletni i podjął zatrudnienie, a więc ma zdolność do partycypowania w kosztach wspólnego gospodarstwa domowego. Zauważyć przy tym należy, że kwota minimalnego wynagrodzenia brutto w 2013 r., zgodnie z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.09.2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. poz. 1026), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), wynosi [...]. Skarżący posiada również szereg nieruchomości, w tym udział w gospodarstwie rolnym i nie wykazał, z jakich przyczyn nie jest możliwe osiąganie z tego tytułu dochodów. Natomiast sam fakt niemożliwości ich sprzedaży z powodu nieuregulowanych spraw rodzinno – majątkowych nie wyłącza możliwości czerpania z nich korzyści w tym finansowych. Skarżący spłaca wprawdzie kredyty konsumenckie, co nie może mieć jednak, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem (zob. np. postanowienie NSA w sprawach I OZ 83/06, II OZ 868/08 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), przełożenia na zwolnienie od kosztów sądowych. Poza tym uzyskując kredyt w niemałej kwocie, jeden [...] drugi [...] skarżący musiał wykazać się zdolnością kredytową, a więc możliwościami finansowymi ich spłaty. Istotnym również jest to, że koszty postępowania w niniejszej sprawie nie są wysokie i nie przekroczą każdorazowo kwoty [...] co – w ocenie Sądu - ,w świetle stałych dochodów skarżącego i jego małżonki stanowić będzie wydatek możliwy do poniesienia. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.