I SA/Lu 527/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 27 czerwca 2024 r. nr 0601-IEW.7192.21.2024.2 w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a odrzucić skargę. [...] jako organ egzekucyjny prowadził egzekucję administracyjną przeciwko K. S. (zobowiązany) na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych. Pismem z 24 kwietnia 2014 r. zobowiązany wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych wynikających z zajęcia rachunku bankowego. [...] postanowieniem z 8 maja 2024 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie tego wniosku wskazując, że na dzień złożenia wniosku brak było zadłużenia z tytułu kosztów egzekucyjnych. Na skutek zażalenia zobowiązanego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, postanowieniem z 27 czerwca 2024 r. uchylił to postanowienie i przekazał sprawę [...] do ponownego rozpoznania. Pismem z 19 lipca 2024 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Podstawę legitymacji procesowej strony (jej własnego interesu prawnego) musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (zob. np.: wyrok NSA z 20 maja 2016 r. I OSK 94/15, postanowienie NSA z 27 stycznia 2011 r. II FSK 2500/10 i WSA w Poznaniu z 6 sierpnia 2013 r. IV SA/Po 755/13). W ocenie Sądu, [...], będący w sprawie organem administracji publicznej pierwszej instancji nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny podlega działalność administracji publicznej. Charakter tej kontroli determinuje zatem strukturę postępowania administracyjnego ukształtowaną jako spór prowadzony przed sądem przez podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Postępowanie sądowoadministracyjne może być zatem uruchomione ze skutkiem merytorycznego rozpoznania skargi tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli sądu administracyjnego. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej pierwszej instancji oznaczałoby, że organ ten występuje w podwójnej roli, w zależności od etapu załatwienia sprawy indywidualnej - w roli organu który wydał akt administracyjny oraz strony postępowania. Jak wskazano wyżej - w rozpoznawanej sprawie - skarga została wniesiona przez [...], który działał w sprawie jako organ pierwszej instancji. Orzecznictwo sądów w tej kwestii nie pozostawia wątpliwości, że podmiot uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest pozbawiony możności zaskarżenia do sądu administracyjnego aktu wydanego w postępowaniu dotyczącym tegoż podmiotu. O słuszności powyższego poglądu przesądza podział ról procesowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dopuszczenie bowiem możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony - uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej - uprawnienia strony, która kwestionuje takie rozstrzygnięcie w drodze skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy [...] nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego. Wydając bowiem akt w pierwszej instancji, organ nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa. Natomiast jak wyżej podkreślono istnienie interesu prawnego, stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a., jest warunkiem niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z tego też względu nie można uznać, że organ pierwszej instancji należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 50 p.p.s.a. Reasumując, skoro [...] wydał w sprawie postanowienie w pierwszej instancji, to nie ma on legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.