I SA/Lu 567/24
WyrokWSA w Lublinie2025-01-31
Skład orzekający: Marcin Małek, Monika Kazubińska-Kręcisz, Jakub Polanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta Biłgoraj zasadnie odmówił wyrażenia zgody na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, biorąc pod uwagę interes publiczny i indywidualny interes wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz Miasta Biłgoraja prawidłowo wyważył interes publiczny z indywidualnym interesem wnioskodawcy, stosując zasady uznania administracyjnego. Organ zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i przedstawił jasne, logiczne oraz rzeczowe motywy swojej decyzji, co wyklucza zarzut dowolności i naruszenia prawa. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym (październik-grudzień 2023 r. i na rok 2024). Burmistrz Miasta Biłgoraja odmówił wyrażenia zgody, powołując się na sytuację finansową gminy, interes społeczny oraz interes wnioskodawcy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że termin złożenia wniosku ma charakter instrukcyjny, a organ nie wykazał podstaw do odmowy. Sąd rozpoznał skargę na czynność Burmistrza z 5 lipca 2024 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant Asystent sędziego Kamil Pietrucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na czynność Burmistrza Miasta Biłgoraj z dnia 5 lipca 2024 r., nr KF.3032.4.2024.3 w przedmiocie odmowy przyznania dotacji w terminie wcześniejszym oddala skargę.
Pismem z 31 lipca 2024 r. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na czynność Burmistrza Miasta Biłgoraja (organ) w postaci odmowy wyrażenia jej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, tj. od października do grudnia 2023 r. oraz na rok 2024.
Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie:
1. art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (u.f.z.o.) poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji dla G.1 z siedzibą w B. w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego na skutek uznania, iż z uwagi na sytuację finansową Gminy Miasta Biłgoraj, względów dotyczących interesu społecznego oraz interesu wnioskodawcy nie jest zasadne udzielenie dotacji oświatowej, podczas gdy wszystkie wyżej wymienione okoliczności przemawiały za udzieleniem zgody na otrzymanie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od następnego roku budżetowego;
2. art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego na skutek przyjęcia, że Gmina Miasto Biłgoraj z uwagi na kondycję finansowaną nie jest w stanie udzielić dotacji oświatowej, podczas gdy Burmistrz Miasta Biłgoraja nie wykazał stanu finansów Miasta, a wyłącznie przywołał okoliczności dotyczące kwot otrzymywanej subwencji oświatowej na uczniów objętych kształceniem specjalnym;
3. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego sprawy, podważenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i naruszenie słusznego interesu skarżącej poprzez niewyrażenie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.
W oparciu o powyższe wniosła o:
1. uznanie zaskarżonej czynności za bezskuteczną;
2. uznanie uprawnienia skarżącej do otrzymania dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego;
3. zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest organem prowadzącym G.1 z siedzibą w B.. Pismem z 23 kwietnia 2024 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego.
Pismem z 5 lipca 2024 r. organ odmówił wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego.
Zdaniem skarżącej poprzez takie działania organ zapomniał, że termin do złożenia wniosku o udzielenie dotacji wraz z planowaną liczbą uczniów poczytuje się jako termin o charakterze instrukcyjnym, porządkowym. Jego celem jest zapewnienie jednostce samorządu terytorialnego możliwości odpowiedniego zaplanowania wydatków na dotację w budżecie, stąd też termin złożenia wniosku do 30 września, a zatem w momencie, kiedy gmina rozpoczyna pracę nad treścią nowej uchwały budżetowej na kolejny rok.
Strona przywołując orzeczenia sądów administracyjnych argumentowała, że możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów, określoną w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. ustawodawca pozostawił uznaniu organu dotującego. Władza dyskrecjonalna organów administracji publicznej przejawia się w tym, że nawet jeśli strona spełni określone prawem przesłanki, organ nie musi rozstrzygnąć sprawy w pozytywny dla niej sposób. Organ nie ma jednak całkowitej swobody w podejmowaniu decyzji. Przede wszystkim jednak sądy administracyjne, jak wskazuje doktryna i orzecznictwo, są uprawnione do tego, aby badać zasadność podjętej czynności lub decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem stron. Uznanie administracyjne nie oznacza zatem dowolności organu co do rozstrzygnięcia, lecz daje organowi większą swobodę co do treści rozstrzygnięcia, przy czym organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy.
Mając na uwadze powyższe, organ rozpoznając wniosek skarżącej zobowiązany był wnikliwie rozważyć wszelkie aspekty przedmiotowej sprawy, działając w poszanowaniu o zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady proporcjonalności oraz w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej i samorządowej, czego nie uczynił.
Niewątpliwie zatem zaskarżona odmowa na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o przyznanie dotacji w sposób oczywisty narusza zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, bowiem czynność ta podjęta została z naruszeniem zasady równości. Skarżąca, mimo braku istnienia ku temu obiektywnych powodów, została potraktowana w sposób mniej korzystny od innych podmiotów prowadzących na terenie Gminy niesamorządowe jednostki oświatowe.
Organ nie dokonał merytorycznego zbadania wniosku, lecz poprzestał na poszukiwaniu argumentów, które miały przemawiać za odmową udzielenia zgody. Pomimo obszerności pisma odmawiającego zgody organ nie przedstawił żadnych konkretnych danych oraz okoliczności, które przemawiałyby i uzasadniały negatywne rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W ocenie organu za odrzuceniem przemawia okoliczność, że skarga została złożona po upływie terminu na jej wniesienie. Otóż Burmistrz Miasta Biłgoraja, w odpowiedzi na wniosek spółki z 28 września 2023 r., po jego rozpoznaniu, pismem z dnia 7 listopada 2023 r. (doręczonym 8 listopada 2023 r.) odmówił udzielenia spółce dotacji na prowadzenie G.1 na rok 2024. Tym samym już w dniu doręczenia tego pisma, skarżąca miała pełną i nie budzącą wątpliwości wiedzę o stanowisku organu, czyli o negatywnym dla niej rozstrzygnięciu. W terminie określonym przepisami prawa nie zaskarżyła podjętej przez organ czynności. Tym samym skarga jako spóźniona winna zostać odrzucona.
Za oddaleniem skargi przemawia natomiast argumentacja organu wyrażona obszernie w piśmie z 5 lipca 2024 r. Skarżona czynność została poprzedzona zgromadzeniem obszernego materiału dowodowego, a także jego szczegółową i wyczerpującą analizą. Na tej podstawie możliwe było ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i podjęcie rozstrzygnięcia. Treść skargi nie przedstawia natomiast żadnych nowych argumentów prawnych i faktycznych, które to nie byłyby przez organ brane pod uwagę na etapie przygotowania ww. pisma.
Skarżąca w istocie nie wskazuje jakichkolwiek uchybień organu, a jedynie ogranicza się do kilku ogólnych stwierdzeń, z których wynika, że dotujący nie przedstawił żadnych konkretnych danych oraz okoliczności, które przemawiałyby i uzasadniały negatywne dla niej rozstrzygnięcie. Poza tymi stwierdzeniami treść skargi została wypełniona licznymi fragmentami z uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych, które to miałyby popierać jej stanowisko.
Wobec tego, jakakolwiek dalsza argumentacja byłaby jedynie powieleniem treści pisma z dnia 5 lipca 2024 r., co – zdaniem organu - na tym etapie jest zbędne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.
Przedmiotem kontroli sądu, pod względem legalności, jest prawna forma działania administracji publicznej, jaką stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynność ta odnosi się do nieprzyznania skarżącej dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku roku budżetowego.
Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżona czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej podjęcia nie było obciążone wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej bezskuteczności, sąd stanął na stanowisku, iż organ przy jej podjęciu nie naruszył prawa.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sąd uznał za niezasadny wniosek organu o odrzucenie skargi.
Analiza akt sprawy wskazuje, że przedmiotem skargi jest czynność organu wyrażone pismem z 5 lipca 2024 r. stanowiąca odpowiedź na wniosek skarżącej z 23 kwietnia 2024 r., a nie ta wyrażona pismem organu z 7 listopada 2023 r. w odpowiedzi na wniosek z 28 września 2023 r.
Pismo organu z 7 listopada 2023 r. nie stworzyło stanu powagi rzeczy rozstrzygniętej. Pismem tym organ odmówił udzielania skarżącej dotacji na rok 2024, natomiast zaskarżonym pismem organ odmówił wyrażenia zgody na przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego, tj. od października 2023 r. do marca 2024 r. Inny był zatem zakres wniosków oraz podjętych rozstrzygnięć.
Dostrzec przy tym należy zmianę stanu faktycznego jaka nastąpiła pomiędzy złożeniem pierwszego i drugiego wniosku. Mianowicie pierwszy wniosek został rozstrzygnięty odmownie z uwagi na brak wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Kolejny natomiast wniosek został złożony po uzyskaniu tego wpisu. Stan faktyczny i prawny obydwu wniosków był zatem odmienny, co czyni dopuszczalnym wniesienie skargi na czynność organu wyrażona pismem z 5 lipca 2024 r. Tym samym sąd nie podziela stanowiska organu, że rozstrzygnięcie organu w przedmiotowym zakresie już zapadło.
Zdaniem sądu nie można jednak zarzucić organowi, że zaskarżona czynność została podjęta z naruszeniem prawa.
Rozważając sporne zagadnienie podkreślić przede wszystkim należy, że prawne ramy sporu zakreśla art. 33 ust. 4 u.f.z.o., który stanowi, że na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Kluczowe znaczenie w tym wypadku ma zawarty w treści zacytowanego wyżej przepisu zwrot, że "organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji (...) może wyrazić zgodę (...) na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego".
Wynika z niego w sposób jednoznaczny, że jeżeli chodzi o wcześniejsze przekazanie dotacji, niż od następnego roku budżetowego, to właściwy organ korzysta w tym zakresie z przyznanej mu w tym zakresie swobody. Nie jest on bowiem zobligowany do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Jeżeli chodzi bowiem o sposób jego załatwienia, to działa on w tym zakresie w granicach uznania administracyjnego.
Konsekwencją takiego charakteru rozstrzygnięcia jest ograniczony zakres sądowej kontroli legalności takiej czynności. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowa kontrola rozstrzygnięć uznaniowych polega na zbadaniu, czy przed podjęciem tego rozstrzygnięcia, organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy, czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia, a także, czy rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia. Zwrócić przy tym należy uwagę, że sąd administracyjny nie ocenia decyzji uznaniowej z punktu widzenia jej słuszności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie uznaje się, że sądowa kontrola rozstrzygnięć lub czynności uznaniowych obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (por. wyroki NSA: z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1821/13; z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07; z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 671/11).
Dostrzeżono jednak, że przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu rozstrzygnięć w ramach uznania administracyjnego. Organ winien przeprowadzić najpierw adekwatne ustalenia, w zakresie zaistnienia po stronie wnioskodawcy przesłanek do udzielenia mu dotacji, a następnie, odnosząc się w sposób władczy do jego wniosku, przedstawić w sposób jasny, logiczny i rzeczowy motywy swojego rozstrzygnięcie. W tym zakresie winien przedstawić swoją argumentację, w świetle której nieprzyznanie dotacji w terminie wcześniejszym uznać należałoby za zasadne.
Oceniając pod tym kątem okoliczności niniejszej sprawy, sąd nie dostrzegł w zaskarżonej czynności naruszenia prawa.
W szczególności nie można podzielić stanowiska skarżącej, że organ w sposób dowolny odmówił wypłaty dotacji skarżącej.
Organ ten, przedstawił bowiem (w piśmie informującym o nieprzyznaniu dotacji, zgodnie z wnioskiem), konkretne i racjonalne argumenty, w świetle których jego stanowisko nie może być uznane za dowolne, a tym bardziej za godzące w interesy społeczności lokalnej. Swoje stanowisko organ oparł w istocie o trzy elementy: 1) wydatki Miasta na dotacje oświatowe, 2) interes społeczny oraz 3) interes wnioskodawcy. Żaden z nich nie przemawiał jednak za uwzględnieniem wniosku skarżącej.
Mianowicie z niekwestionowanych przez stronę ustaleń organu wynika, że skarżąca jako organ prowadzący dokonała 27 września 2023 r. zgłoszenia przedszkola G.1 (dalej G.1) do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, podając adres jego prowadzenia, ten sam co adres G. (dalej G.) prowadzony przez A. B. jako osobę fizyczną (A. B. posiada 95% udziałów skarżącej). Wpisu dokonano 6 października 2023 r.
Zgodnie z KRS przedmiotem działalności strony jest działalność fizjoterapeutyczna oraz pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana.
Pomimo odmowy udzielenia dotacji na 2024 r. wyrażonej pismem z 7 listopada 2023 r. skarżąca złożyła comiesięczne informacje o faktycznej liczbie uczniów G.1 wykazując w nich w listopadzie 2023 r. - dwóch uczniów niepełnosprawnych: L. M. i M. P. (waga 9,5) oraz w styczniu, lutym, marcu i kwietniu 2024 r. również tych samych dwóch uczniów jako uczniów niepełnosprawnych.
Z informacji o faktycznej liczbie uczniów G. wynika, że za okres od lutego do października 2023 r. wykazano również L. M. oraz M. P. (waga 9,5). Natomiast za grudzień 2023 r. tylko M. P. (waga 9,5). Od stycznia 2024 r. M. P. i L. M. nie byli wykazywani jako uczniowie w tym punkcie.
Z wyjaśnień A. B. z 4 czerwca 2024 r. wynika, że uczniowie, na których ubiega się o dotację, byli w październiku uczniami G., natomiast w listopadzie doszło dwóch "nowych" uczniów do G., a placówka z racji formy może mieć max. 25 uczniów, wobec tego L. M. i M. P. zostali przeniesieni do G.1. W grudniu 2023 r. zostali ponownie przeniesieni do G., ponieważ zwolniło się tam miejsce i organ prowadzący G. dostał wówczas na nich dotację. W konsekwencji, Miasto na tych dwóch uczniów wypłaciło już dotację G., zgodnie ze składanymi w 2023 r. informacjami łącznie w wysokości 112.672,00 zł, w tym dotację za październik oraz grudzień 2023 r.
Ponadto organ wskazał, że z uwagi na fakt, że przed 30 września 2023 r. G.1 nie figurował w ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych to nie mógł wprowadzić jakichkolwiek danych do systemu informacji oświatowej (sio), co skutkowało brakiem możliwości naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta Biłgoraj dla tego punktu na 2024 r.
A. B. o nadanie upoważnienia do sio zwróciła się dopiero 27 października 2023 r., chociaż data rejestracji w systemie nastąpiła już 6 października 2023 r.
Z danych sio dotyczących okresu po złożeniu przedmiotowego wniosku, wynika iż G.1 nie figuruje w raportach dotyczących: liczby uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w roku szkolnym 2023/2024, niepełnosprawności sprzężonej wg niepełnosprawności składowych, liczby korzystających z posiłków oraz wydawanych posiłków, liczby pracowników niepedagogicznych w osobach i etatach, komputerów i dostępu do Internetu, wykazu szkół i placówek objętych subwencją oświatową wg stanu na 31 stycznia, 29 lutego oraz 31 marca 2024 r. (są to raporty generowane na potrzeby uzyskania środków z rezerwy oświatowej z tytuły zwiększenia zadań).
W raporcie pn. liczba uczniów i liczba oddziałów podstawowych według specyfiki oddziałów w roku szkolnym 2023/2024 wg stanu na 7 maja 2024 r., dla G.1 widnieją dane, iż w 1 oddziale ogólnodostępnym jest 2 uczniów.
Ze złożonych przez organ prowadzący G.1 informacji o faktycznej liczbie uczniów za listopad 2023 r. oraz za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2024 r. wynika, iż jest 2 uczniów, którzy posiadają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na autyzm, jednakże dane zawarte w sio nie potwierdzają tego faktu.
W oparciu o dane z RSPO (Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych) - wydruk na 7 maja 2024 r. - wynika m.in., że G.1: 1) ma 2 uczniów, 2) ma oddziały ogólnodostępne, 3) nie zatrudnia pedagoga, logopedy, psychologa. A. B. wyjaśniła, że nie wie dlaczego brak jest bieżących danych dotyczących G.1 w sio. Również na 30 czerwca 2024 r. brak było informacji, aby w G.1 byli uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Również w sio nie zostali wykazani jacykolwiek pracownicy.
Nie bez znaczenia przy tym jest, że wszelkie zaniedbania we wskazanym zakresie obciążają organ prowadzący G.1. Tym bardziej działanie to jest rażące, gdyż A. B. prowadzi również inny podmiot oświatowy, tj. G., na którego uczniów Miasto wypłaca dotację począwszy od 2020 r.
Oczywistym przy tym jest, że strona posiadała odpowiednią wiedzę na temat istoty wprowadzenia do sio uczniów do 30 września danego roku, w kontekście uzyskania przez gminę subwencji oświatowej, tak aby miała ona możliwość pokrycia dotacji - przynajmniej w części, środkami pochodzącymi z budżetu państwa. Mimo takiej wiedzy, wniosek o zarejestrowanie G.1 nie został złożony odpowiednio wcześniej, czego konsekwencja było to, że Miasto, zarówno w 2023 r., jak i 2024 r. nie otrzymało wsparcia finansowego z budżetu państwa, zarówno subwencji oświatowej, jak i dotacji przedszkolnej na ten podmiot.
Uzasadniając swoje stanowisko organ przedstawił również analizę wydatków poniesionych na oświatę niesamorządową w minionym okresie wskazując między innymi, że do końca maja 2024 r. wypłacono łącznie dotację w wysokości 8 069 348,07 zł. Tym samym wykonanie planu nastąpiło w 42%. Przyznana Miastu subwencja oświatowa oraz dotacja przedszkolna - w skali 2024 r. - na te same podmioty dotowane wynosi 15 289 201,94 zł. Tym samym kwota już wydatkowana stanowi 53% przyznanych środków. Tym samym, mimo, iż nie upłynęło jeszcze I półrocze 2024 r., Miasto już spożytkowało na wypłacone dotacje ponad 50% udzielonych z budżetu państwa środków. Organ wskazał, że oceniając ten problem w perspektywie lat ubiegłych należy zakładać, iż również w 2024 r. Miasto poniesie znaczne wydatki ze środków własnych na dotacje dla podmiotów oświatowych niesamorządowych, co nie znajdzie pokrycia w środkach z rezerwy oświatowej przydzielanej gminom z budżetu państwa w listopadzie danego roku budżetowego. Rezerwa subwencji oświatowej 0,4% w niewystarczającym stopniu uzupełnia wkład własny Miasta w wydatki ponoszone na oświatę (w części subwencjonowanej), w tym na wypłacane dotacje dla uczniów niepełnosprawnych oraz dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, których liczba po 30 września roku bazowego zawsze znacznie wzrasta. Również analiza roku 2024 wykazała, iż ponownie, następuje tendencja wzrostowa liczby uczniów niepełnosprawnych w stosunku do danych wykazanych na 30 września roku bazowego. Każdy "przyrost" liczby dzieci po 30 września roku bazowego gmina jest zobowiązana pokryć w zdecydowanej większości ze środków własnych.
Organ dodał przy tym, że nie bez znaczenie jest, że w ciągu roku wzrastają również koszty prowadzenia przedszkoli samorządowych, co jednocześnie wpływa na konieczność podniesienia podstawowej kwoty dotacji będącej podstawą do udzielenia dotacji na uczniów pełnosprawnych, co wówczas przyczynia się do konieczności zwiększenia planu wydatków.
Tym samym - w ocenie organu - na chwilę obecną trudno jest oszacować w jakiej wysokości, Miasto pokryje wypłacane w 2024 r. dotacje oświatowe ze środków własnych, oraz ile z tej kwoty zostanie gminie zrekompensowane środkami pochodzącymi z rezerwy oświatowej 0,4%. Wyrażenie zgody mogłoby oznaczać konieczność przesunięcia środków pomiędzy rozdziałami lub działami, co przyczynia się jednocześnie do zmniejszenia planu wydatków Miasta, które zapewniają realizację innych zadań własnych gminy. Tym samym ich zmniejszenie odbędzie się kosztem "innego" interesu publicznego mieszkańców. Wieloletnia analiza wydatków na oświatę, dokonywana przez organ, przedstawia problem niedofinansowania oświaty przez budżet państwa, co jednocześnie zobowiązuje gminy do przeznaczania własnych środków tak aby w pełni realizowane były zadania z zakresu oświaty.
Organ wskazał również, że na terenie Miasta funkcjonuje 7 samorządowych placówek wychowania przedszkolnego, które są przygotowane i zapewniają uczniom posiadającym orzeczenia o kształceniu specjalnym odpowiednią opiekę, wychowanie i kształcenie, w tym realizację zaleceń z posiadanych przez te dzieci orzeczeń. Z ustaleń organu wynika, iż placówki te posiadają wolne miejsca i dają możliwość przyjęcia i zapewnienia opieki, wychowania i kształcenia uczniom ze specjalnymi potrzebami, w tym uczniom ze spektrum autyzmu.
Ponadto Miasto dotuje 7 podmiotów oświatowych, w tym 6 realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Wśród nich jest 5 realizujących zadania wobec uczniów posiadających orzeczenia o kształceniu specjalnym, m.in. G..
W zakresie interesu społecznego organ argumentował, iż Miasto gwarantuje zaspokojenie potrzeb edukacyjnych osób niepełnosprawnych poprzez dostępność swoich placówek dla takich uczniów, jak również poprzez dotowanie funkcjonujących na terenie Miasta innych podmiotów oświatowych. Natomiast organ prowadzący placówkę oświatową, który nie posiada środków na wykonanie zaleceń z orzeczenia o kształceniu specjalnym przedstawionym przez rodzica ucznia nie jest zobligowany do jej prowadzenie. Po stronie podmiotu występującego o przyznanie mu dotacji w terminie wcześniejszym nie istnieje bowiem jakiekolwiek roszczenie w tym zakresie.
Tym samy skarżąca (podmiot prawa handlowego) bezpodstawnie przerzuca odpowiedzialność finansową na organ za podjętą świadomie przez siebie decyzję o przyjęciu uczniów, mimo nie wyrażonej uprzednio zgody na udzielenie dotacji na 2024 r.
Tak samo zwrócić należy uwagę, że o udzielenie dotacji występuje podmiot prowadzący placówkę oświatową, wobec czego uwzględnienie bądź nieuwzględnienie jego wniosku oddziałuje bezpośrednio jedynie na sferę jego uprawnień i co za tym idzie obowiązków. Skutku takiego nie wywołuje natomiast w odniesieniu do uprawnień osób zainteresowanych ofertą edukacyjną placówki skarżącej, czy też społeczności lokalnej. Wobec tego, nie można w tym zakresie upatrywać naruszenia prawa zwłaszcza, że osoby te mogą korzystać z oferty innych podmiotów.
Konkludując, w ocenie sądu, zważywszy na opisane wyżej okoliczności sprawy, nie budzi wątpliwości, że organ prawidłowo wyważył interes publiczny z indywidualnym ważnym interesem strony, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów. W toku rozpatrywania sprawy organ wszechstronnie wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz mając je na uwadze wnikliwie rozważył kluczowe dla treści rozstrzygnięcia kryteria oraz wyjaśnił z jakich względów podniesione przez stronę skarżącą argumenty nie dawały podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Zaskarżone rozstrzygnięcie, aczkolwiek niekorzystne dla strony, zostało wyczerpująco, wnikliwie, jasno i przekonująco uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa. Przyjęty przez organ tok rozumowania, jego przesłanki faktyczne i prawne, a także rzetelność i obiektywizm przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego nie nasuwają żadnych wątpliwości.
W konsekwencji sąd uznał, że zaskarżona czynność odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W związku z tym Sąd, na podstawie art. art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło