I SA/Lu 581/24

WyrokWSA w Lublinie2025-01-17

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Marcin Małek, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na zarzucie przedawnienia zobowiązania, powinien zostać uwzględniony, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony lub przerwany w toku postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, jest zgodne z prawem. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek zwrotu dotacji oświatowych nie uległ przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony i przerwany w toku postępowania egzekucyjnego, co uniemożliwia umorzenie postępowania na podstawie zarzutu przedawnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego obowiązek zwrotu dotacji oświatowych za lata 2011-2012, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący zarzucił przedawnienie egzekwowanych należności, wskazując na upływ 5-letniego terminu przedawnienia od końca roku kalendarzowego, w którym dotacje zostały przyznane i wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Organy administracji uznały, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony i przerwany, w związku z czym należności nie uległy przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Marcin Małek WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 lipca 2024 r. nr 0601-IEE.7192.123.2024.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia P. W., dalej: "zobowiązany", "skarżący", na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia 13 czerwca 2024 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 10 listopada 2023 r., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że wskazany tytuł wykonawczy, obejmujący niezwrócone dotacje oświatowe za lata 2011 - 2012 wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie należności głównej 974.445,96 zł, odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia, wystawiony został przez Prezydenta Miasta Biała Podlaska, dalej: "wierzyciel", "Prezydent Miasta". Podstawę prawną jego wystawienia stanowiła decyzja Prezydenta Miasta z dnia 24 maja 2018 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z 16 listopada 2023 r. dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego. Odpisy zajęć wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 16 listopada 2023 r. Odrębnymi pismami z 16 listopada 2023 r. zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, oparte na art. 33 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oparty na art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 34 § 4 i art. 33 § 2 pkt 5 tej ustawy. W uzasadnieniach obu żądań podniesiona została przez zobowiązanego przesłanka przedawnienia egzekwowanego zobowiązania. Organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne i przekazał zarzuty do rozpatrzenia wierzycielowi. Wierzyciel, postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r., utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r., oddalił w całości zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Mając to na względzie organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne i wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 34 § 4 i art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.; art. 70 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "o.p.", przez brak uwzględnienia przedawnienia zobowiązania; art. 59 § 1 pkt 9 o.p. przez brak uwzględnienia wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", poprzez nieprawidłowe i niezgodne ze stanem sprawy uzasadnienie co do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zdaniem zobowiązanego, skoro rokiem kalendarzowym pobrania i wykorzystania dotacji oświatowych był rok 2011 i 2012, 5-letni okres przedawnienia upływał odpowiednio 31 grudnia 2016 r. oraz 31 grudnia 2017 r. Nie nastąpiło bowiem, wbrew temu, co twierdzi organ, skuteczne dwukrotne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Organ nadzorczy, po przytoczeniu przepisów art. 59 u.p.e.a., zaznaczył, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązany oparł na artykule 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 34 § 4 i art. 33 § 2 pkt 5 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 70 § 1 o.p., upatrując podstaw do umorzenia postępowania ze względu na wystąpienie przesłanki określonej w art. 33 § 2 pkt 5, tj. przesłanki wygaśnięcia obowiązku. Zauważył także organ nadzorczy, że biorąc pod uwagę podstawy prawne, na które powołał się zobowiązany, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. i zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wniesione na podstawie art. 33 tej ustawy, stanowią dwa odrębne przysługujące mu środki zaskarżenia. Przy tym, uznanie przez wierzyciela zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 za uzasadniony, obligowałoby organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jednakże nie na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 tej ustawy. Uwzględnienie zarzutu przez wierzyciela powodowałoby, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu od wierzyciela zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu, na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. umorzyłby postępowanie egzekucyjne w całości lub w części. Jednakże, postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. wierzyciel oddalił w całości zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący przedawnienia obowiązku zwrotu należności budżetowych określonych w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 maja 2018 r. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 kwietnia 2024 r. Wierzyciel uznał zatem, że egzekwowany obowiązek nie uległ przedawnieniu. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. Egzekucja administracyjna obowiązku objętego wskazanym wyżej tytułem wykonawczym nr [...] była dopuszczalna. Nie wystąpiły bowiem okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych). Egzekwowany obowiązek podlegał egzekucji w trybie administracyjnym. Nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Decyzja Prezydenta Miasta z 24 maja 2018 r., stanowiąca podstawę prawną do wystawienia tytułu wykonawczego była decyzją ostateczną, a objęty nią obowiązek zwrotu dotacji oświatowych wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem podlegał egzekucji. Z akt sprawy, w tym z ostatecznego postanowienia wierzyciela z 11 grudnia 2023 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących przedawnienia egzekwowanego obowiązku wynika, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu. Zaistniały bowiem okoliczności zawieszające i przerywające bieg terminu przedawnienia dochodzonych należności. Po raz pierwszy bieg terminu przedawnienia należności za 2011 r. i 2012 r. uległ zawieszeniu w dniu 8 października 2014 r., tj. od daty wpływu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 sierpnia 2014 r., do dnia 4 grudnia 2017 r., tj. do dnia wpływu akt sądowych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Była to pierwotna decyzja określająca obowiązek zwrotu dotacji udzielonych w 2011 i 2012 r. Wierzyciel ponownie rozpatrując sprawę, wydał nową decyzję z 24 maja 2018 r., od której zobowiązany wniósł odwołanie, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. Z tego powodu kolejne zawieszenie biegu terminu przedawnienia miało miejsce w okresie od 28 grudnia 2018 r., tj. od daty wpływu skargi do sądu administracyjnego na wskazaną decyzję, do dnia 24 października 2023 r., tj. do daty wpływu akt sądowych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jak zaznaczył organ nadzorczy, wbrew twierdzeniu zobowiązanego, uchylenie pierwotnej decyzji stanowiącej podstawę prawną dochodzonego obowiązku nie niweluje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 70 § 6 pkt 2 o.p. Uchwala Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I PPS 5/17, dotycząca kwestii przerwania biegu terminu przedawnienia opartego o art. 70 § 4 o.p., nie ma w tej sprawie zastosowania. W toku postępowania egzekucyjnego w dniu 16 listopada 2023 r. zastosowano skuteczne środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zobowiązany został o ich zastosowaniu skutecznie zawiadomiony tego samego dnia. Jak zaś wynika z art. 70 § 4 o.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Wobec powyższego termin przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym [...] przesunął się do 16 listopada 2028 r. Ponadto organ nadzorczy wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] zawiera wszystkie elementy wymienione wart. 27 § 1 u.p.e.a., w tym: oznaczenie wierzyciela, wskazanie zobowiązanego i jego adresu, podstawę prawną oraz treść podlegającego egzekucji obowiązku. Zawiera on też klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na wniosek wierzyciela, nie wpłynął również od wierzyciela wniosek o umorzenie tego postępowania. Odrębne ustawy także nie dają zaś podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie ma również przesłanek do stwierdzenia, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., bezskuteczności egzekucji z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Egzekucja z rachunków bankowych okazała się bowiem skuteczna. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zobowiązany zarzucił naruszenie: - art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 o.p. w zw. z art. 60 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.), dalej: "u.f.p.", w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, ze względu na zaistnienie przesłanek określonych w tych przepisach poprzez upływ okresu przedawnienia, co skutkuje przedawnieniem zobowiązania do zwrotu dotacji za rok 2011 i 2012, oraz nieuprawnione uznanie, że doszło do zawieszenie biegu przedawnienia; - art. 59 § 1 pkt 9 o.p. w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. przez brak uwzględnienia wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia; - art. 59 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. przez brak uwzględnienia wygaśnięcia zobowiązania z uwagi na przedawnienie zobowiązania. - art. 75, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 7 i art. 107 § 3 w zw. z art. art. 126 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego i załatwienia sprawy, braku ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie, pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego, błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych oraz narusza zasady dowodowe określone w k.p.a.; - art. 75, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 7 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. polegające na faktycznym braku odniesienia się do wniosku, orzeczenia organu egzekucyjnego, zażalenia od postanowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy, w tym wyjaśnienia podstawowej kwestii biegu przedawnienia zobowiązania; - art. 124 § 1 i 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez rażące braki w uzasadnieniu, co do stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia. Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę zobowiązany ocenił, że zaskarżone postanowienie nie odnosi się w żadnej mierze do podnoszonego w zarzutach oraz zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego zarzutu wygaśnięcia zobowiązania wskutek jego przedawnienia. Zdaniem skarżącego, brak jest jakiegokolwiek ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie, oceny stanu prawnego oraz uzasadnienia, dlaczego organ nie uznaje upływu przedawnienia zobowiązania. Odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I FPS 5/17, skarżący wyraził z kolei stanowisko, że skoro uchylenie decyzji podatkowej niweczy skutek przerwania biegu przedawnienia, to tak samo, uchylenie decyzji odnosi się i niweczy zawieszenie biegu tego terminu. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 1061/14, po czym sąd pierwszej instancji, wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. uchylił ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarówno więc decyzja, jak wyrok sądu pierwszej instancji zostały uchylone. W odpowiedzi na skargę organ nadzorczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga jest niezasadna, zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3, zgodnie z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z kolei z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Jak zaś wynika z art. 134 § 1 powołanej ustawy, rozstrzyga on w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Uwzględniając skargę na postanowienie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia wniosku skarżącego, jako zobowiązanego, o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego obowiązek zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z należnymi odsetkami, za lata 2011 i 2012, wynikający z decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 maja 2018 r. Prowadząc wskazane postępowanie egzekucyjne, Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami z 16 listopada 2023 r. dokonał zajęcia wierzytelności skarżącego z rachunku bankowego. Odpisy zajęć wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały skarżącemu doręczone w dniu 16 listopada 2023 r, wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Tego samego dnia skierował on do organu egzekucyjnego dwa pisma: po pierwsze, zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1, § 2 pkt 5 oraz § 4 i § 5 u.p.e.a., a także wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 34 § 4 i art. 33 § 2 pkt 5 powołanej ustawy i w zw. z art. 70 § 1 o.p. Trafnie zauważył organ nadzorczy, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowią dwa odrębne środki służące zobowiązanemu w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Uznanie zaś przez wierzyciela za uzasadniony zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., obligowałoby organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wynika to expressis verbis z treści art. 34 § 4 pkt 3 lit. a tej ustawy. Stanowi on bowiem, że organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1-5, umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części. Jak zaś wynika z art. 33 § 2 pkt 5, podstawą zarzutu w egzekucji administracyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Jednakże wierzyciel, postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r., utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r., oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając, że egzekwowany obowiązek nie uległ przedawnieniu. Sąd podziela stanowisko organu nadzorczego, tożsame ze stanowiskiem prezentowanym przez organ egzekucyjny, że nie zaistniała żadna z przesłanek obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a., w tym wskazane przez skarżącego. Powołany przepis przewiduje, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Egzekucja administracyjna obowiązku objętego wskazanym wyżej tytułem wykonawczym nr [...] z 10 listopada 2023 r. jest bowiem dopuszczalna. Nie zaistniały względy formalne, czy to podmiotowe, czy przedmiotowe, wykluczające możliwość prowadzenia egzekucji. Nie zachodził błąd co do osoby zobowiązanego. Egzekwowany obowiązek podlega zaś egzekucji administracyjnej. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi, jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, zgodnie z treścią art. 60 pkt 1 u.f.p., stanowią bowiem niepodatkowe należności budżetowe, które, jak wynika z art. 2 § 1 pkt 1a u.p.e.a., podlegają egzekucji administracyjnej. Decyzja Prezydenta Miasta z 24 maja 2018 r., będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 946/18, oddalił skargę skarżącego w niniejszej sprawie na wskazaną decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1756/19, oddalił jego skargę kasacyjną. Ma rację organ nadzorczy, że objęte tytułem wykonawczym należności nie uległy przedawnieniu. Ich przedawnienie, jako niepodatkowych należności budżetowych, jak to wynika z art. 67 ust. 1 u.f.p., regulowane jest stosowanymi odpowiednio przepisami działu III Ordynacji podatkowej.. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 tej ustawy, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5. lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to odpowiednio, że obowiązek zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przedawnia się z upływem 5. lat, licząc od końca roku, na który dotacja została przyznana i wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie zatem z powołanym przepisem przedawnienie obowiązku zwrotu dotacji za 2011 r. nastąpiłoby z końcem 2016 r., zaś obowiązku zwrotu dotacji za 2012 r. nastąpiłoby z końcem 2017 r. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z przepisami działu III Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia może zostać zawieszony albo ulec przerwaniu. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jak wynika z art. 70 § 6 pkt 2 o.p., zawiesza się z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Po zawieszeniu termin przedawnienia biegnie zaś dalej, co wynika z art. 70 § 7 pkt 3 o.p., od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zdaniem Sądu, powołane przepisy mają odpowiednie zastosowanie także do przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Ich zastosowanie w rozpoznawanej sprawie oznacza, że po raz pierwszy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji, objętego tytułem wykonawczym nr [...], z dniem 8 października 2014 r. ze względu na wniesienie przez zobowiązanego skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2014 r. orzekającą o obowiązku zwrotu dotacji za 2011 i za 2012 r. Okres zawieszenia trwał do 4 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 1061/14, oddalił bowiem skargę na tę decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2647/15, uchylił wskazany wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, z kolei ten sąd wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 694/17, uchylił wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wyrok ten stał się prawomocny. Bieg terminu przedawnienia został więc zawieszony na 1154 dni, co spowodowało, że dla obowiązku zwrotu dotacji za 2011 r. upływał z dniem 28 lutego 2020 r., a dla obowiązku zwrotu dotacji za 2012 r. z dniem 27 lutego 2021 r. Po raz kolejny doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu przez skarżącego dotacji oświatowej za 2011 r. i za 2012 r. z dniem 28 grudnia 2018 r. ze względu na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. orzekającą o obowiązku zwrotu dotacji, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Dalszy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem 24 października 2023 r., ze względu na zwrot do organu wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 946/18, utrzymanego w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1756/19. Zgodnie natomiast z przepisem art. 70 § 4 o.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W stosunku do obowiązku zwrotu przez skarżącego dotacji oświatowej za 2011 r. i za 2012 r., wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w dniu 16 listopada 2023 r., kiedy doręczono mu zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Obowiązek zwrotu dotacji objęty tytułem wykonawczym nr [...], ze względu najpierw na dwukrotne zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a następnie jego przerwanie, nie przedawnił się. Istnieje on i może być egzekwowany. Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez skarżącego, że uchylenie pierwotnej decyzji przez sąd administracyjny zniweczyło skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia w okresie od 8 października 2014 r. do 4 grudnia 2017 r. Powoływana przez skarżącego na uzasadnienie jego stanowiska w tym zakresie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I FPS 5/17 dotyczy innego problemu. Zgodnie bowiem z jej sentencją, uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 o.p. Należy więc, po pierwsze zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie środek egzekucyjny został zastosowany w listopadzie 2023 r. na podstawie tytułu wykonawczego, którego podstawą wystawienia była decyzja z 24 maja 2018 r., utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 22 października 2018 r., na którą skarga została prawomocnie oddalona. Po drugie zaś, w ocenie Sądu, ani z sentencji powołanej uchwały, ani z jej uzasadnienia nie wynika, aby uchylenie decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, w stanie faktycznym, jak w rozpoznawanej sprawie, powodowało unicestwienie skutku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rodzaju decyzję, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji. Sąd podziela również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że nie zaistniały także inne okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego, wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 10 listopada 2023 r. zawiera bowiem wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym oznaczenie wierzyciela i zobowiązanego oraz jego adresu, podstawę prawną oraz treść obowiązku podlegającego egzekucji. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na wniosek wierzyciela, który też nie występował o jego zawieszenie. Odrębne ustawy nie dają zaś podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Prowadzona egzekucja z wierzytelności z rachunku bankowego okazała się skuteczna. Nie zachodzi zatem również przesłanka fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, wynikająca z treści art. 59 § 2 u.p.e.a. Zdaniem Sądu, niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem zebrany został materiał dowodowy uzasadniający podjęcie rozstrzygnięcia, bowiem pozwalający ustalić wszystkie, istotne elementy stanu faktycznego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pozwala zaś na odtworzenie toku rozumowania organu. Biorąc to wszystko pod uwagę, stwierdzając, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, i nie stwierdzając innych okoliczności, które uzasadniałaby uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło