I SA/Lu 582/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a: - przywrócić R. O. termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek strony, został jej doręczony 3 marca 2015 r. W dniu 10 marca 2015 r. R. O. złożył do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. referendarz sądowy m. in. ustanowił dla strony adwokata z urzędu (pkt. 2 postanowienia), o czym została poinformowana Okręgowa Rada Adwokacka (dalej: ORA). ORA wyznaczyła adwokata dla R. O. w osobie A. W. W dniu 6 maja 2015 r. adwokat A. W. upoważniła aplikanta adwokackiego D. L. do prowadzenia sprawy R. O. (sygn. I SA/Lu 582/14). W dniu 7 maja 2015 r. aplikant wykonał fotokopie całości akt sprawy. W dniu 14 maja 2015 r. do tutejszego Sądu wpłynął (wniesiony osobiście) wniosek pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r. We wniosku pełnomocnik podnosiła, że zawiadomienie o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla R. O., zostało doręczone na adres jej kancelarii 7 maja 2015 r. i w tym samym dniu aplikant działający z jej upoważnienia sporządził fotokopie akt. Tego też dnia wysłał do skarżącego pismo z prośbą o niezwłoczny kontakt telefoniczny. Konsultacje w sprawie adwokat odbyła ze skarżącym 12 maja 2015 r. Do sporządzenia skargi kasacyjnej konieczna była dogłębna analiza akt, a w tym czasie miała też inne, pilne obowiązki związane z wykonywanym zawodem. Na poparcie zasadności wniosku pełnomocnik powołała się na postanowienia NSA w sprawach I FZ 198/06 oraz II FZ 105/08). Do wniosku adwokat dołączyła potwierdzoną za zgodność kopię pisma o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu, pisma do skarżącego z prośbą o niezwłoczny kontakt z potwierdzeniem jej nadania w dniu 7 maja 2015 r., pisma wyznaczającego ją likwidatorem kancelarii adw. J. K. (z 30 czerwca 2014 r.) Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik wniosła skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczna jest analiza całości okoliczności sprawy. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście przywołanych uregulowań zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał realną możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12 – orzeczenia publ. w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). Dodatkowo wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12, stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawie niniejszej pełnomocnik skarżącego dopiero z pisma ORA, datowanego na dzień 23 kwietnia 2015 r. powzięła wiadomość o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Z aktami sprawy, wyznaczony aplikant adwokacki zapoznał się w dniu 7 maja 2015 r., natomiast w dniu 14 maja 2015 r., pełnomocnik złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem stronie w dniu 3 marca 2015 r. - nastąpił z dniem 2 kwietnia 2015 r. Jednocześnie pełnomocnik dokonała czynności wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik (tu: wyznaczony aplikant) miała rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 7 maja 2015 r. Tym samym złożenie przez pełnomocnika skarżącego w dniu 14 maja 2015 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. Brak prawnej możliwości osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej przez skarżącego (art. 175 p.p.s.a.) w sposób oczywisty wskazuje na brak winy samego skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy stwierdzając, iż uchybienie terminu w sprawie niniejszej nie nastąpiło w wyniku zaniedbania, czy też okoliczności od strony zależnych - działając na podstawie art. 86 ( 1 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji