I SA/Lu 587/09

WyrokWSA w Lublinie2010-04-09

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność faktyczna, która nie została potwierdzona dowodem istniejącym w dacie wydania decyzji ostatecznej, ale została ujawniona po tej dacie na podstawie nowego dowodu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że nawet jeśli nowy dowód (np. zeznania świadków) nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej, to wynikająca z niego okoliczność faktyczna (np. brak uiszczania czynszu) mogła istnieć w tym czasie i nie być znana organowi. W takiej sytuacji, gdy organ podatkowy nie zbadał tej okoliczności faktycznej, dochodzi do naruszenia przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
L. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego określenia jego dochodu za rok 2001, wskazując jako podstawę art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (nowe okoliczności i dowody). Jako nowe dowody wskazał zeznania świadków, którzy byli przesłuchiwani w innej sprawie dotyczącej roku 2000, a którzy mieli potwierdzić, że nie pobierał czynszu najmu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia decyzji, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że dowody te nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej i dotyczyły innego roku podatkowego. L. Z. złożył skargę do WSA w Lublinie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Małgorzata Siwiec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania L. Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia, nr [...], określającej wysokość dochodu za rok podatkowy 2001 w kwocie 17.082,33 zł., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. L.Z. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...], nr [...],w sprawie określenia dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. Jako przesłankę wznowienia wskazywał nowe okoliczności i nowe dowody tj. przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (pismo z dnia 1 lutego 2009 r.) Nowe okoliczności i dowody, według podatnika, stanowił fakt nie uiszczania czynszu najmu przez najemcę, znany organowi podatkowemu w związku z przesłuchiwaniem świadków sprawie określenia dochodu za rok 2000. Według wnioskodawcy organ podatkowy dysponował tymi dowodami. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...], wydanej w przedmiocie określenia wysokości dochodu za rok 2001 w kwocie 17.082,33 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazywał, iż protokoły przesłuchań świadków sporządzone w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego określenia dochodu uzyskanego przez podatnika w 2000 r. dotyczą wyłącznie tego roku. Ponadto, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] dotyczy roku 2000 i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące 2001 r. L. Z. odwołał się od tej decyzji zarzucając: nie wyjaśnienie okoliczności, czy w latach 1998-2004 brał tytułem czynszu pieniądze od J. Ł.; zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z przesłuchań świadków, które były przeprowadzone w sprawie wymiaru podatku dochodowego za 2000 r. Ponadto podnosił, iż organ podatkowy nie włączył do akt sprawy protokołów przesłuchań świadków w sprawie wymiaru podatku za 2000 r. Wnosił o przeprowadzenie dowodów z zeznań wszystkich świadków przesłuchiwanych w sprawie wymiaru podatku za 2000 r. (a także ewentualną ich konfrontację) na okoliczność nie pobierania przez niego czynszu najmu w latach 1998 - 2004. Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że stosownie do art.240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych nowych okoliczności lub nowych dowodów jest spełniona w sytuacji, gdy: a) ujawnią się w spawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego; c) powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, wywołują więc konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części; d) nowe okoliczności lub dowody muszą istnieć w dacie wydania decyzji przez organ podatkowy. Organ odwoławczy podkreślał w związku z tym, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle określone w art. 240§ 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją "zwykłego" postępowania podatkowego tj. kolejną jego instancją. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być zatem powtórne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy podatowe, w tym nadzwyczajnym postępowaniu nie mogą kierować się innymi przesłankami poza wymienionymi w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzją z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonał określenia wysokości dochodu za rok 2001 w kwocie 17.082,33 zł. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie w dniu 13 stycznia 2007 r. Podatnik odwołał się od tej decyzji, jednak odwołanie to zostało złożone z uchybieniem terminu, a postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...], odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o wznowienie postępowania za 2001 r. strona wskazywała na zaistnienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, którą stanowić mają zeznania świadków, pracowników J. Ł., przesłuchanych w odrębnym postępowaniu dotyczącym wymiaru zobowiązania podatkowego za rok 2000 tj. M. C., J. C., W. N., A. P., A. S., Z. S., A.S., I. S. oraz B. T. oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] wydana w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał, że wskazani we wniosku o wznowienie postępowania świadkowie zostali przesłuchani w dniu 16 października 2007 r. w toku postępowania dotyczącego rozliczenia podatku dochodowego za rok 2000. Zeznania złożone przez w/w świadków pozostają zatem bez wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące rozliczenia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Ponadto, w toku postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], strona nie kwestionowała faktu otrzymywania w 2001 r. czynszu od J. Ł. w kwocie 1.000 zł. miesięcznie Przesłuchany przez Inspektora Kontroli Skarbowej w charakterze świadka w dniu 11 czerwca 2002 r. L.Z. zeznał, iż w 2001 r. uzyskiwał dochody z najmu w wysokości 1.000 zł. miesięcznie. Również przeprowadzone przez pracowników Urzędu Skarbowego postępowanie kontrolne zakończone protokołem kontroli z dnia 3 kwietnia 2003 r., nr [...], potwierdziło fakt uzyskiwania przez podatnika w 2001 r. przychodów z wynajmu lokalu handlowego na podstawie umowy najmu z dnia 27 czerwca 1995 r. zawartej z J. Ł.(przedłużonej aneksem z dnia 31 grudnia 1995 r. na czas nieokreślony). Na podstawie w/w umowy J. Ł.płacił stronie czynsz w wysokości 1.000 zł. miesięcznie. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę podjętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego rozstrzygnięcia w sprawie określenia dochodu za 2001 r. We wniosku "wznowieniowym" podatnik nie wskazał na zaistnienie nowych okoliczności lub dowodów, które uzasadniałyby uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego za 2001 r. Zmiana wcześniejszych zeznań w przedmiocie odpłatności za wynajmowany lokal nie spełnia warunków określonych w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Również zeznania świadków złożone w innym postępowaniu, dotyczącym 2000 r., nie spełniają kryteriów określonych we wskazanym przepisie. Ponadto, w 2001 r. świadkowie: B. T., I. S., A. S. , A.P. oraz J. C. nie byli pracownicami J. Ł.. Stosownie do art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Powołany przepis wskazuje jednoznacznie na przedmiotowe rozumienie dowodu na gruncie Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego dowodem są "zeznania świadków", a nie świadkowie. Kiedy zatem w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej mowa o nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał, chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a więc np. zeznania świadków istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał, a nie samych źródeł dowodowych. Organ odwoławczy podkreślając, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być zeznania świadka podnosił, że zeznania świadków o ponowne przesłuchanie których strona wnosiła dopiero na etapie postępowania wznowieniowego, nie mogą być w żaden sposób uznane za dowód istniejący już w chwili wydania decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...]. Dowód z przesłuchania świadków wskazanych przez stronę, został przeprowadzony bowiem w dniu 16 października 2002 r., a więc już po dacie wydania decyzji w przedmiocie określenia dochodu za rok 2001. Tym samym dowód, o którym mowa nie spełnia podstawowego warunku przewidzianego w art. 240§ 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa dla wznowienia postępowania tj. istnienia w dacie wydania decyzji. Przeprowadzenie zaś tego dowodu na etapie postępowania wznowieniowego odwoławczego, oznaczałoby w istocie ponowne merytoryczne badanie okoliczności już ostatecznie rozpatrzonych i ocenionych w w/w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej wysokość dochodu za rok 2001. Wobec tego organ odwoławczy odstąpił od przeprowadzenia tego dowodu. Dyrektor Izby Skarbowej argumentował w związku z powyższym, że za prawidłowe uznać należy więc rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. Protokoły przesłuchań świadków, o włączenie który strona wnosiła w piśmie z dnia 1 marca 2009 r. zostały włączone do akt przedmiotowej sprawy i były uwzględnione przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy przez organ pierwszej instancji. Dowody te podlegały analizie i ocenie w toku prowadzonego postępowania "wznowieniowego". Nie jest więc zasadny odstąpienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego od włączenia do niniejszego postępowania w/w dowodów zebranych w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. L. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na tę decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucał, zaniechanie wyjaśnienia w toku postępowania wznowieniowego, czy w 2001 r. otrzymywał tytułem czynszu za najem kiosku pieniądze od J. Ł.. Zarzucał również zaniechanie przesłuchania i ewentualnej konfrontacji wnioskowanych świadków którzy, byli przesłuchiwani w sprawie wymiaru podatku za rok 2000 na okoliczność pobierania skarżącego pieniędzy tytułem czynszu za najem kiosku za rok 2001. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że poza zakresem zainteresowania organów skarbowych pozostawała kwestia braku pokwitowań J. Ł. za rzekomo płacony przez niego czynsz. Podnosił również, nie odwołałem się od pierwotnie wydanej decyzji, albowiem sądził, że wystarczające będzie odwołanie od jednej decyzji za rok 2000. Nadto pogubił się we wszystkim i oczekiwał uchylenia przez organy podatkowe wadliwych decyzji z urzędu. Brak złożenia odwołania nie powinien być żadnym argumentem, albowiem złożenie odwołania jest prawem a nie obowiązkiem. W tym kontekście skarżący podkreślał, że po złożeniu skargi do WSA w Lublinie, sprawę podatku za rok 2000, wygrał. Wobec braku działania ze strony organów podatkowych wystąpił więc o wznowienie postępowania. Organy podatkowe, jakkolwiek przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, to jednak nie przesłuchały wskazanych świadków na okoliczność czy w 2002 r. otrzymywał pieniądze od J. Ł. tytułem czynszu za najem lokalu. Nie kwestionował przy tym, że otrzymywał od J. Ł.pieniądze, jednak nie tytułem czynszu (były to różne rozliczenia) i nie w takiej wysokości jak ustalił to urząd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Sąd zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny prawidłowości (i w konsekwencji zasadności) odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] wydanej w przedmiocie określenia wysokości dochodu za rok podatkowy 2001 r. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2008 r. L. Z. wystąpił bowiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowania zakończonego "inkryminowaną" decyzją ostateczną z dnia [...], wskazując jako przesłankę wznowienia nowe okoliczności i nowe dowody tj. przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa - nowe okoliczności i dowody, które według wnioskodawcy, stanowiły, jak to ujął we wniosku o wznowienie postępowania "brak uiszczania czynszu najmu przez najemcę, znany organowi podatkowemu w związku z przesłuchiwaniem świadków w sprawie określenia dochodu za rok 2000". Za punkt wyjścia oceny o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przyjąć należy to, iż wydane one zostały w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych. Nastąpiło to, w związku z wystąpieniem z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją. Przedmiot żądania wnioskodawcy determinował więc tryb postępowania w sprawie. Był nim, tryb uregulowany przepisami Rozdziału 17 – "Wznowienie postępowania" - ustawy Ordynacja podatkowa, a więc jeden spośród nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji ostatecznych. Instytucja nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych stanowi wyjątek od wyrażonej w przepisie art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ze swej istoty charakteryzuje się więc sobie tylko właściwymi cechami i celami. W kontekście celów podkreślić należy, że są nimi, determinowana szczegółowymi przepisami Rozdziałów 17, 18 i 19 Ordynacji podatkowej i na podstawie określonych nimi kryteriów, weryfikacja decyzji ostatecznej. W zakresie odnoszącym się do trybu wznowieniowego, stanowiącego nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych celem tym jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym dotknięte było kwalifikowanymi wadami prawnymi (wadami procesowymi) enumeratywnie wskazanymi w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie, przedmiotem ustaleń organów podatkowych w postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącego było stwierdzenie istnienia albo też nieistnienia podstawy (przesłanki) wznowieniowej, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, a nieznanych organowi, który decyzję tę wydał. Dla ustalenia istnienia wskazanej przywołanym przepisem podstawy wznowienia postępowania istotne jest kumulatywne ziszczenie się przesłanek: 1) wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów; 2) ich istotności dla sprawy, w sensie wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) brak wiedzy o nich organu, który wydał decyzję, mimo że; 4) istniały w dniu wydania decyzji. W tym kontekście, stwierdzić należy, iż z wypowiedzi formułowanych na gruncie orzecznictwa sądowego i doktryny prawa wynika, iż sytuacje uzasadniające wznowienie postępowania, w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, mogą wystąpić wtedy, gdy: a) w toku postępowania organ zaniedbał ustalenia istotnych okoliczności faktycznych i nie zebrał dowodów na te okoliczności; b) organ pominął w toku prowadzonego postępowania istotne dla sprawy okoliczności faktyczne z braku dowodów na nie; c) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym już w toku postępowania; d) po wydaniu ostatecznej decyzji ujawniono nowe okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie, nie znane organowi; e) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne nie znajdując jednak dowodów na ich potwierdzenie (K. Sobieralski, Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, s.95). Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika przy tym, że nowymi faktami lub dowodami są te, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy, jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., w sprawie sygn. akt SA 198/85). Zwrot "wyjścia na jaw" oznacza zaś, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienie ich organowi (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia). Ponadto, z hipotezy normy prawnej dekodowanej z przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że jej zakresem objęte są "okoliczności faktyczne lub dowody" "istotne". Walor i cechę istotności posiadają i spełniają więc tylko i wyłącznie takie okoliczności lub dowody, które miały wpływ na wynik sprawy. Istotnymi okolicznościami faktycznymi są fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy podatkowej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną i które mają znaczenie prawne (por. wyrok NSA z 7 maja 1993 r., w sprawie sygn. akt SA/Wr 188/93). Według Sądu, konfrontując przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza zaś normatywną treść określonej nim podstawy (przesłanki) wznowieniowej z treścią zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zwłaszcza zaś z argumentacją zawartą w ich uzasadnieniach stwierdzić należy, że decyzje te, wydane w sprawie z wniosku L. Z., nie są zgodne z prawem. Rozstrzygnięcia organów podatkowych podjęte bowiem zostały z pominięciem pełnej treści normatywnej przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W tym względzie, podstawowym, i jak się okazuje jedynym ich argumentem było to, że dowody, na które skarżący wskazywał w uzasadnieniu żądania wznowienia postępowania zakończonego "inkryminowaną" decyzją (zeznania świadków, o ponowne przesłuchanie których wnosił - dowody z zeznań tych świadków przeprowadzone zostały w dniu 16 października 2007 r. - decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] uchylająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], wydana w przedmiocie określenia wysokości dochodu za rok podatkowy 2000 i umarzająca postępowanie w sprawie) - "wygenerowane" zostały - tj. wyszły na jaw w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej - po wydaniu decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], o uchylenie której w trybie wznowieniowym zabiegał skarżący. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że w opisie podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej ustawodawca stanowi o "wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który decyzję tę wydał". Z konwencji językowej, którą na gruncie przywoływanego przepisu operuje ustawodawca stosując łącznik "lub", jednoznacznie więc wynika, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną podstawę (przesłankę) wznowienia postępowania, jeżeli oczywiście kumulatywnie ziszczą się również pozostałe warunki objęte hipotezą normy dekodowanej z tego przepisu. W związku z tym stwierdzić należy, że jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w tym momencie, tj. w momencie wydawania decyzji, i tym samym może uzasadniać wznowienie postępowania (por.: wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2009 r., sygn. akt i SA/Łd 1474/08; wyrok WSA w Lublinie z 28 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 38/08; wyrok NSA z 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 1252/08). Jakkolwiek więc nie jest sporne, że jak wyżej już to podkreślono, dowody wskazywane przez skarżącego w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...], nie istniały w dacie wydawania "inkryminowanego" rozstrzygnięcia, to jednak L. Z. dowody te przywoływał w kontekście konkretnej i jednoznacznej istniejącej okoliczności faktycznej, potwierdzonej ex post tymi dowodami. Wskazywał on bowiem, jak wynika z treści wniosku o wznowienie postępowania na okoliczność faktyczną "braku uiszczania czynszu najmu przez najemcę", tj. innymi słowy na okoliczność nieistnienia umowy najmu, na podstawie której J. Ł. uiszczał skarżącemu czynsz. L. Z. wskazywał wiec jednoznacznie i precyzyjnie na okoliczność fatyczną wynikającą ze wskazywanych przez niego dowodów. Tym samym, w świetle przedstawionych już wyżej argumentów, stwierdzić należy, że w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu doszło do sytuacji tego rodzaju, że podstawa (przesłanka) wznowienia postępowania "wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który decyzję tę wydał", w ogóle nie była przedmiotem wyjaśnień i oceny organów podatkowych. Zasadność tej oceny, wbrew argumentacji pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej, potwierdza analiza "strony graficznej" uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Poprzez podkreślenia, akcentowano bowiem nieistnienie dowodów wskazywanych we wniosku o wznowienie postępowania w dacie wydawania "inkryminowanej" decyzji ostatecznej. Powyższe potwierdza więc, że kwestia "wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który decyzję tę wydał" nie była przedmiotem analizy organów podatkowych. Powyższe uzasadnia więc stanowisko, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji czyniło skargę zasadną skutkując uchyleniem wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć. Ponownie orzekając w sprawie, organy podatkowe uwzględnią wskazany wyżej cel trybu wznowieniowego, stanowiącego nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, normatywną treść przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz konsekwencje jego obowiązywania, a także wskazany kierunek jego wykładni. Następnie, adekwatnie do poczynionych ustaleń i wyjaśnień, rozstrzygnął w przedmiocie żądania L. Z. zawartego we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło