I SA/Lu 588/09

WyrokWSA w Lublinie2010-02-12

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na przesłance wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych, może być uwzględniony, jeśli dowody potwierdzające te okoliczności powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, ale okoliczności te istniały już w dacie jej wydania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że nawet jeśli dowody potwierdzające nowe okoliczności powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to same okoliczności faktyczne mogły istnieć już w dacie jej wydania i nieznane były organowi. W takim przypadku, gdy okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji, a dowód na nią ujawnił się później, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
L. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego określenia jego dochodu za 2002 r., wskazując jako przesłankę nowe okoliczności i dowody (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), a mianowicie brak uiszczania czynszu najmu przez najemcę J. Ł., co miało być znane organowi z postępowania dotyczącego dochodu za 2000 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia decyzji, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że dowody (zeznania świadków) powstały po wydaniu decyzji i dotyczyły innego roku podatkowego. L. Z. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz L. Z. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz L. Z. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania L. Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] określającej wysokość dochodu za rok podatkowy 2002 w kwocie 17.289,94 zł., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. L. Z. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...] w sprawie określenia dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002. Jako przesłankę wznowienia wskazał nowe okoliczności i nowe dowody tj. przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Nowymi okolicznościami i dowodami według wnioskodawcy jest fakt braku uiszczania czynszu najmu przez najemcę, znany organowi podatkowemu w związku z przesłuchiwaniem świadków w sprawie określenia dochodu za rok 2000. Według wnioskodawcy organ podatkowy dysponował tymi dowodami, a podatnik nie wnioskował o ich dołączenie do akt. W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 30 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu za rok 2002 w kwocie 17.289,94 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż protokoły przesłuchań świadków sporządzone w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego określenia dochodu uzyskanego przez podatnika w 2000 r. dotyczą wyłącznie tego roku. Ponadto podnosił, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...]dotyczy roku 2000 i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące 2002 r. L. Z. odwołał się od tej decyzji. Zarzucał zaniechanie wyjaśnienia okoliczności, czy w latach 1998 - 2004 pobierał tytułem czynszu pieniądze od J. Ł., a ponadto zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z przesłuchań świadków, które były przeprowadzone w sprawie wymiaru podatku dochodowego za 2000 r. Zarzucał również, że organ podatkowy nie włączył do akt sprawy protokołów przesłuchań świadków w sprawie wymiaru podatku za 2000 r. wnosił ponadto o przeprowadzenie dowodów z zeznań wszystkich świadków przesłuchiwanych w sprawie wymiaru podatku za 2000 r. (a także ewentualną ich konfrontację) na okoliczność pobierania czynszu najmu w latach 1998 – 2004. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania podnosił, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych nowych okoliczności lub nowych dowodów jest spełniona w sytuacji, gdy: a) ujawnią się w spawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego; c) powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, wywołując konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części; d) nowe okoliczności lub dowody muszą istnieć w dacie wydania decyzji przez organ podatkowy. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją "zwykłego" postępowania podatkowego tj. kolejną jego instancją. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być zatem powtórne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu tym organy podatkowe nie mogą kierować się innymi przesłankami poza wymienionymi w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzją z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokości dochodu za rok 2002 w kwocie 17.289,94 zł. Decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 1 lutego 2007 r. L.Z. skorzystał z prawa do złożenia odwołania od w/w decyzji jednak odwołanie to zostało złożone z uchybieniem terminu, a Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o wznowienie postępowania za 2002 r. L.Z. wskazywał, że zaistnienie przesłanki określonej w art.240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, którą stanowić mają; zeznania świadków, pracowników J.Ł., przesłuchanych w odrębnym postępowaniu dotyczącym wymiaru zobowiązania podatkowego za rok 2000 tj. M. C., J. C., W. N., A. P., A.S., Z. S., A.S., I. S. oraz B. T.oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] wydana w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Organ odwoławczy podnosił w tym względzie, że wskazani przez wnioskodawcę świadkowie zostali przesłuchani w dniu 16 października 2007 r. w toku postępowania dotyczącego rozliczenia podatku dochodowego za rok 2000. Zeznania złożone przez tych świadków pozostają zatem bez wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące rozliczenia podatku dochodowego za 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że w toku postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], L.Z. nie kwestionował faktu otrzymywania w 2002 roku tytułem czynszu od J. Ł. kwoty 1.000 zł miesięcznie Pouczony o odpowiedzialności karnej J. Ł. oświadczył, iż od listopada 2002 r. do października 2005 r. dokonywał na rzecz L.Z. wypłaty 1000 zł miesięcznie tytułem czynszu za pośrednictwem swoich pracowników. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedłożył dowody wewnętrzne za miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. Przesłuchani pracownicy J. Ł. tj. M. K. zatrudniona w latach 2002 - 2003, M. T. zatrudniona w latach 2001 - 2003 oraz M. C. zatrudniona w okresie od 1998 do 15 listopada 2003 r. potwierdziły fakt dokonywania wypłat pieniędzy na rzecz wnioskodawcy. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę podjętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego rozstrzygnięcia w sprawie określenia dochodu za 2002 r.- decyzja z dnia [...], nr [...]. Organ odwoławczy podnosił, że we wniosku o wznowienie postępowania L.Z. nie wskazywał na zaistnienie nowych okoliczności lub dowodów, które uzasadniałyby uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego za 2002 r. Zmiana wcześniejszych zeznań w przedmiocie odpłatności za wynajmowany lokal nie spełnia warunku określonego w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Również zeznania świadków złożone w innym postępowaniu, dotyczącym 2000 r., nie spełniają kryteriów określonych we wskazanym przepisie. Organ odwoławczy argumentował, że pracownicy J.Ł. tj. B. T., I. S., Z. S. , A. S. , A. P., W. N. oraz J. C. wskazani przez wnioskodawcę, jako świadkowie w sprawie wznowieniowej za 2002 r. nie byli już pracownikami J. Ł. w 2002 r. Ponadto, stosownie do art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z przywołanego przepisu wynika więc, jak wywodził organ odwoławczy, że dowodem są "zeznania świadków", a nie świadkowie. Kiedy zatem mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej o nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który ją wydał, chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych czyli w ujęciu przedmiotowym , a więc np. zeznania świadków istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał, a nie samych źródeł dowodowych , czyli istnienia w dniu wydania decyzji nieznanych organowi świadków, którzy mogli złożyć stosowne zeznania, lecz nie uczynili tego przed dniem wydania decyzji. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być zeznania świadka, a nie sama osoba świadka. Dyrektor Izby Skarbowej podnosił więc, że zeznania świadków, o ponowne przesłuchanie których wnosił L. Z., nie mogą być w żaden sposób uznane za dowód istniejący już w chwili wydania decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...]. Dowód z przesłuchania świadków wskazanych wnioskodawcę został przeprowadzony bowiem w dniu 16 października 2007 r., a więc po dacie wydania decyzji w przedmiocie określenia dochodu za rok 2002. Tym samym dowód ten, nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa dla wznowienia postępowania tj. istnienia w dacie wydania decyzji. Przeprowadzenie zaś tego dowodu na etapie postępowania wznowieniowego odwoławczego oznaczałoby w istocie ponowne merytoryczne badanie okoliczności już ostatecznie rozpatrzonych i ocenionych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej wysokość dochodu za 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej podnosił również, że protokoły przesłuchań świadków o włączenie których, w piśmie z dnia 1 marca 2009 r., wnosił L. Z., zostały włączone do akt przedmiotowej sprawy i były uwzględnione przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy przez organ pierwszej instancji. Dowody , o których mowa podlegały analizie i ocenie w toku prowadzonego postępowania "wznowieniowego" zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie jest wiec zasadny zarzut zaniechania włączenie do niniejszego postępowania w/w dowodów zebranych w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. L. Z. wystąpił ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucał: 1) zaniechanie wyjaśnienia w toku postępowania wznowieniowego czy w 2002 r. otrzymywał tytułem czynszu za najem kiosku od pieniądze od J. Ł.; 2) zaniechanie przesłuchania i ewentualnie konfrontacji zawnioskowanych świadków którzy, byli przesłuchiwania w sprawie wymiaru podatku za rok 2000, na okoliczność pobierania pieniędzy tytułem czynszu za najem kiosku za ten rok. W uzasadnieniu skargi L. Z. podnosił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjmując, że skarżący pobierał tytułem czynszu pieniądze od J. Ł., decyzją z dnia [...] wymierzył mu podatek w wysokości 17.289,94 zł. Decyzja ta była niekorzystna dla skarżącego, pomimo tego, że najemca (J. Ł. )nawet nie posiadał dowodów uiszczenia czynszu (czego wymagają przepisy odnośnie prowadzenia podatkowej książki przychodów i rozchodów). Skarżący podnosił również, że poza zakresem zainteresowania organów skarbowych pozostaje kwestia dlaczego mający wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej J. Ł. nie czynił tak naturalnej i wymaganej przez przepisy rzeczy jak pobranie pokwitowania za czynsz. Wyjaśniał również, że nie odwoływał się od tej decyzji, gdyż nie będąc prawnikiem, a schorowanym rencistą sądził, że wystarczające będzie odwołanie od jednej decyzji otrzymanej za rok 2000. Pogubił się, oczekując na uchylenie przez organy skarbowe wadliwych decyzji z urzędu. Podkreślał przy tym, że brak złożenia odwołania nie powinien być żadnym argumentem, ponieważ złożenie odwołania jest jego prawem, a nie obowiązkiem. Podnosił również, że po złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administyracyjnego w Lublinie wygrał sprawę podatku za rok 2000. Skarżący podnosił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie wznowieniowe jednak nie przesłuchał wskazanych świadków, na okoliczność, czy w 2002 r. otrzymywał on pieniądze od J. Ł. tytułem czynszu za najem lokalu. Podkreślał przy tym, że nie kwestionuje, że otrzymywał od J. Ł.jakieś kwoty pieniędzy, ale nie z tytułu czynszu (miał z nim bowiem różne rozliczenia) i nie w takiej wysokości, jak ustalił to urząd. W tym kontekście skarżący kwestionował zasadność argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej, który wyjaśniał, że świadkowie ci byli przesłuchiwani w postępowaniu za rok 2000 i dlatego obecnie ich zeznania są bez wpływu na obecne postępowanie. Podnosił w związku z tym, że w zaistniałej sytuacji doszło do zaniechanie polegającego na niewyjaśnieni okoliczności dotyczącej tego, czy otrzymywał pieniądze tytułem czynszu za rok 2002 r., a ewentualnych sprzeczności w zeznaniach nie konfrontowano. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosił o oddalenie skargi. Sąd zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny prawidłowości (i w konsekwencji zasadności) odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] wydanej w przedmiocie określenia wysokości dochodu za rok podatkowy 2002 r. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2008 r. L. Z. wystąpił bowiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowania zakończonego "inkryminowaną" decyzją ostateczną z dnia [...], wskazując jako przesłankę wznowienia nowe okoliczności i nowe dowody tj. przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa - nowe okoliczności i dowody, które według wnioskodawcy, stanowiły, jak to ujął we wniosku o wznowienie postępowania "brak uiszczania czynszu najmu przez najemcę, znany organowi podatkowemu w związku z przesłuchiwaniem świadków w sprawie określenia dochodu za rok 2000". Za punkt wyjścia oceny o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przyjąć należy to, iż wydane one zostały w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych. Nastąpiło to, w związku z wystąpieniem z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją. Przedmiot żądania wnioskodawcy determinował więc tryb postępowania w sprawie. Był nim, tryb uregulowany przepisami Rozdziału 17 - "Wznowienie postępowania" – ustawy Ordynacja podatkowa, a więc jeden spośród nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji ostatecznych. Instytucja nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych stanowi wyjątek od wyrażonej w przepisie art. 128 ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ze swej istoty charakteryzuje się więc sobie tylko właściwymi cechami i celami. W kontekście celów podkreślić należy, że są nimi, determinowana szczegółowymi przepisami Rozdziałów 17, 18 i 19 Ordynacji podatkowej i na podstawie określonych nimi kryteriów, weryfikacja decyzji ostatecznej. W zakresie odnoszącym się do trybu wznowieniowego, stanowiącego nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych celem tym jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczna decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym dotknięte było kwalifikowanymi wadami prawnymi (wadami procesowymi) enumeratywnie wskazanymi w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie, przedmiotem ustaleń organów podatkowych w postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącego było stwierdzenie istnienia albo też nieistnienia podstawy (przesłanki) wznowieniowej, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, a nieznanych organowi, który decyzję tę wydał. Dla ustalenia istnienia wskazanej przywołanym przepisem podstawy wznowienia postępowania istotne jest kumulatywne ziszczenie się przesłanek: 1) wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów; 2) ich istotności dla sprawy, w sensie wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) brak wiedzy o nich organu, który wydał decyzję, mimo że; 4) istniały w dniu wydania decyzji. W tym kontekście, stwierdzić należy, iż z wypowiedzi formułowanych na gruncie orzecznictwa sądowego i doktryny prawa wynika, iż sytuacje uzasadniające wznowienie postępowania, w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, mogą wystąpić wtedy, gdy: a) w toku postępowania organ zaniedbał ustalenia istotnych okoliczności faktycznych i nie zebrał dowodów na te okoliczności; b) organ pominął w toku prowadzonego postępowania istotne dla sprawy okoliczności faktyczne z braku dowodów na nie; c) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym już w toku postępowania; d) po wydaniu ostatecznej decyzji ujawniono nowe okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie, nie znane organowi; e) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne nie znajdując jednak dowodów na ich potwierdzenie (K. Sobieralski, Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, s.95). Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika przy tym, że nowymi faktami lub dowodami są te, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy, jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., w sprawie sygn. akt SA 198/85). Zwrot "wyjścia na jaw" oznacza zaś, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienie ich organowi (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia). Ponadto, z hipotezy normy prawnej dekodowanej z przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że jej zakresem objęte są "okoliczności faktyczne lub dowody" "istotne". Walor i cechę istotności posiadają i spełniają więc tylko i wyłącznie takie okoliczności lub dowody, które miały wpływ na wynik sprawy. Istotnymi okolicznościami faktycznymi są fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy podatkowej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną i które mają znaczenie prawne. (por. wyrok NSA z 7 maja 1993 r., w sprawie sygn. akt SA/Wr 188/93). Według Sądu, konfrontując przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza zaś normatywną treść określonej nim podstawy (przesłanki) wznowieniowej z treścią zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zwłaszcza zaś z argumentacją zawartą w ich uzasadnieniach stwierdzić należy, że decyzje te, wydane w sprawie z wniosku L. Z. nie są zgodne z prawem. Rozstrzygnięcia organów podatkowych podjęte bowiem zostały z pominięciem pełnej treści normatywnej przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W tym względzie, podstawowym, i jak się okazuje jedynym ich argumentem było to, że dowody, na które skarżący wskazywał w uzasadnieniu żądania wznowienia postępowania zakończonego "inkryminowaną" decyzją (zeznania świadków, o ponowne przesłuchanie których wnosił – dowody z zeznań tych świadków przeprowadzone zostały w dniu 16 października 2007 r. - decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [..] uchylająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]., wydana w przedmiocie określenia wysokości dochodu za rok podatkowy 2000 i umarzająca postępowanie w sprawie) "wygenerowane" zostały - tj. wyszły na jaw w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – po wydaniu decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], o uchylenie której w trybie wznowieniowym zabiegał skarżący. W tym kontekście podkreślenia bowiem wymaga, że w opisie podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej ustawodawca stanowi o "wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który decyzję tę wydał". Z konwencji językowej, którą na gruncie przywoływanego przepisu operuje ustawodawca stosując łącznik "lub", jednoznacznie więc wynika, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną podstawę (przesłankę) wznowienia postępowania, jeżeli oczywiście kumulatywnie ziszczą się również pozostałe warunki objęte hipotezą normy dekodowanej z tego przepisu. W związku z tym stwierdzić należy, że jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania inkryminowanej decyzji, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w tym momencie, tj. w momencie wydawania decyzji, i tym samym może uzasadniać wznowienie postępowania (por.: wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2009 r., sygn. akt i SA/Łd 1474/08; wyrok WSA w Lublinie z 28 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 38/08; wyrok NSA z 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 1252/08). Jakkolwiek więc nie jest sporne, że jak wyżej już to podkreślono, dowody wskazywane przez skarżącego w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...], nie istniały w dacie wydawania "inkryminowanego" rozstrzygnięcia, to jednak L. Z. dowody te przywoływał w kontekście konkretnej i jednoznacznej istniejącej okoliczności faktycznej, potwierdzonej ex post tymi dowodami. Wskazywał on bowiem, jak wynika z treści wniosku o wznowienie postępowania na okoliczność faktyczną "braku uiszczania czynszu najmu przez najemcę", tj. innymi słowy na okoliczność nieistnienia umowy najmu, na podstawie której J. Ł. uiszczał skarżącemu czynsz. L. Z. wskazywał wiec jednoznacznie i precyzyjnie na okoliczność fatyczną wynikającą ze wskazywanych przez niego dowodów. Tym samym, w świetle przedstawionych już wyżej argumentów, stwierdzić należy, że w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu doszło do sytuacji tego rodzaju, że podstawa (przesłanka) wznowienia postępowania "wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który decyzję tę wydał", w ogóle nie była przedmiotem wyjaśnień i oceny organów podatkowych. Powyższe uzasadnia więc stanowisko, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji czyniło skargę zasadną skutkując uchyleniem wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć. Ponownie orzekając w sprawie, organy podatkowe uwzględnią wskazany wyżej cel trybu wznowieniowego, stanowiącego nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, normatywną treść przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz konsekwencje jego obowiązywania, a także wskazany kierunek jego wykładni. Następnie, adekwatnie do poczynionych ustaleń i wyjaśnień, rozstrzygnął w przedmiocie żądania L. Z. zawartego we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło