I SA/Lu 620/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz K. B. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] K. B. działając przez pełnomocnika - radcę prawnego , wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 19 grudnia 2006r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego obejmującego należności z tytułu odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. Opierając zarzuty na wykazaniu przedawnienia egzekwowanego obowiązku, nie spełniania przez tytuł wykonawczy warunków formalnych, prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji , w której egzekwowany obowiązek nie był jeszcze wymagalny oraz nieskutecznym doręczeniu odpisów tytułów wykonawczych dłużnik wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wraz z wniesieniem zarzutów domagano się wstrzymania wykonania postępowania egzekucyjnego do czasu ich rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniesione zarzuty za bezzasadne oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia K. B. wniesionego przez jego pełnomocnika Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego było stwierdzenie, że radca prawny wnoszący w imieniu dłużnika zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mógł działać jako jego pełnomocnik, a to z powodu braku umocowania. Organ podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo z dnia 24 listopada 2006r. uprawniało pełnomocnika do reprezentowania skarżącego przed organami podatkowymi oraz sądami administracyjnymi w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz do wszelkich czynności prawnych i faktycznych w tym zakresie. Z treści pełnomocnictwa nie wynikało natomiast, aby jego zakres obejmował postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 1 czerwca 2007r. zażądał od radcy prawnego przedstawienia odpowiedniego pełnomocnictwa, które uzupełnione i opatrzone datą 5 czerwca 2007r. wpłynęło do organu w dniu 13 czerwca 2007r. Dzień ten został przyjęty przez organ jako data umocowanie radcy prawnego do reprezentowania dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji założono, że przed tym dniem radca prawny nie był upoważniony do wniesienia zarzutów w imieniu strony, a zatem zostały one złożone przez osobę nieupoważnioną, co całe postępowanie czyni bezprzedmiotowym. Taki pogląd skutkował z kolei umorzeniem postępowania przed organem I instancji na podstawie art.105 § 1 k.p.a. Skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej złożył w imieniu K. B. pełnomocnik. Przypomniał, że stosownie do wezwania organu odwoławczego złożono wymagane pełnomocnictwo, na mocy którego pełnomocnik został upoważniony do jego reprezentowania także w postępowaniu egzekucyjnym. W mniemaniu skarżącego zupełnie niezrozumiałym jest w tej sytuacji, po uzupełnieniu braku, uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Bez znaczenie według skarżącego pozostaje, że data dokumentu pełnomocnictwa była późniejsza niż data wniesienia zarzutów. Zwrócił on przy tym uwagę, że z okoliczności jakie wystąpiły w sprawie wynikało, że organ mimo wezwania do uzupełnienia braków pisma i tak nie zamierza go uwzględnić, skoro wiadomym było, że wezwanie do jego uzupełnienia, a tym bardziej jego uzupełnienie miało miejsce po dacie złożenia zarzutów. Skarżący zauważył, że pełnomocnik nie działał we własnym imieniu , ale w imieniu i na jego rzecz, istnieją zatem podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy. W jego ocenie przyjęto błędne stanowisko co do zakresu czasowego stosunku pełnomocnictwa, a ponadto organ przy stwierdzeniu braku umocowania powinien wezwać stronę do potwierdzenia czynności dokonanych bez umocowania. Zdaniem wnoszącego skargę, jeśli organ odwoławczy uznał, że przesłany zgodnie z wezwaniem dokument pełnomocnictwa w dacie późniejszej niż data wezwania nie uprawnia do skutecznego jego reprezentowania przed organami egzekucyjnymi, to powinien w takim przypadku uznać za niebyły także podpis pełnomocnika na zażaleniu i tym samym z uwagi na to, że ujawnił się brak formalny zarzutów ( brak podpisu ) należało wezwać stronę do usunięcia tego braku. Dopiero bowiem nie podpisanie zażalenia przez stronę i tym samym nie potwierdzenie przez nią woli wniesienia środków zaskarżenia od orzeczeń wydawanych w stosunku do niej w trakcie postępowania egzekucyjnego mogłoby uprawniać do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżący podkreślił, że wezwanie do uzupełnienia pełnomocnictwa nie może zostać uznane za wezwanie do usunięcia braku formalnego skierowanego do strony na podstawie art.64 § 2 k.p.a ponieważ zostało skierowane nie do strony , ale do osoby, która w ocenie organu nie była uprawniona do jej reprezentowania. Wezwanie zatem do uzupełnienia zakresu przedmiotowego pełnomocnictwa było z założenia bezprzedmiotowe, skoro organ odwoławczy i tak nie miał zamiaru uznać jego skuteczności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U z 2002r. Nr.110, poz. 969 ze zmianami ) jeśli przepisy ustawy nie stanowią inaczej , w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma sporu co do tego, że wspomniany przepis stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism. Oznacza to, że także w postępowaniu egzekucyjnym strona może być reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie art.32 kpa. W orzecznictwie sądowym wyrażano również pogląd, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, toczącym się na podstawie regulacji dotyczącej tego postępowania , inny jest także jego cel , pojmowany z reguły jako postępowanie wykonawcze w stosunku do orzeczeń zapadłych w postępowaniu rozpoznawczym . Stąd uzasadniony jest wniosek, że pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu administracyjnym nie obejmuje postępowania egzekucyjnego ( por. wyrok WSA z dnia 29 marca 2006r.III SA/Wa 304/06 LEX 197 551, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2006r. I FSK 1021/05 LEX 242 965 ). Z treści złożonych przez radcę prawnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wnosić należy, że działał on nie we własnym imieniu, ale jako pełnomocnik K. B. Nie złożył natomiast pełnomocnictwa. Jednak zaniechanie dołączenia pełnomocnictwa do sporządzonego w imieniu mocodawcy pisma procesowego w żadnym razie nie powinno prowadzić do uznania czynności za bezskuteczną. Wprawdzie przepis art. 33 § 3 kpa nakłada obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa, lecz uchybienie temu obowiązkowi jest tylko brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa. Przepis ten dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym. Do takich braków należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa ( wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003r III SA 2427/01 LEX 149 505, wyrok SN z dnia 29 marca 1988r. III ARN 7/88 OSNC 1990/9/17). Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu możliwe byłoby pozostawienie podania bez rozpoznania lub - jak w niniejszej sprawie – umorzenia postępowania. Bezspornym w sprawie jest, że Dyrektor Izby Skarbowej wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia stosownego pełnomocnictwa, które wpłynęło w dniu 13 czerwca 2007r. , a jego zakres nie był przez wzywającego kwestionowany. Uznać zatem należy, że skarżący usunął wytknięte przez organ braki formalne pisma procesowego. Wbrew zapatrywaniu organu odwoławczego uzupełnienie braków formalnych pisma odnosi skutek od dnia jego złożenia , co oznacza, że umocowanie pełnomocnika odnosi się także do pisma wszczynającego postępowanie w rozumieniu art. 61 § 1 kpa, którym było złożenie zarzutów. Trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, że w przypadku usunięcia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa nie ma znaczenia, jaką datą pełnomocnictwo zostało oznaczone (mogłoby nie posiadać daty). Istotne jest tylko, czy pełnomocnictwo w rzeczywistości udzielone zostało dla sprawy, do akt której zostało dołączone i jaki jest jego zakres ( wyrok z dnia 19 czerwca 1998r. I SA/Lu 641/97 LEX 33427 , wyrok NSA z dnia 4 lipca 2006r. II OSK 941/05 LEX 275483, por. też postanowienie SN z dnia 10 lipca 2003r III CZP 54/03 Prok.i prawo 2004/4/33, post. SN z dnia 16 marca 2006r. III SZ 1/06 OSNP 2007/9-10/148 ). Jeśli zatem skarżący uzupełnił braki formalne pisma o złożeniu zarzutów, umorzenie przez organ odwoławczy postępowania w tym zakresie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) zaskarżone postanowienie należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 i art.205 § 2 powołanej ustawy.