I SA/Lu 628/09
WyrokWSA w Lublinie2010-02-05
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Krystyna Czajecka-Szpringer, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, prowadzone z udziałem tylko jednego ze współwłaścicieli pojazdu, jest dotknięte wadą procesową skutkującą koniecznością uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, w którym środek transportowy stanowi współwłasność, musi być prowadzone z udziałem wszystkich współwłaścicieli. Pominięcie jednego ze współwłaścicieli jako strony postępowania stanowi wadę procesową, która skutkuje koniecznością uchylenia wydanych decyzji. Odpowiedzialność solidarna podatników nie zwalnia organów z obowiązku zapewnienia udziału wszystkim stronom w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 2003-2007 dla samochodu ciężarowego Star 1142, który stanowił współwłasność S. S. i jego syna M. S. Organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe tylko wobec S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, powołując się na błędną wykładnię przepisów dotyczącą pojazdu specjalnego. Prokurator Rejonowy wniósł skargę na decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym pominięcie treści dowodu rejestracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Specjalista Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od środków transportowych za lata 2003 – 2007. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] o nr [...].
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych od pojazdu - samochód ciężarowy marki Star 1142 o nr rejestracyjnym [...] za lata 2003-2007 w łącznej kwocie 3.847 zł, uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podnosiło, że organ podatkowy pierwszej instancji określił S. S. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych od pojazdu - samochodu ciężarowego marki Star 1142 o nr rejestracyjnym [...] za lata 2003 – 2007. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przeprowadzone z urzędu postępowanie podatkowe potwierdziło, że S. S. od dnia 21 marca 2001 r. do dnia 2 stycznia 2007 r. był właścicielem ww. pojazdu. Stosownie do art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1 uchwały Rady Gminy [...], S. S., jako właściciel ww. pojazdu, miał obowiązek - bez wezwania - złożyć deklarację na podatek od środków transportowych za wskazane lata i uiścić podatek. Jednakże podatnik do dnia wydania decyzji organu I instancji podatku nie zapłacił. W związku z tym, zgodnie z art. 21 § 3 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, gdy podatnik obwiązany do zapłaty raty podatku obowiązku tego nie wykona w całości lub części, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Podnoszone przez podatnika w trakcie postępowania podatkowego argumenty w postaci powoływania się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 533/07 nie mogą mieć znaczenia, bowiem wskazany wyrok jest wiążący dla organu podatkowego tylko w tej konkretnej sprawie, to jest dotyczy samochodu ciężarowego Renault Premium 385 o nr rejestracyjny [...] i konkretnie wymiaru podatku za rok 2006, podczas gdy podstawę materialnoprawną decyzji organów podatkowych stanowią przepisy rozdziału 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych regulujące przedmiot oraz podmioty zobowiązane, zasady ustalania stawek i sposób wykonywania zobowiązań w podatku od środków transportowych oraz ulgi i zwolnienia w tym podatku. Kompetencje organów podatkowych oraz tryb postępowania w sprawach podatkowych regulują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Warunkiem zastosowania normy regulującej obowiązek podatkowy w danym podatku jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego według zasad określonych w dziale IV ustawy Ordynacja podatkowa, to jest między innymi zasady prawdy obiektywnej realizowanej poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokonanie oceny tego materiału (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa). Dowodami w postępowaniu podatkowym są między innymi dokumenty urzędowe. Stosownie do art. 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Niewątpliwie dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym pojazdu przesądzają o rodzaju pojazdu. Prowadzenie zatem sporu w postępowaniu podatkowym co do tego, że posiadany przez S. S. pojazd powinien być uznany za "pojazd specjalny" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest bezprzedmiotowe. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego kwalifikowania pojazdów do określonej grupy, a w szczególności nie mogą tego dokonywać wbrew ostatecznej decyzji właściwego organu. Wynikający z dowodu rejestracyjnego rodzaj pojazdu, jest elementem stanu faktycznego, w odniesieniu do którego znajdują zastosowanie normy materialnego prawa podatkowego. W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie, podatnik jest właścicielem samochodu ciężarowego marki Star 1142 o nr rejestracyjnym [...]. Stanowi to podstawę jego opodatkowania i stwierdzenia, że pojazd ten nie podlega zwolnieniu przedmiotowemu, przewidzianemu w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż używanie go do nauki jazdy nie spowodowało zmiany rodzaju pojazdu określonego według reguł ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podsumowując organ stwierdził, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wiążą podmiotowo z własnością pojazdu, a przedmiotowo z rodzajem i określonymi parametrami technicznymi pojazdu, a nie sposobem jego wykorzystania.
S. S. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że wyżej wymieniony pojazd został zakupiony jako współwłasność z synem M. S.. Wskazał równocześnie, że przedmiotowy pojazd jest przystosowany i przeznaczony do nauki jazdy i jest w ewidencji firmy należącej do syna - zajmującej się szkoleniem kierowców. Dlatego też, zdaniem odwołującego, pojazd do nauki jazdy mający pozytywną opinię z badania technicznego odnośnie dodatkowego wyposażenia powodującego jego zmiany konstrukcyjne spełniał wymogi pojazdu specjalnego w świetle obowiązujących przepisów prawa i podlegał zwolnieniu z opłat podatkiem od środków transportowych. Na poparcie swojego stanowiska ponownie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 533/07.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że analiza akt sprawy wskazuje, iż organ podatkowy pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartego w wyroku z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 533/07, w kwestii określenia pojazdu specjalnego i w konsekwencji przyjęło, że ocena stanu faktycznego i prawnego w sprawie była oceną dowolną, naruszającą zasadę zawartą w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. SKO wskazało, że z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że samochód służący do nauki jazdy i spełniający wymogi techniczne określone przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wymagania z zakresu niezbędnego wyposażenia - jest pojazdem specjalnym i na mocy art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych korzysta z przedmiotowego zwolnienia z podatku od środków transportowych. Istotnym elementem pojazdu specjalnego jest przeznaczenie pojazdu do wykonywania specjalnej funkcji, co oznacza konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia. Dokonana przez Sąd wykładnia przepisów wskazuje, że również kwestionowany pojazd spełnia wymogi przewidziane przepisami, zarówno w zakresie dodatkowego wyposażenia nadwozia, jak i dodatkowych badań technicznych z punktu widzenia funkcji, jaką ma pełnić, to jest nauki jazdy. Sąd zwrócił również uwagę na konieczność rozróżnienia konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu od jego faktycznego wykorzystywania. Sąd stwierdził, że o ile każdy pojazd przystosowany do nauki jazdy może również być wykorzystywany do celów do jakich został pierwotnie skonstruowany i przystosowany, to jednak nie każdy pojazd może być wykorzystywany do nauki jazdy, albowiem bez spełnienia dodatkowych warunków byłoby to niemożliwe. Sąd wskazał przy tym na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów. W konsekwencji wyraził pogląd, że pojazdy spełniające określone wyżej wymagania są pojazdami specjalnymi w rozumieniu art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które korzystają z przedmiotowego zwolnienia z podatku od środków transportowych. Wydane przez Sąd rozstrzygnięcie nie uzależnia przedmiotowego zwolnienia od treści dowodu rejestracyjnego i konieczności jego zmiany. Nie mają również zastosowania w tej sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 roku. W związku z powyższym to nie starosta decyduje o tym, czy dany pojazd jest pojazdem specjalnym, lecz jego konstrukcyjne przystosowanie do wykonywania funkcji nauki jazdy.
Organ odwoławczy podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że odwołujący był współwłaścicielem przedmiotowego pojazdu, przystosowanego i przeznaczonego do nauki jazdy, co zostało potwierdzone w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, przechodzącym regularne badania techniczne, co wynikało z dowodu rejestracyjnego.
Jeżeli zatem ww. pojazd przez cały czas służył do nauki jazdy, to w świetle wywodów dokonanych przez Sąd w uzasadnieniu wskazanego wyroku, brak jest podstaw do opodatkowania tego pojazdu podatkiem od środków transportowych.
Organ odwoławczy podkreślił również, że organy upoważnione do stosowania prawa (w tym wypadku Sąd) upoważnione są w mniejszym lub większym zakresie do wiążącego dokonywania wykładni tekstów prawnych (ratione imperii), to znaczy do dokonywania aktu wykładni z takim skutkiem, iż przyjęty przez nie sposób wykładni ma być miarodajny dla określenia, jaka norma prawna została sformułowana w danym tekście. Akty wykładni mogą wiązać poszczególne organy we wszelkich sprawach, do których miałyby odnosić się interpretowane przepisy (S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii prawa, Przedsiębiorstwo Wydawnicze Ars boni et aequi, Poznań, 1997, s. 160 - 161). Dlatego też dokonana przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 533/07 wykładnia prawa w kwestii określenia pojazdu specjalnego jest dla Kolegium wiążąca.
Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 357/06, na który m.in. powołał się organ I instancji organ odwoławczy podnosił, że w uzasadnieniu wskazanego wyroku podkreślono, iż dowodami w postępowaniu podatkowym między innymi są dokumenty urzędowe, w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Niewątpliwie dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym pojazdu przesądzają o rodzaju pojazdu i są elementem stanu faktycznego, w odniesieniu do którego znajdują zastosowanie normy materialnego prawa podatkowego. Dlatego też, jak prawidłowo wskazuje organ, opierając się na ustaleniach dokonanych przez WSA w Olsztynie, to dowód rejestracyjny w tej sytuacji jest podstawowym dokumentem wykorzystywanym do określenia parametrów pojazdu dla celów opodatkowania. Starosta dokonuje rejestracji pojazdu (wydaje decyzję administracyjną) na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ podatkowy w celu wydania prawidłowej decyzji wymiarowej musi posiadać, bezsporne dowody w sprawie, której postępowanie dotyczy. Dowód rejestracyjny jest decyzją administracyjną, stwierdzająca dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, w której jednoznacznie określa się jego rodzaj i inne niezbędne parametry. Wbrew więc stanowisku organu podatkowego pierwszej instancji, ustalenia poczynione przez WSA w Olsztynie nie stoją zasadniczo w sprzeczności z argumentacją WSA w Lublinie.
Skoro zatem z dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu wynika, że przedmiotowy pojazd jest przystosowany i przeznaczony do nauki jazdy, co określono symbolem "L", to dla organu podatkowego pierwszej instancji winno to stanowić bezsporny dowód w sprawie, umożliwiający bezsprzeczne stwierdzenie rodzaju środka transportowego.
Prokurator Rejonowy w [...] wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 8 pkt 4, art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego interpretację i pominięcie w ustalaniu pojazdu specjalnego treści dowodu rejestracyjnego. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego.
W kontekście przywoływanych okoliczności stanu faktycznego sprawy Prokurator Rejonowy w [...] podnosił, że przepis art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określa przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem od środków transportowych. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) powyżej 3,5 t, ciągniki siodłowe i balastowe o DMC zespołu pojazdów od 3,5 t, przyczepy i naczepy, które z pojazdem silnikowym posiadają DMC od 7 t oraz autobusy. Jest to katalog zamknięty, co oznacza, że opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają wyłącznie pojazdy wymienione w tym artykule wykorzystywane również do celów innych niż transportowe.
Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od środków transportowych środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Stosownie do art. 2 pkt. 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r. pojazdem specjalnym jest pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczona do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia, dzięki czemu w pojeździe tym mogą być przewożone osoby lub rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Do 30 kwietnia 2004 r. definicja pojazdu specjalnego zawartego w art. 2 pkt 36 ww. ustawy stanowiła, że był to pojazd samochodowy lub przyczepa konstrukcyjnie nie przeznaczona do przewozu osób lub ładunków. Klasyfikacja pojazdów znajduje się w załączniku 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2007 r., Nr 137, poz. 968 z późn. zm.)
Według Prokuratora Rejonowego w [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewłaściwie przyjęło, że samochód ciężarowy Star 1142 będący własnością podatnika i przeznaczony do nauki jazdy jest pojazdem specjalnym.
Zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przez prawo stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Przepis ten nie wyłącza przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi, ale wymaga to zachowania określonego trybu postępowania. Jeżeli podatnik kwestionuje zapisy dotyczące danych środka transportowego wynikające z dowodu rejestracyjnego, powinien dążyć do wszczęcia postępowania zmierzającego do uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji administracyjnej (dowodu rejestracyjnego) w trybie przepisów k.p.a., gdyż podważanie zapisów w dowodzie rejestracyjnym w postępowaniu podatkowym nie jest możliwe. Pogląd co do mocy wiążącej zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, także w zakresie wskazującym rodzaj pojazdu znajduje także oparcie we wcześniejszym orzecznictwie NSA (uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r.; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2000 r., wyrok NSA z 17 czerwca 1994 r.).
Prokurator Rejonowy w [...] argumentował w tym kontekście, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że dla zakwalifikowania pojazdu jako specjalnego, a tym samym podlegającego zwolnieniu z przedmiotowego podatku od środków transportowych, decydujące znaczenie ma wpis w dowodzie rejestracyjnym, a nadto, że pojazd służący do nauki jazdy nie jest pojazdem specjalnym. Tymczasem Kolegium wydając zaskarżoną decyzję powołało się na trzy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a mianowicie z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach oraz rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wywodząc, że pojazd do nauki jazdy odpowiadający wymogom przewidzianym w tych przepisach jest pojazdem specjalnym. Tymczasem, żadne z tych rozporządzeń nie zawiera unormowań określających, kiedy pojazd silnikowy, nawet wykorzystywany do określonych celów staje się pojazdem specjalnym. Podnosił, że klasyfikacja pojazdów zawarta jest w § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawach szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. Nr 137, poz. 968 z póz. zm.) zawierającym określenia rodzajów pojazdów i przeznaczeń pojazdów. Analiza załącznika nie daje podstawy do zakwalifikowania samochodu ciężarowego jako pojazdu specjalnego (wyjątek mogłoby stanowić umieszczenie w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu będącym załącznikiem do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, w pozycji 1 - przeznaczenie - kod "599-inny"). Jednakże zakres stosowania opisanych wyżej przepisów należy do Starostwa Powiatowego i nie może być przedmiotem postępowania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], odwołując się do argumentacji zwartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosiło o oddalenie skargi.
Uczestnik S. S. wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego, o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej kontroli sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] uchylająca decyzję Wójta Gminy [...] w przedmiocie określenia S.S. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportu od pojazdu – samochód ciężarowy Star 1142 o nr rejestracyjnym [...] za lata 2003-2007.
Do wydania tej decyzji doszło na skutek ustalenia w toku postępowania podatkowego, na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 29.07.2008r. (k.-1), że M. S. w latach 2003 – 2008 posiadał zarejestrowane na siebie wymienione w tym piśmie pojazdy, w tym ww. samochód ciężarowy, stanowiący współwłasność ze S. S.
Wskazać zatem należy, iż stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), jeżeli środek transportu stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Z treści powołanego przepisu wynika, iż współwłaściciele środka transportowego odpowiadają solidarnie za zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych, a do ich odpowiedzialności stosuje się przepisy K.c. dla zobowiązań cywilnoprawnych.
Przepis art. 9 ust. 2 ustawy zakreśla podmiotowy zakres postępowania w sprawie wymiaru podatku od środków transportowych, przesądzając, iż stronami postępowania w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej są wszyscy współwłaściciele i do nich powinna być skierowana decyzja w sprawie opodatkowania środka transportowego, którego są oni współwłaścicielami.
Stwierdzenie powyższe rodzi konsekwencje w postaci obowiązku doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej), zapewnienia stronom postępowania możliwości wzięcia udziału we wszystkich istotnych czynnościach (art. 123 ordynacji podatkowej) oraz wypowiedzenia się w zakresie ustaleń dowodowych będących podstawą podejmowanej decyzji (art. 200 § 1). Niedopuszczalne jest pominięcie w decyzji jednej z osób odpowiadających solidarnie za to zobowiązanie podatkowe. Dotyczy to postępowania przed organem podatkowym I instancji oraz przed organem odwoławczym. Okoliczność ta uszła uwadze organu odwoławczego.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, zarówno organ podatkowy I jak i II instancji dysponowały wiedzą o tym, że sporny pojazd samochód ciężarowy Star 1142 o nr rejestracyjnym [...] stanowił współwłasność S. S. i jego syna M. S. (informacja Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 29 sierpnia 2008 r. k. 1 akt podatkowych, odpowiedź S. S. na wezwanie Urzędu Gminy z dnia 9 sierpnia 2008 r. k. 3 akt podatkowych, uzasadnienie postanowienia z dnia 25 sierpnia 2008 r. w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie określenia S. S. wysokości zobowiązania w podatku od środków transportu za lata 2001 – 2007 k. 4 akt podatkowych), mimo to postępowanie podatkowe zostało wszczęte i prowadzone z udziałem tylko jednego z odpowiadających solidarnie podatników i tylko jeden z podatników stał się adresatem wydanych w jego wyniku decyzji.
Okoliczność, że zasady solidarnej odpowiedzialności pozwalają organom podatkowym na egzekwowanie należnego podatku od jednego z odpowiedzialnych solidarnie, nie podważa wynikającej z art. 9 ust. 2 ustawy podatkowej zasady, że stronami postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych są wszyscy współwłaściciele (por. wyroki w sprawach I SA/Łd 1086/01 ONSA 2004/1/33, ISA/Lu 309/98 –Lex 37883, IIISA 1467/99 – Lex 45410).
W przeciwnym wypadku, postępowanie jest dotknięte wadą, stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania wskazaną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, skutkującą koniecznością uchylenia dotkniętych nią decyzji.
Skoro zatem w postępowaniu podatkowym nie brały udziału wszystkie strony postępowania, to dokonywanie przez Sąd oceny zarzutów sformułowanych w skardze należy uznać za przedwczesne.
Wskazać jedynie na marginesie wypada, że wszystkie dywagacje organów podatkowych na temat znaczenia wpisów w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego samochodu w niniejszym postępowaniu były czysto hipotetyczne, jako że dowód ten, ani karta pojazdu nie zostały dołączone do akt, w związku z czym nieznana jest ich rzeczywista treść.
Ponownie rozpoznając sprawę należy wziąć pod uwagę wyżej wskazane okoliczności, a prowadząc postępowanie podatkowe z uwzględnieniem treści art. 9 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło