I SA/Lu 655/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. T. spółka z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. W. T. spółka z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych wskazując w tym zakresie, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.400,00 zł, wartość środków trwałych 0 zł, zaś strata z działalności gospodarczej za ostatni rok obrotowy wyniosła 17.619,11 zł. Posiada należności na kwotę 23.144,00 zł oraz zobowiązania na kwotę 211.684,89 zł. Następnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2016 r. skarżąca złożyła zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2015 (wykazano w nim przychód w kwocie 26.854,66 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 44.473,77 zł i stratę w kwocie 17.619,11 zł), sprawozdanie finansowe spółki za 2015 r. oraz oświadczyła, że nie posiada żadnych środków trwałych, a umowa spółki nie przewiduje obowiązku czynienia na rzecz spółki dopłat przez wspólników i takowe nie były w okresie 12 miesięcy czynione. Nie złożyła natomiast żądanych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy (luty-lipiec 2016r.) Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) - powoływana dalej jako "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jednym z wyjątków od tej zasady jest instytucja prawa pomocy, oznaczająca w istocie przerzucenie kosztów postępowania sądowego na ogół społeczeństwa. Dlatego też instytucja ta może być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy to strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w p.p.s.a. Mianowicie, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania czy też dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Jednocześnie dodania wymaga, że osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Dodania również wymaga, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, nawet w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, zależy od uznania sądu (por. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego B. Dauter, wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2011 r. s. 736-737). Wskazania również wymaga, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, ( ... ) (art. 252 p.p.s.a.); jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte w w/w wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe Analiza złożonego wniosku wraz z dodatkowymi dokumentami i oświadczeniami v-ce prezesa zarządu spółki prowadzi do wniosku, że skarżąca spółka nie wykazała w sposób przekonywujący, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpocząć należy od wskazania, że skarżąca jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność gospodarczą od wielu lat. W dniu 12 marca 2007 r. spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z przedłożonej informacji z KRS z dnia 6 lipca 2016 r. nie wynika, iżby wobec spółki było prowadzone postępowanie upadłościowe, układowe, czy likwidacyjne. Nie posiada zaległości w zakresie należności publicznoprawnych (wobec ZUS i urzędu skarbowego) czy też wynagrodzeń. Wprawdzie jak wynika ze złożonych dokumentów spółka zakończyła rok 2015 stratą o wartości 17.619,1 zł, jednak wskazać należy, że strata, którą wykazała skarżąca jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ( vide: postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08). Co więcej udziałowcy spółki postanowili, że strata ta zostanie pokryta z przychodów osiągniętych w przyszłych okresach oraz, że w 2016 r. planuje zakup maszyn oraz zawiązanie współpracy z określonymi podmiotami. Zarząd spółki opracował strategię działalności spółki na lata następne. Powyższe czyni mało prawdobodobnym brak środków niezbędnych chociażby na pokrycie wymaganych kosztów sądowych, których wysokość obecnie ogranicza się do 100 zł (wpis sądowy od skargi). Powyższa ocenę dodatkowo wzmacnia działanie spółki polegające na nie wykonaniu wezwania w zakresie złożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy (luty-lipiec 2016r.) Podkreślić w tym miejscu należy, że użyte w treści art. 246 p.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, publ. LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777). Niezłożenie żądanych dokumentów należało uznać za rezultat celowego działania, mającego na celu ukrycie rzeczywistej wysokości dochodów spółki. Taka postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i dochodową uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Uznając zatem, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła okoliczności podniesionych we wniosku, należy stwierdzić, że spółka nie wykazała, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji