I SA/Lu 670/12
WyrokWSA w Lublinie2013-01-09
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, przekazane w formie darowizny synowi, który następnie przeznaczył je na spłatę własnego kredytu mieszkaniowego lub zakup mieszkania dla matki, mogą być uznane za wydatkowane na własne cele mieszkaniowe podatnika w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co skutkowałoby zwolnieniem z opodatkowania przychodu ze sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, przekazane w formie darowizny synowi, który następnie przeznaczył je na spłatę własnego kredytu mieszkaniowego lub zakup mieszkania dla matki, nie mogą być uznane za wydatkowane na własne cele mieszkaniowe podatnika w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe jest, że nabywcą nieruchomości lub osobą spłacającą kredyt musi być sam podatnik, a nie członek jego rodziny. Darowizna środków pieniężnych na rzecz syna, który wydatkował je na cele mieszkaniowe, nie spełnia warunków zwolnienia podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała lokal mieszkalny, który nabyła w 2003 r., w 2008 r. Ponieważ sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku nabycia, organ podatkowy uznał przychód za podlegający opodatkowaniu. Skarżąca twierdziła, że środki ze sprzedaży przekazała synowi w formie darowizny, a on część przeznaczył na spłatę swojego kredytu mieszkaniowego, a resztę na zakup mieszkania dla niej. Organy podatkowe i sąd uznały, że takie wydatkowanie środków nie spełnia warunków zwolnienia z opodatkowania, ponieważ nabywcą lokalu lub osobą spłacającą kredyt był syn, a nie sama skarżąca.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2008 r. I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M. S. kwotę [...] w tym VAT tytułem wynagrodzenia za czynności podjęte w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] znak: [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2008 roku - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu wskazano, że według ustaleń dokonanych w postępowaniu podatkowym, skarżąca na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia 12 listopada 2008r. dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz ze związanym z własnością tego lokalu udziałem we współużytkowaniu wieczystym działki gruntu pod tym budynkiem, wspólnych częściach budynku i urządzeniach nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali za cenę [...]. Przedmiotową nieruchomość nabyła na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży oraz ustanowienia prawa wieczystego współużytkowania gruntu z dnia 9 czerwca 2003r., Repertorium A Nr [...]
Z uwagi na to, że zbycie ww. nieruchomości nastąpiło przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i stanowiło źródło przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000, Nr 14, poz. 176 z późn. zm., zwanej dalej: "p.d.f."), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006r., zobowiązana została do zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego.
Organ I instancji ustalił, że skarżąca w ustawowym terminie nie złożyła oświadczenia, że przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przeznaczy na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) lub lit. e) p.d.f., jak również na podstawie art. 28 ust. 4 p.d.f. nie złożyła deklaracji PIT-23 oraz dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów odpłatnego zbycia powyższej nieruchomości i wydatkowania uzyskanego przychodu na własne cele mieszkaniowe. Jednocześnie uznał, że nie spełniła ona warunków przewidzianych do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, a w konsekwencji zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej - określił jej wysokość zobowiązania podatkowego.
W odwołaniu, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 28 ust. 2 p.d.f., w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 roku w zw. z art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a) tej ustawy, poprzez błędne przyjęcie, iż nie wydatkowała uzyskanego przychodu ze sprzedaży mieszkania na własne cele mieszkaniowe.
W jego uzasadnieniu stwierdziła, że niezłożenie oświadczenia o wydatkowaniu przychodu ze sprzedaży na cele mieszkaniowe nie oznacza braku poniesienia wydatku na cel mieszkaniowy. Wskazała, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] przekazała darowizną synowi P. S., który ich część w wysokości [...] przeznaczył na spłatę zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, a pozostałą część, tj. [...] na zakup (dla niej) mieszkania przy ul. [...] W związku z powyższym według skarżącej, warunek wydatkowania w ustawowym terminie uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe został spełniony. Wniosła nadto o uwzględnienie jej sytuacji materialnej i zdrowotnej, wskazując, że leczy się na nadciśnienie tętnicze, chorobę serca, cukrzycę i nerwicę.
W rozpoznaniu zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej podał na wstępie, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c p.d.f., w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 roku, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości;
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej;
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Wskazał następnie, że zgodnie z dyspozycją art. 19 ust. 1 p.d.f., przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Podatek od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, zgodnie z art. 28 ust. 2 p.d.f., ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. Jednak powyższa zasada nie ma zastosowania do podatników, którzy w tym samym terminie złożą oświadczenie, że przychód ze sprzedaży przeznaczą na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) wyżej powołanej ustawy podatkowej, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Dalej organ odwoławczy dodał, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f. objęte są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych wydatkowane nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem;
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego;
- na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) p.d.f., zwolniony z opodatkowania jest przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo - kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.
Zgodnie z art. 21 ust. 16 p.d.f., przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie.
Zaznaczając, że ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz 1588, zwanej dalej: "ustawą zmieniającą"), od dnia 1 stycznia 2007r. zostały zmienione zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) p.d.f., podkreślił jednocześnie, że ustawodawca w art. 7 ust. 1 powyższej ustawy wskazał, że do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.
W kontekście powyższych regulacji prawnych, organ odwoławczy w odniesieniu do twierdzeń zawartych w odwołaniu, a mianowicie, że skarżąca "wszystkie środki, tj. [...] uzyskane ze sprzedaży niniejszej nieruchomości przekazała darowizną synowi P. S., który część tej kwoty, tj. [...] przeznaczył na spłatę swojego kredytu mieszkaniowego, a za pozostałą część, tj. [...] zakupił (dla niej) mieszkanie przy ul. [...], podkreślił, że aktem notarialnym z dnia 20 stycznia 2011r. Repertorium A Nr [...] mieszkanie w Z. przy ul. [...] nabyli małżonkowie P .i M. S. za kwotę [...] Skarżąca nie nabyła zatem własności, o której mowa w art. art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f.. Nabył ją bowiem inny podatnik – jej syn, który nie uzyskał przychodów ze sprzedaży wskazanych w ww. przepisie oraz w art. 28 ust. 2 p.d.f. Zatem przekazanie środków finansowych uzyskanych przez skarżącą ze sprzedaży mieszkania synowi w formie darowizny na pokrycie wydatków związanych z potrzebami mieszkaniowymi nie spełniało warunków koniecznych do zwolnienia od podatku dochodowego.
Organ odwoławczy argumentował, że skoro ustawodawca nie wymienił w katalogu zwolnień przekazania uzyskanych środków finansowych ze sprzedaży nieruchomości na spłatę zaciągniętego kredytu mieszkaniowego bądź zakup mieszkania przez członka rodziny, w zamian za możliwość zamieszkania u niego, to również darowizna środków pieniężnych na rzecz syna, który wydatkował je na cele mieszkaniowe nie mieści się w zakresie normy art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f.
Zgadzając się ze skarżącą, że brak samego oświadczenia, że uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczony zostanie na własne cele mieszkaniowe podatnika nie pozbawia prawa do ulgi wynikającej z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f., zwrócił uwagę, że musi być jednak spełniony dodatkowy warunek, a mianowicie, że podatnik wydatkuje uzyskany przychód na cel określony w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f. Dodatkowo wywodził, że nawet złożenie przez podatnika oświadczenia w trybie art. 28 ust. 2 p.d.f. nie powoduje nabycia prawa do zwolnienia podatkowego, ale jest jedynie zapowiedzią spełnienia warunków do zwolnienia. Zatem samo złożenie takiego oświadczenia, nie kreuje zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f. Dopiero spełnienie przesłanek przewidzianych w ww. przepisie zwalnia podatnika z obowiązku uiszczenia podatku od przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o uwzględnienie jej sytuacji materialnej i zdrowotnej, organ odwoławczy wyjaśnił, iż z uwagi na to, że przedmiotowe postępowanie dotyczy określenia zobowiązania podatkowego, kwestia ta nie może być brana pod uwagę.
Od tej decyzji J. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzuciła naruszenie:
- art. 28 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) p.d.f. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 roku w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) tej ustawy, poprzez błędne przyjęcie, iż nie wydatkowała uzyskanego przychodu ze sprzedanego mieszkania na własne cele mieszkaniowe, a także:
- art. 122 oraz art. 187 §1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych, jak również nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego.
Skarżąca nie zgadzając się z argumentacją organów podatkowych, podtrzymała swoje stanowisko, że "zgodnie ze stanem faktycznym, który wystąpił w przedmiotowej sprawie, wszelkie środki, tj. [...] uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczone zostały na jej własne cele mieszkaniowe. Były one zaspokajane bezpośrednio, ponieważ pieniądze zostały przekazane na spłatę kredytu mieszkaniowego w wysokości [...] dotyczącego mieszkania, w którym wspólnie zamieszkiwała z synem P.S., zaś pozostała część kwoty, tj. [...] została wydana na zakup mieszkania przy ul. [...] Zdaniem skarżącej, nieistotnym jest, iż formalnie mieszkanie to nabyli małżonkowie P. i M. S., w sytuacji, gdy w tym mieszkaniu zamieszkuje ona od dnia jego nabycia, ponosząc wszystkie koszty związane z jego utrzymaniem.
Uzasadniając zarzut naruszenia art.122 oraz art.187 §1 Ordynacji podatkowej, argumentowała, że organy podatkowe zaniechały ustalenia, czy w rzeczywistości zostały zaspokojone jej własne cele mieszkaniowe.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Stan faktyczny pozostaje poza sporem.
Skarżąca na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia 12 listopada 2008r. dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz ze związanym z własnością tego lokalu udziałem we współużytkowaniu wieczystym działki gruntu pod tym budynkiem i wspólnych częściach budynku oraz urządzeniach nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali za cenę [...]. Przedmiotową nieruchomość nabyła uprzednio na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży oraz ustanowienia prawa wieczystego współużytkowania gruntu z dnia 9 czerwca 2003r., Repertorium A Nr [...]. Jednocześnie nie podlega kwestii spornej, że aktem notarialnym z dnia 20 stycznia 2011r., Repertorium A Nr [...] syn skarżącej wraz z żoną (P.i M. S.) nabyli za kwotę [...] mieszkanie w Z. przy ul. [...]
Skarżąca tak w postępowaniu podatkowym, jak i w uzasadnieniu skargi konsekwentnie argumentuje, że wszystkie środki, tj. [...] uzyskane ze sprzedaży spornej nieruchomości przekazała darowizną synowi P. S., który część tej kwoty, tj. [...] przeznaczył na spłatę swojego kredytu mieszkaniowego, a za pozostałą część, tj. 80.000 zł zakupił (dla niej) ww. mieszkanie przy ul. [...].
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że z mocy art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) p.d.f., nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r., czyli w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c p.d.f., źródłem przychodu jest odpłatne zbycie:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości;
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej;
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 1 p.d.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Podatek od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, zgodnie z art. 28 ust. 2 p.d.f., ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, przy czym powyższa zasada nie ma zastosowania do podatników, którzy w tym samym terminie złożą oświadczenie, że przychód ze sprzedaży przeznaczą na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) p.d.f., z zastrzeżeniem ust. 2a.
Zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f. objęte są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych wydatkowane nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem;
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;
- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego;
- na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) p.d.f., zwolniony z opodatkowania jest przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo - kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.
Stosownie do art. 21 ust. 16 p.d.f., przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie.
Rację ma organ odwoławczy, że z powyższych regulacji prawnych wynika, iż ustawodawca zakładał wydatkowanie środków finansowych bezpośrednio na realizację nowego - szeroko rozumianego - celu mieszkaniowego. Przy czym, wprost wskazał, że ww. wydatki muszą dotyczyć własnych budynków lub lokali mieszkalnych. Użycie określenia "własnych" wskazuje, że ustawodawca miał na myśli prawo własności, a nie jakikolwiek tytułu prawny względem budynku czy lokalu. Orzecznictwo sądowe nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt II FSK 93/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że "jeżeli nieruchomość, lokal mieszkalny, nabył inny "podatnik" (w tym przypadku syn skarżącej – P. S.), niż ten który sprzedawał przedmiotową własność, tzn., że nie uzyskał on z tego tytułu prawnego przychodu i nie złożył w związku z nim oświadczenia, czyli nie był w zakresie tego przychodu podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Nawet gdyby uznać za uprawniające do omawianej ulgi podatkowej nabycie własności (lokalu) - za środki pochodzące ze sprzedaży z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przez podmiot, który sprzedaży tej nie dokonał i przychodów z niej nie uzyskał, to przeznaczenie przez podatnika, który sprzedaż z art. 10 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy zrealizował, przywoływanych przychodów ze sprzedaży na nabycie własności przez osobę trzecią (lub na spłatę kredytu w tym celu wykorzystanego) stanowiłoby w istocie rzeczy darowiznę albo inny tytuł prawny, niestanowiący niewątpliwie nabycia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".
W zakresie dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) p.d.f. nie mieści się zatem przypadek przekazania uzyskanych środków finansowych ze sprzedaży nieruchomości na spłatę zaciągniętego kredytu mieszkaniowego bądź zakup mieszkania przez członka rodziny, w zamian za możliwość zamieszkania u niego. W konsekwencji hipoteza tej normy prawnej swoim zakresem tym bardziej nie obejmuje darowizny środków pieniężnych na rzecz syna, który wydatkował je na cele mieszkaniowe. Dowody zgromadzone w niniejszej sprawie wskazują, że to syn skarżącej zakupił lokal mieszkalny, którego jest właścicielem, a nie skarżąca, która lokal ten zamieszkuje.
Organy podatkowe prawidłowo wywiodły, że warunkiem zwolnienia od podatku przychodu ze sprzedaży nieruchomości jest wydatkowanie uzyskanych środków, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) cele mieszkaniowe podatnika, tu: skarżącej, nie zaś członka jej rodziny – tu: syna.
Zasadnie organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że z punktu widzenia ww. przepisów, kwestia sytuacji materialnej i zdrowotnej, w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego nie mogła być brana pod uwagę.
Sąd nie znajduje również podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. art. 122 i 187 §1 Ordynacji podatkowej, "poprzez niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych, jak również nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego". Wynikająca z art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów. W myśl art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W skardze do sądu nie wystarczy w sposób ogólnikowy zarzucić organom podatkowym naruszenia ww. przepisów postępowania, które zawierają jedynie ogólne dyrektywy prowadzenia postępowania dowodowego. Aby skutecznie podważyć faktyczną podstawę decyzji podatkowej nie wystarczą więc same twierdzenia skarżącej o naruszeniu wymienionych zasad, ale konieczne jest wykazanie, jakich konkretnie błędów i uchybień w toku postępowania dowodowego dopuściły się organy. Tego zaś w skardze zabrakło.
Formułując powyższe zarzuty, skarżąca nawet nie wskazała, jakich to okoliczności organy podatkowe nie zbadały, jak również, jakiej części materiału dowodowego nie rozpatrzyły. W świetle art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma podstaw do poszukiwania elementów stanu faktycznego, które nie mają żadnego odniesienia do podatkowoprawnego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, czyli nie zmierzają do ustalenia (lub zaprzeczenia) warunków hipotezy określonej normy materialnego prawa podatkowego, która ma mieć w sprawie zastosowanie.
Stan faktyczny w sprawie niniejszej sporny nie był, natomiast spór dotyczył wykładni ww. przepisów p.d.f. Niezależnie od subiektywnego odczucia skarżącej, ta która została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku ma swoje uzasadnienie w przepisie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1a w zw. § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło