I SA/Lu 672/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. B. [...] zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r., Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie obciążenia A. B. kosztami postępowania podatkowego w kwocie [...]zł. W jego uzasadnieniu podano, że w dniu 18 maja 2012r. skarżący złożył deklarację uproszczoną dotyczącą wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Renault [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1998, pojemność silnika 2946 cm, w której wskazał: podstawę obliczenia podatku w wysokości [...] zł, stawkę podatku - 18,6 % i kwotę podatku w wysokości [...] zł. Z uwagi na fakt, iż ww. podstawa opodatkowania znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej samochodu ustalonej przez organ podatkowy w kwocie [...]zł (wg katalogi INFO-EKSPERT maj 2012) podatnika wezwano do zmiany jej wysokości lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających to zaniżenie. Skarżący nie zgadzając się na podwyższenie akcyzy ze względu na uszkodzenie auta, drogą e-mailową złożył pismo, do którego załączył tłumaczenia przysięgłe z języka niemieckiego dokumentów załączonych do deklaracji oraz zdjęcia uszkodzeń pojazdu. Postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podstawy opodatkowania ww. samochodu, uwzględniającej jego stan techniczny w dniu powstania obowiązku podatkowego oraz w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu jego wewnątrzwspólnotowego nabycia, a następnie w dniu 19 lipca 2012r. powołał biegłego rzeczoznawcę techniczno - motoryzacyjnego w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej z uwzględnieniem stanu technicznego w dniu przywozu pojazdu do kraju. Postanowieniem z dnia [...] października 2012r., organ I instancji obciążył skarżącego kosztami postępowania podatkowego – kosztami opinii biegłego w kwocie [...]zł. W zażaleniu, skarżący zarzucił, że rozstrzygnięcia dokonano w oparciu o bezzasadną ocenę, że samochód nie był uszkodzony oraz błędnie odczytaną opinię rzeczoznawcy. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] [...] z dnia [...]r. utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając złożoną skargę, wyrokiem z dnia 11 września 2013r., w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 256/13 uchylił ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej orzekając, że nie może być ono wykonane. Sąd stwierdził, że w związku z tym, że wyrokiem z dnia 11 września 2013r., w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 255/13 doszło do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł, za przedwczesne należało uznać postanowienie o obciążeniu podatnika kosztami opinii biegłego. W dniu [...]r., po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]r., nr [...] określającą wysokość podstawy opodatkowania oraz wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia ww. samochodu w kwocie [...]zł. W ponownym rozpoznaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, Dyrektor Izby Celnej w pierwszej kolejności podał, że zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 108 z 2011r., poz. 626 z późn. zm.) – dalej: "u.p.a.", podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust. 8). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9). Z kolei, zgodnie z art. 104 ust. 10 u.p.a., jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. W kontekście tych regulacji, organ odwoławczy argumentował, że z uwagi na to, iż zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania samochodu w kwocie [...]zł, znacznie odbiegała od jego średniej wartości rynkowej ustalonej przez organ I instancji w kwocie [...]zł (wg katalogu INFO-EKSPERT maj 2012), z czym skarżący się nie zgodził doszło do wywołania opinii nr [...] z dnia 29 sierpnia 2012r. sporządzonej przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Samochodowych - E. S.A. Oddział w L., z którego to tytułu została wystawiona faktura VAT nr [...] z dnia 30 sierpnia 2012r. opiewająca na kwotę [...]zł. W przedmiotowej opinii rzeczoznawca ustalił, iż wartość bazowa przedmiotowego samochodu osobowego wynosi [...] zł. Następnie stosując dodatnią korektę za: pierwszą rejestrację (+[...] zł) oraz korekty ujemne: indywidualny zakup za granicą (-[...] zł), stan utrzymania i dbałość o pojazd ([...] zł) ustalił wartość rynkową brutto badanego pojazdu (nieuszkodzonego) na kwotę [...]zł. Biegły w ww. opinii ustalił wartość rynkową niniejszego pojazdu trzema metodami - metodą urealnionego kosztu naprawy ([...] zł.), metodą zredukowanego kosztu naprawy ([...] zł.) oraz metodą stopnia uszkodzenia ([...] zł). Na podstawie tych ustaleń, organ I instancji określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym ww. samochodu w kwocie [...]zł, a po odliczeniu od tej kwoty podatku VAT i akcyzowego wartość pojazdu przyjęto w kwocie [...]zł, przy zastosowaniu metody stopnia uszkodzenia, z pominięciem tej części wyceny rzeczoznawcy, która uwzględniała wartość pojazdu ustaloną metodą zredukowanego kosztu naprawy oraz po uznaniu, że ustalenie wartości pojazdu powinno uwzględniać jego wyposażenie i stan techniczny w dniu powstania obowiązku podatkowego, a nie koszty związane z przyszłą naprawą. W tych okolicznościach, organ odwoławczy stwierdził, że różnica pomiędzy wysokością podstawy opodatkowania ustaloną przez organ I instancji w kwocie [...]zł a wskazaną przez podatnika w deklaracji w kwocie [...]zł wynosiła 64,58 %, co oznacza, że spełniona została przesłanka z art. 104 ust. 10 u.p.a., albowiem wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiegała co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania. W konsekwencji, zasadnie przyjęto, że koszty opinii biegłego poniesie skarżący. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wywodził, że w myśl przepisów prawa, kosztami sporządzenia opinii podatnik może być obciążony, gdy wysokość podstawy opodatkowania została określona ostatecznie i prawomocnie, a więc jest niewzruszalna. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, gdyż decyzja w sprawie wysokości podstawy opodatkowania, została przeze niego zaskarżona do Sądu. Tym samym, za przedwczesne należało uznać postanowienie o obciążeniu go jako podatnika kosztami opinii biegłego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozważania należy zacząć od przypomnienia, że wyrokiem wydanym w dniu 11 września 2013r. w sprawie o sygn. I SA/Lu 256/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie obciążenia skarżącego kosztami postępowania podatkowego (kosztami opinii biegłego) w kwocie [...]zł. Sąd stwierdził, że w związku z tym, że wyrokiem z dnia 11 września 2013r., w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 255/13 doszło do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł, za przedwczesne należało uznać postanowienie o obciążeniu podatnika kosztami opinii biegłego, dodając że wydanie postanowienia o obciążeniu podatnika kosztami opinii będzie możliwe w sytuacji, gdy po ponownym przeprowadzeniu przez organ podatkowy postępowania w przedmiocie określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym dojdzie do ustalenia, że wartość ta odbiega o co najmniej 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, a tym samym stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 104 ust. 10 u.p.a. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Celnej od wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 256/13 została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2015r. w sprawie I GSK 2031/13, w którym podzielony został pogląd Sądu I instancji o przedwczesności postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, a to w związku z uchyleniem decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Oddalona została także skarga kasacyjna wniesiona przez Dyrektora Izby Celnej od wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 255/13 uchylającego zaskarżoną decyzję w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł (wyrok w sprawie I GSK 4/14 z dnia 11 sierpnia 2015r.). W dniu [...]r. po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]r. nr [...] określającą wysokość podstawy opodatkowania oraz wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia ww. samochodu w kwocie [...]zł. Z kolei zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. będącym przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w L. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie obciążenia skarżącego kosztami postępowania podatkowego w kwocie [...]zł. Dyrektor Izby Celnej powołując się na przepisy art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8-10 u.p.a. stwierdził, że w sytuacji, gdy różnica pomiędzy wysokością podstawy opodatkowania ustaloną przez organ I instancji w kwocie [...]zł, a wskazaną przez podatnika w deklaracji w kwocie [...]zł wynosiła 64,58 %, to oznacza, że spełniona została przesłanka z art. 104 ust. 10 u.p.a., albowiem wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiegała co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania. W konsekwencji - w jego ocenie - zasadnie organ I instancji przyjął, że koszty opinii biegłego poniesie skarżący. Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2017r., w sprawie o sygn. I SA/Lu 670/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]r., nr [...] określającą wysokość podstawy opodatkowania oraz wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia ww. samochodu w kwocie [...]zł. Postanowienie o obciążeniu podatnika kosztami postępowania (kosztami opinii biegłego), na co wskazywano już wyżej, może zostać wydane jedynie w sytuacji, gdy wartość pojazdu ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego, stała się podstawą decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Uchylenie decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wydanej w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu i zakwestionowanie przyjętej przez organ podatkowy wartości pojazdu ponownie pociąga za sobą konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wydanie postanowienia o obciążeniu podatnika kosztami opinii będzie możliwe – jak to już wyjaśnił Sąd w wyroku w sprawie I SA/Lu 256/13, a także Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I GSK 2031/13 – w sytuacji gdy po przeprowadzeniu przez organ podatkowy ponownie postępowania w przedmiocie określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym dojdzie do ustalenia, że wartość ww. samochodu odbiegała o co najmniej 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, a tym samym stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 104 ust. 10 u.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), co skutkowało koniecznością jego uchylenia. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.