I SA/Lu 692/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: przyznać M. Z. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym dnia 20 marca 2012 r. na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżący wykazał, że źródłem jego utrzymania jest renta w kwocie [...] zł. Do wniosku skarżący załączył dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji materialnej, w tym: zaświadczenie spółdzielni mieszkaniowej z dnia 17 stycznia 2012 r., pismo spółdzielni mieszkaniowej w sprawie "uzgodnienia salda" z dnia 7 grudnia 2011 r., roczne obliczenie podatku przez organ rentowy /PIT-40A/ za 2011 r., a także uchwałę SN w sprawie I KZP 2/05. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2012 r., nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Wniosek skarżącego z dnia 20 marca 2012 r. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 września 2010 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Drugim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 stycznia 2011 r. skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 lutego 2011 r., orzekając na podstawie art. 165 p.p.s.a. odmówił zmiany postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. w przedmiocie prawa pomocy. Na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2010 r. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. II FZ 785/11. Jak wynika z powyższego, pierwsze dwa wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy dotyczyły przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, natomiast kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 marca 2012 r. jest ograniczony do żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Brak tożsamości żądania wniosku powoduje, iż niedopuszczalne jest rozpoznanie tego wniosku jako wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2010 r., w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2011 r. I GZ 179/11). Z powyższych względów, wniosek skarżącego z dnia 20 marca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, winien być rozpoznany w świetle unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 marca 2012 r. oraz nadesłanych dokumentów wynika, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest renta w kwocie [...] zł. Dochód skarżącego za cały 2011 r. wyniósł [...] zł (PIT-40A). Skarżący wykazał, iż nie posiada żadnego majątku. Z pisma spółdzielni mieszkaniowej z dnia 17 stycznia 2012 r. wynika, że skarżący zamieszkuje w mieszkaniu typu lokatorskiego o pow. [...] m2, a miesięczne koszty eksploatacji utrzymania lokalu wraz opłatą z tytułu odszkodowania wynoszą miesięcznie [...] zł. Ponadto mieszkanie to jest obciążone zadłużeniem w wysokości [...] zł (pismo spółdzielni mieszkaniowej z dnia 7 grudnia 2011 r.). Biorąc powyższe pod uwagę (w szczególności wysokość miesięcznych dochodów skarżącego, które są niższe niż koszty związane z opłatą zamieszkiwanego lokalu, ciążące na skarżącym zadłużenie związane z powyższym lokalem, brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych), stwierdzić należy, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ubocznie podnieść należy, że orzeczenie o zwolnieniu od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.