I SA/Lu 696/10

PostanowienieWSA w Lublinie2011-03-04

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, gdy skarżący posiada gospodarstwo rolne i nie wykazał, że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego posiadającego znaczny majątek w postaci gruntów rolnych oraz wykazującego dochody z gospodarstwa rolnego, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazał on spełnienia przesłanek materialnych uzasadniających taką pomoc.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych. Posiada gospodarstwo rolne o znacznej powierzchni, sprzęt rolniczy oraz dochody z gospodarstwa, a także jest zadłużony kredytem preferencyjnym. Wcześniej sąd odrzucił jego skargę, a skarżący wniósł kolejny wniosek o prawo pomocy na potrzeby ewentualnej skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 września 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie powyższe uprawomocniło się w związku z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 11/11 oddalającego zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2010 r. odrzucające sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 lutego 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o ustanowienie adwokata. Zatem z uwagi na inny zakres żądania drugiego wniosku, nie zachodzi tożsamość wniosków o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący ubiega się o ustanowienie adwokata po wydaniu przez sąd postanowienia o odrzuceniu skargi. Zatem koszt ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, ewentualnie uczestniczenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie wynosił 240 zł netto i 295,20 zł brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, iż wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia skarżącego, złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 18 lutego 2011r. wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci. W skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, budynki gospodarcze (obora, stodoła), sprzęt rolniczy (ciągnik [...]; dwie przyczepy [...];) oraz grunty rolne o pow. ok. [...] – [...] ha. W rubryce formularza dotyczącej dochodów, skarżący podał, że wraz z żoną osiąga dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. [...] – [...] zł miesięcznie. Ponadto oświadczył, że gospodarstwo jest zadłużone na kwotę ok. [...] – [...] zł. Podniósł również, że z powodu obfitych opadów deszczu nie zebrał zboża z powierzchni ok. [...] ha. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Skarżący posiada znaczny majątek własny w postaci gruntów rolnych, które według zaświadczenia Urzędu Gminy w [...] z 7 grudnia 2010 r. (k-50 akt sprawy) wynoszą [...] ha fiz. ([...] ha przel.). Ponadto na terenie tej gminy dzierżawi grunty rolne o pow. [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowego. Przyjmując zatem powierzchnię posiadanego na terenie Gminy [...] gospodarstwa rolnego, tj. łącznie [...] ha fiz. (tj. [...] ha przel.) należy zakwestionować podane przez skarżącego informacje dotyczące uzyskiwanego miesięcznego dochodu w wysokości ok. [...] – [...] zł. Kierując się wskazaniami art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. - Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) w związku z § 1 pkt 2 lit. e) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się miesięczny dochód w wysokości 207,00 zł. Biorąc pod uwagę to kryterium miesięczny dochód skarżącego może wynieść nawet [...] zł. Można też przyjąć kryterium dochodowe określone art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Prezesa GUS z 22 września 2010r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2009r. (MP Nr 68, poz. 858). Prezes GUS ogłosił, iż przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2009r. - 1.908 zł. Miesięczny dochód rodziny z gospodarstwa rolnego obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 1.908 zł = [...] /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Należy przy tym zaznaczyć, że wyliczony dochód dotyczy jedynie gruntów stanowiących własność i dzierżawionych przez skarżącego w Gminie [...] i nie dotyczy innych dzierżawionych przez skarżącego gruntów, bowiem skarżący w drugim wniosku o prawo pomocy nie wskazał ich wielkości ani w ha fizycznych, ani w ha przeliczeniowych. Stwierdzić należy również, że skarżący w żaden sposób nie uwiarygodnił twierdzeń dotyczących poniesionych w działalności rolniczej strat finansowych w związku z niezebraniem części plonów, ani nawet nie określił wysokości straty. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącego jest fakt, iż skarżący otrzymuje z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopłaty do prowadzonego gospodarstwa rolnego (wg. decyzji z [...] otrzymał kwotę [...] zł). Fakt obciążenia gospodarstwa rolnego kredytem, wynikający z zawartej z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] umowy o kredyt inwestycyjny, świadczy o zdolności kredytowej skarżącego i uznaniu go przez instytucję udzielającą kredytu za osobę posiadającą możliwości finansowe do jego spłaty. Przy czym jest to kredyt preferencyjny, gdyż jak wynika z § 1 umowy kredytowej skarżący przy spłacie odsetek korzysta z dopłat ARi MR. Reasumując powyższe, brak jest podstaw do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (kosztów ustanowienia adwokata), wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło