I SA/Lu 705/09
WyrokWSA w Lublinie2010-01-22
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne, jeśli uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia w sposób jasny i weryfikowalny, jakie grunty zostały wyłączone z opodatkowania na podstawie przepisów o zwolnieniach podatkowych oraz jak uwzględniono grunty stanowiące rowy w podstawie opodatkowania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji organów administracji nie wyjaśnia w sposób jasny i czytelny, jakie konkretnie grunty zostały wyłączone z opodatkowania jako zwolnione, ani jak uwzględniono grunty stanowiące rowy w podstawie opodatkowania podatkiem rolnym. Brak transparentności w tych kwestiach uniemożliwia ocenę zgodności decyzji z prawem i prawidłowości zastosowania przepisów materialnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009. Skarżący zarzucał nieprawidłowe ustalenie wysokości podatku, opodatkowanie gruntów zwolnionych oraz gruntów, których nie posiada. Organy administracji opierały się na danych z ewidencji gruntów, twierdząc, że są one wiarygodne i nie stwierdziły rozbieżności mających wpływ na wysokość zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. przyznaje adwokatowi [...] wynagrodzenie w kwocie [...] w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie 17 zł (siedemnaście złotych), które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania T.K. od decyzji Wójta Gminy, Nr [...], z dnia [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok w wysokości 286 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosiło, że decyzją z dnia [...] organ podatkowy pierwszej instancji ustalił T.K. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009 w wysokości 286 zł, opodatkowując podatkiem rolnym, w wysokości 284,32 zł użytki rolne o pow. 3,8630 ha przeliczeniowe stanowiące podstawę wymiaru podatku (4,33 ha fizyczne) i podatkiem leśnym, w wysokości 1,84 zł, las o pow. 0,1200 ha. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie wypisu z rejestru gruntów wskazującego, że T. K. jest właścicielem gospodarstwa o pow. 4,3300ha (3,8630 ha przeliczeniowe) oraz lasu o pow. 0,1200 ha.
T. K.odwołał się od tej decyzji podnosząc że wysokość podatku ustalona została z naruszeniem prawa. Zarzucał, że zaskarżoną decyzją opodatkowane zostały działki o numerach [...] i [...] kI. III i IV położone w G. o mniejszej powierzchni niż faktyczna. Ponadto zarzucał, że płaci podatek za grunty, których nie posiada, a także za grunty zwolnione z opodatkowania.
Przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 5 czerwca 2009 r. ustosunkowującym się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania podatkowego zgodnego z przepisami Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku rolnych i ustawy o podatku leśnym. Organ stwierdził, że zarzuty podatnika nie są poparte żadnymi dowodami. Ponadto wskazał, że ewidencja gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w L. stanowiąca podstawę wymiaru zobowiązania podatkowego nie zawiera sprzeczności ze stanem faktycznym gruntów stanowiących własność podatnika. Wskazywał ponadto, że podatnik uiścił już podatek tytułem I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego ustalonego zaskarżoną decyzją.
Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, a zapisy wynikające z ewidencji mają rozstrzygające znaczenie jako podstawa opodatkowania, co znajduje swoje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93; wyrok WSA w warszawie z 28 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3501/05; wyrok NSA z 3 marca 2005 r., sygn. akt FSK 912/04). Organ odwoławczy podkreślał jednocześnie, że ewidencja ta jest systematycznie aktualizowana w miarę dokonywania zmian dotyczących m.in. powierzchni gruntów, ich klasyfikacji czy właścicieli.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentowano, że zgodnie z art. 6a ust. 5 ustawy dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o gruntach, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rojnego lub o zaistnieniu zmian, mających wpływ na wysokość podatku. Podobnie, podatnika dotyczy obowiązek złożenia informacji o lasach, stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO podkreślał na wstępie, że podatnik nie kwestionował opodatkowania zaskarżoną decyzją lasu o pow. 0,12 ha.
Z akt sprawy wynika, że T. K. złożył w organie podatkowym w dniu 29 stycznia 2009 r. informację na rok 2009 w sprawie podatku rolnego, w której wskazał (włącznie z gruntami zwolnionymi z podatku rolnego na mocy ustawy) grunty o pow. 4,33 ha oraz informację w sprawie podatku leśnego, w której wskazał do opodatkowania las o pow. 0,12 ha.
Organ podatkowy dołączył do akt trzy wypisy z rejestru gruntów z 5 czerwca 2009 r. tj. 1) dotyczący jednostki rej. [...], obręb 3 G.o pow. 1,57 ha, w skład której wchodzi: działka nr [...] o pow. 0,46 ha, działka nr [...] o pow. 0.05 ha, działka nr [...] o pow. 0,3 ha i działka nr [...] o pow. 0,76 ha; 2) dotyczący działki nr [...] o pow. 2,76 ha (jednostka rej. [...], obręb 19 W.) i 3) dotyczący działki nr [...] stanowiącej las o pow. 0,12 ha (jednostka rej. [...], obręb l A.Organ prowadzący ewidencję gruntów opatrzył każdy z załączonych wypisów urzędową adnotacją stwierdzającą "zgodność niniejszego wypisu z danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów wg stanu z roku 2009", wskazując tym samym, że identyczny stan istniał na dzień 1 stycznia 2009 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze porównując dane wynikające z załączonych wypisów z danymi wskazanymi przez podatnika we wskazanych informacjach podatkowych nie stwierdziło rozbieżności, które miałyby wpływ na wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego. Rozbieżności dotyczą gruntów ornych kI. IVa, odnośnie których w informacji podatnik podał powierzchnię 0,66 ha, natomiast w wypisie dotyczącym działki nr [...] grunty orne klasy IVa stanowią 0,6 ha, a 0,06 ha sklasyfikowano, jako pastwisko kl. IV. W wyniku tego podatnik podał w informacji w sprawie podatku rolnego użytki zielone kI. IV o pow. 0,46 ha, podczas gdy zgodnie z wypisem z rejestru gruntów dotyczącym wskazanych wyżej działek, poza leśną, stanowią one powierzchnię 0,52 ha. Ponadto w informacji podatnik podał użytki zielone kI. V o pow. 0,13 ha, podczas gdy według danych ewidencji gruntów użytki zielone kI. V stanowią 0,05 ha, zaś 0,08 ha to grunty orne kI. V działki nr [...]. Organ odwoławczy kwestionował zasadność zarzutu, że decyzją organu pierwszej instancji opodatkowane zostały grunty podlegające zwolnieniu od podatku rolnego.
SKO stwierdziło bowiem, że organ pierwszej instancji nie opodatkował gruntów podlegających ustawowemu zwolnieniu od podatku rolnego zgodnie z art. 12 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Organ wyłączył z podstawy opodatkowania grunty orne V klasy o pow. 0,08 ha, użytki zielone klasy V o pow. 0,05 ha, użytki zielone VI kIasy o pow. 0,35 ha i grunty zadrzewione i zakrzewione kIasy V o powierzchni 0,2 ha.
Organ pierwszej instancji, opodatkowując przedmiotowe grunty zastosował również prawidłowe stawki podatkowe, uwzględniające obniżone uchwałami Rady Gminy średnią cenę skupu żyta i średnią cenę drewna, stanowiące podstawę obliczenia podatku rolnego i podatku leśnego na 2009 r. na obszarze Gminy .
W związku z powyższym SKO kwestionowało zasadność zarzutu, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowego opodatkowania powierzchni gruntów, tym bardziej, że podatnik nie wskazał w sposób jasny i konkretny na czym miałyby podlegać te nieprawidłowości.
T. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na tę decyzję, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Wójta Gminy nie są zgodne z prawem, albowiem ewidencja gruntów, według skarżącego, nie jest wiarygodna, a ponadto wbrew przepisom prawa opodatkowano grunty zwolnione z opodatkowania oraz rowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosiło o oddalenie skargi.
SKO wyjaśniało również, że jakkolwiek powierzchnia rowów wpływa na powierzchnię gospodarstwa rolnego liczoną w hektarach fizycznych, to jednak podstawą opodatkowania podatkiem rolnym gospodarstwa rolnego jest liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym i nie uwzględnia ona powierzchni rowów. Podnosił również, że zarzuty dotyczące sklasyfikowania gruntów w sytuacji, gdy podatnik nie dysponuje dowodem, który wskazywałby na nieprawidłowości w zakresie danych ewidencji gruntów, należy wyjaśniać w organie prowadzącym tę ewidencję, którym jest starosta.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] organ podatkowy pierwszej instancji ustalił T. K. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009 w wysokości 286 zł, opodatkowując podatkiem rolnym, w wysokości 284,32 zł użytki rolne o pow. 3,8630 ha przeliczeniowego stanowiące podstawę wymiaru podatku (4,33 ha fizyczne) i podatkiem leśnym, w wysokości 1,84 zł, las o pow. 0,1200 ha, które to rozstrzygnięcie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy. Wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego dokonany został na podstawie wypisu z rejestru gruntów wskazującego, że T. K. jest właścicielem gospodarstwa o pow. 4,3300 ha (3,8630 ha przeliczeniowe) oraz lasu o pow. 0,1200 ha.
Na wstępie, w kontekście zarzutu formułowanego w skardze odnośnie braku wiarygodności danych wynikających z ewidencji gruntów podkreślić należy, że jak trafnie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyku publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika więc jednoznacznie, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniach podatkowych (wyrok WSA w Szczecinie z 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 739/08), a w konsekwencji, że dane zamieszczone w tej ewidencji mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne (wyrok WSA w Rzeszowie z 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 37/09 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 26 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Go 43/09).
W kontekście więc normatywnej treści wskazanego przepisu oraz konsekwencji jego obowiązywania w zakresie odnoszącym się do ustalania faktycznej podstawy decyzji podejmowanej w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego brak jest więc podstaw, aby wskazany zarzut skargi uznać za trafny i uzasadniony, tym bardziej, że również sam skarżący w żaden jasny i konkretny sposób nie wskazał i nie wyjaśnił, na czym miałyby polegać nieprawidłowości w zakresie dotyczącym braku korespondencji między danymi zawartymi w ewidencji, a rzeczywistym stanem rzeczy.
Powyższe pozostaje jednak bez wpływy na ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Według Sądu, jest ona uzasadniona zwłaszcza w kontekście analizy treści dowodów z dokumentów w postaci wypisów z rejestru gruntów z 5 czerwca 2009 r. dotyczących jednostki rejestrowej [...], obręb 3 G., o pow. 1,57 ha, w skład której wchodzi: działka nr [...] o pow. 0,46 ha, działka nr [...] o pow. 0.05 ha, działka nr [...] o pow. 0,3 ha i działka nr [...] o pow. 0,76 ha oraz jednostki rejestrowej [...], obręb 19 W., dotyczący działki nr [...] o pow. 2,76 ha (k.10-9) oraz analizy rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie, w jakim wynika z nich, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gospodarstwa rolnego skarżącego stanowiła liczba hektarów przeliczeniowych ustalona na podstawie powierzchni, rodzajów i klasy użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów. Ze stanowiska organów podatkowych w tym względzie wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,33300 ha, co stanowi 3,8630 ha przeliczeniowego oraz lasu o powierzchni 0,1200 ha.
W tym kontekście podkreślenia wymaga, że ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani tym bardziej, wobec jego lakoniczności, z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, aby organy administracji publicznej dokonując ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego uwzględniały w treści podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć treść przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnych, z którego wynika, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klasy użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, z którego wynika, że zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. W tym względzie, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że "organ pierwszej instancji nie opodatkował gruntów podlegających ustawowemu zwolnieniu od podatku rolnego zgodnie z art. 12 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Organ wyłączył z podstawy opodatkowania grunty orne V klasy o pow. 0,08 ha, użytki zielone klasy V o pow. 0,05 ha, użytki zielone VI kIasy o pow. 0,35 ha i grunty zadrzewione i zakrzewione kIasy V o powierzchni 0,2 ha", jak również zawarte w odpowiedzi na skargę, że "wprawdzie powierzchnia rowów wpływa na powierzchnię gospodarstwa rolnego liczoną w hektarach fizycznych, to jednak podstawą opodatkowania podatkiem rolnym gospodarstwa rolnego jest liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, nie uwzględniająca powierzchni rowów" nie odwołuje się do żadnych miarodajnych i tym samym możliwych do zweryfikowania argumentów, ani też faktów., co czyni w konsekwencji niemożliwym ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w zakresie odnoszącym się do prawidłowości jej podstawy faktycznej, a w konsekwencji również prawidłowości zastosowania adekwatnych przepisów prawa materialnego.
W analizowanym zakresie podkreślić bowiem należy, że obowiązkiem organu podatkowego jest, zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej, dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy zobowiązany jest więc w konsekwencji do podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przy tym powinien prowadzić postępowanie w sposób realizujący dyrektywy wynikające z zasad określonych w przepisach art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasada przekonywania strony). Powyższe jest warunkiem koniecznym prawidłowej realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i swobodnej oceny dowodów (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), które pozostają ze sobą w bezpośrednim i ścisłym związku. Z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonywanej z perspektywy analizy akt sprawy, przywołań należy chociażby stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 14 stycznia 1994 r., w sprawie sygn. akt III SA 491/94, z którego wynika, iż o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, że organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody. W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu jest wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co oznacza konieczność ustosunkowania się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie i nakaz ich oceny w kontekście całości materiału dowodowego. Warunkiem koniecznym uznania decyzji - wydanej w rezultacie przeprowadzonych ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów - za zgodną z prawem jest również sporządzenie, w sposób prawem przepisany, jej uzasadnienia stanowiącego integralną część rozstrzygnięcia wydawanego, co do istoty sprawy. Jest to istotne, zważywszy na funkcje uzasadnienia, jako elementu rozstrzygnięcia (funkcja realizacji obowiązku wykazania podstawy rozstrzygnięcia; funkcja kontroli trafności decyzji; funkcja perswazyjna). W uzasadnieniu decyzji organ zobowiązany jest bowiem zawrzeć umotywowaną ocenę stanu faktycznego sprawy w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2479/94).
Według Sądu, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, dokonywana z perspektywy wskazanych wyżej zasad oraz przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w ich warstwie faktycznej, ale również i prawnej, uzasadnia jednak wniosek, że w zakresie odnoszącym się do przeprowadzonych w sprawie ustaleń stanowiących faktyczną podstawę wydanych decyzji podatkowych, a w konsekwencji również w zakresie odnoszącym się do ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji "stwierdzonych" faktów decyzje te, w zakresie odnoszącym się do realizacji wskazanych wyżej zasad oraz funkcji uzasadnienia decyzji administracyjnej, nie realizują standardu określonego przepisem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wynika z nich bowiem, aby rzeczywiście w przedmiotowej sprawie wyłączone zostały z opodatkowania grunty orne V i VI klasy oraz grunty zadrzewione i zakrzewione kIasy V. Ich suma stanowi 0,68 ha, i jak wynika z uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć składały się one również na całkowitą powierzchnię gruntów gospodarstwa rolnego skarżącego, tj. 4,33 ha stanowiącą punkt wyjścia dla powierzchni przeliczeniowej, tj. 3,8630 ha przeliczeniowych stanowiących podstawę wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W kontekście wskazanych wyżej zasad postępowania podatkowego, ich normatywnej treści oraz konsekwencji obowiązywania, zasadnie należy więc stwierdzić, że obowiązkiem organu podatkowego, jest jasne, przejrzyste i czytelne, zwłaszcza dla adresata decyzji administracyjnej (co ma również znaczenie dla realizacji innych wskazanych wyżej funkcji uzasadnienia decyzji, zwłaszcza zaś funkcji kontroli trafności decyzji) wskazanie i wyjaśnienie, powierzchnia całkowita których gruntów stanowiła punkt wyjścia dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym, jako liczby hektarów przeliczeniowych, w odniesieniu zaś, do których konkretnie spośród tychże gruntów, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, miało zastosowanie zwolnienie przedmiotowe. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie udzielają w tej kwestii żadnych jednoznacznych odpowiedzi. Kwestia ta pomijana jest bowiem, albo w ogóle milczeniem (decyzja organu pierwszej instancji), albo przedstawiana w sposób, który uniemożliwia jakąkolwiek weryfikację trafności i prawidłowości prezentowanych w tym przedmiocie wyjaśnień (uzasadnienie zaskarżonej decyzji).
Ponadto, w zakresie odnoszącym się do faktycznej podstawy wydanych w sprawie rozstrzygnięć podnieść również należy, że jak wynika z ewidencji gruntów i budynków, w skład należących do gospodarstwa rolnego skarżącego gruntów, o łącznej powierzchni 4,33 ha wchodziły również, nie posiadające oznaczenia klasy gleboznawczej, rowy o łącznej powierzchni 0,0961 ha.
Z przepisu art. 1 ustawy o podatku rolnym wynika, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Użytkami rolnymi są zaś: grunty orne (R), sady (S), łąki trwałe (Ł), pastwiska trwałe (Ps), grunty rolne zabudowane (B), grunty pod stawami (Wsr) oraz rowy (W) - § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W kontekście określonych w Rozdziale 2 ustawy o podatku rolnym zasad ustalania podatku podkreślić należy znaczenie art. 2 ust. 1 ustawy, z którego wynika, że gospodarstwem rolnym są grunty o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej. Skoro więc w posiadania skarżącego znajdowały się użytki rolne (grunty) o areale większym, niż wskazany w art. 2 ust. 1 ustawy, to zgodnie z tym przepisem i zawartą w nim definicją, kwalifikować je należało, jako gospodarstwo role. W skład tak rozumianego gospodarstwa rolnego wchodziły również użytki rolne w postaci rowów, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem "W". Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowiła więc liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym).
W tym kontekście podkreślić należy, że na gruncie art. 4 ust. 5, 6, 7 i 8 ustawy o podatku rolnym ustawodawca określił przelicznik powierzchni użytków rolnych dla gruntów ornych, łąk i pastwisk, sadów, gruntów pod stawami zarybionymi i gruntów pod stawami niezarybionymi, z pominięciem rowów. Skutkuje to więc brakiem technicznej możliwości ustalenia na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, liczby ich hektarów przeliczeniowych. Przy tym, brak technicznych możliwości ustalenia podatku od tego rodzaju użytków rolnych (rowów) wchodzących w skład gospodarstwa rolnego (brak przelicznika, czyli innymi słowy brak możliwości przeliczenia ich powierzchni na liczbę hektarów przeliczeniowych) nie uzasadnia zastosowania, jako punktu wyjścia dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, postawy o której stanowi art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jest ona bowiem zastrzeżona tylko i wyłącznie dla "pozostałych gruntów", tj. takich które nie wchodzą w skład "gospodarstwa rolnego".
Prawnopodatkowy status rowów, jako gruntów, o których mowa w art. 1 ustawy o podatku rolnym, determinowany jest więc kwalifikowaniem ich, jako "grunty gospodarstw rolnych", albo jako "grunty pozostałe". W związku z tym zaliczenie ich powierzchni do ogólnej powierzchni gospodarstwa rolnego, w rozumieniu wynikającym z art. 2 ust. 1 ustawy, skutkuje brakiem możliwości ustalenia od nich podatku rolnego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji, nie wynika, aby w sposób czyniący zadość standardowi determinowanemu przywołanymi zasadami Ordynacji podatkowej oraz przepisem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe wyjaśniły faktyczną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie odnoszącym się do analizowanej wyżej kwestii, tj. kwestii ustalania podstawy opodatkowania podatkiem rolnym. Z tego punktu widzenia, musi być więc ona uznana za wątpliwą w równie wysokim stopniu, jak ta, która odnosiła się do wyjaśnienia konsekwencji obowiązywania i zastosowania w sprawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym.
Ponownie rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni więc w kontekście wniosków wypływających treści ewidencji gruntów i budynków, normatywne konsekwencje obowiązywania zasad wyrażonych na gruncie art. 120, art. 121, art. 124, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W zakresie odnoszącym się do twierdzeń odnośnie ustalania podstawy opodatkowania podatkiem rolnym z uwzględnieniem i zastosowaniem zwolnienia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, jak również ustalania jej z uwzględnieniem wskazanych wyżej wniosków formułowanych na gruncie analizy przepisu art. 4 ustawy o podatku rolnym, w zakresie odnoszącym się do prawnopodatkowego statusu rowów, uzasadni je w sposób jasny, przejrzysty i czytelny dla adresata decyzji, zwłaszcza zaś w sposób czyniący zadość wskazanym wyżej funkcjom, jakie powinno realizować uzasadnienie decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 3 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a w związku z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 162, poz. 1348 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło