I SA/Lu 763/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-11-29

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, ale jest w stanie ponieść koszty utrzymania koniecznego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym. W przypadku, gdy poniesienie kosztów ustanowienia doradcy podatkowego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, należy przyznać prawo pomocy w tym zakresie. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych może zostać odmówione, jeśli strona posiada dochody pozwalające na ich pokrycie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu podała swoje dochody, koszty utrzymania oraz zobowiązania podatkowe. Po analizie przedstawionych dokumentów i oświadczeń, referendarz sądowy uznał, że strona posiada dochody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, jednakże poniesienie kosztów ustanowienia doradcy podatkowego spowodowałoby taki uszczerbek.
Rozstrzygnięcie
I) Przyznano P. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. II) Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu p o s t a n a w i a I) przyznać P. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Krajowe Rady Doradców Podatkowych; II) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem i żoną, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z własnego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych brutto oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...] złotych brutto. Strona skarżąca oświadczyła, że łącznie jej miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych. Oświadczyła ona również, że na brak możliwości poniesienia przez nią kosztów niniejszego postępowania wpływa i to, że spłaca zobowiązanie podatkowe. Strona skarżąca wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczenie z dnia 20 listopada 2012 r., z którego wynika, że w miesiącu październiku 2012 r. stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego jej gospodarstwa domowego wyniosły [...] złotych zaś w miesiącu listopadzie 2012 r. – [...] złotych, przy czym w obu przypadkach do kosztów tych nie wliczono kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny oraz zakupu środków higieny osobistej, odzieży czy środków czystości. Z oświadczenia z tego samego dnia wynika, że strona skarżąca i jej małżonka są właścicielami samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2004. Z zaświadczenia z zakładu pracy strony skarżącej wynika, że jej wynagrodzenie netto wynosi [...] złotych. Z zaświadczenia z zakładu pracy żony strony skarżącej wynika, że pobiera ona wynagrodzenie netto w kwocie [...] złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osobom posiadającym dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Strona skarżąca oraz jej żona posiadają stałe dochody pokrywające w całości koszty utrzymania koniecznego i mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ponadto są oni właścicielami samochodu osobowego. Nie można zatem przyjąć aby strona skarżąca zaliczała się do osób ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź do osób posiadających dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia w całości wniosku strony skarżącej. Nie ma jednak przeszkód aby rozważyć możliwość przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego w związku z ponoszeniem pełnych kosztów postępowania. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że poniesienie przez stronę skarżąca minimalnych kosztów ustanowienia doradcy podatkowego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi łącznie [...] złotych netto zaś stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego bez kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny i kosztów zakupu dla niej środków higieny osobistej oraz środków czystości i odzieży wynoszą od [...] złotych do [...] złotych. Zatem na poczet kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny, kosztów zakupu dla niej środków higieny osobistej oraz środków czystości i odzieży miesięcznie pozostaje kwota od [...] złotych do [...] złotych. Minimalny koszt ustanowienia doradcy podatkowego ze względu na wartość przedmiotu sporu w sprawie niniejszej wynosi 1.476,00 złotych brutto (§3 ust. 1 pkt 1 lit. d w zw. z §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153) w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Zatem koszt ten w całości przewyższa środki, które pozostają stronie skarżącej na poczet kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny, kosztów zakupu dla niej środków higieny osobistej oraz środków czystości i odzieży. Tym samym chcąc ustanowić doradcę podatkowego z wyboru strona skarżąca na jego minimalne wynagrodzenie przeznaczyć musiałaby w całości środki, które wydaje na koszty wyżywienia trzyosobowej rodziny, kosztów zakupu dla niej środków higieny osobistej oraz środków czystości i odzieży oraz częściowo środki finansowe przeznaczane na poczet innych kosztów utrzymania koniecznego. Skutkowałby to powstaniem uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Dlatego referendarz sądowy uznał, że strona skarżąca bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia doradcy podatkowego. Nie można zaś przyjąć, aby poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych niniejszego postępowania przekraczało jej możliwości finansowe. Koszty sądowe w niniejszej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 341 złotych (§1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 170 złotych (§3 w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Porównanie wysokości kosztów sądowych do wysokości kwot pozostających na poczet kosztów wyżywienia wskazuje, że strona skarżąca bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego może ponieść koszty sądowe. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło