I SA/Lu 803/15
WyrokWSA w Lublinie2016-02-26
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zostać zwolniony od odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki, jeśli nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, a także nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca, jako członek zarządu spółki, nie wykazała przesłanek zwalniających ją od odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżąca nie wykazała, że podjęła działania zapobiegające upadłości lub wskazała majątek spółki pozwalający na zaspokojenie wierzyciela podatkowego. Ponadto, skarżąca nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, mimo że od 2009 r. zaprzestała ona wywiązywania się ze swoich zobowiązań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej I. K. jako byłego członka zarządu spółki M. sp. z o.o. za zaległości spółki z tytułu nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz od lutego do grudnia 2010 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. I. K. kwestionowała swoją odpowiedzialność, zarzucając organowi naruszenie przepisów poprzez prowadzenie postępowania tylko wobec niej, podczas gdy w zarządzie zasiadał również R. K. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Dyrektora Izby Skarbowej za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Małgorzata Fita Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej (organ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]., orzekającą o odpowiedzialności podatkowej I. K. za zaległości podatkowe M. spółki z o.o. w M. (spółka), solidarnie wraz z pozostałymi członkami zarządu i spółką z tytułu nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. i od lutego do grudnia 2010 r. z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Z ustaleń organu i przedstawionych akt podatkowych wynika, że I. K. (dalej I.. K.) była członkiem zarządu spółki wraz z R. K. (dalej R.. K.) od momentu jej ustanowienia w 2006 r. (umowa spółki została zawarta aktem notarialnym z dnia 27 lutego 2006 r.) do dnia 12 kwietnia 2012 r., kiedy zgłosiła rezygnację.
Spółka, jako płatnik, nie wpłaciła na konto Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. W następstwie, w dniu [...] r. oraz w dniu [...] wydano wobec spółki decyzje określające jej wysokość pobranych i niewpłaconych zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za powyższe okresy. Pierwsza z nich dotyczyła zaliczki za grudzień 2008 r., a kolejna zaliczek za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. Decyzje te zostały doręczone spółce odpowiednio w dniu [...] grudnia 2011 r. i w dniu [...] kwietnia 2012 r.
W oparciu o deklaracje spółki, w dniu 24 stycznia 2011 r. wystawiono wobec niej tytuł wykonawczy nr [...] ([...]) obejmujący zaliczkę za grudzień 2008 r. oraz w dniu 12 maja 2011 r. tytuły wykonawcze nr [...] ([...]7), SM [...] ([...]), SM [...] ([...]), dotyczące z kolei zaliczek za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. Jednak prowadzone na ich podstawie postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Jednocześnie zastosowane w toku postępowania egzekucyjnego środki egzekucyjne spowodowały przerwę biegu terminu przedawnienia zobowiązania dotyczącego omawianych
zaliczek. Zobowiązanej spółce organ egzekucyjny doręczał zawiadomienia o kolejno stosowanych środkach egzekucyjnych, m.in. w październiku 2012 r. Przeprowadzone czynności egzekucyjne doprowadziły do uzyskania kwoty rzędu [...] zł, która została zaliczona wyłącznie na koszty postępowania egzekucyjnego wynoszące ponad [...] zł, stosownie do postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] Organowi egzekucyjnemu nie udało się ustalić innych składników majątkowych spółki, a na rachunku bankowym nie ma środków finansowych. W związku ze zbyciem ruchomości należących do spółki zostało wszczęte postępowanie karne dotyczące udaremnienia egzekucji.
W tych okolicznościach, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2014 r. (doręczonym I.. K. w dniu 18 sierpnia 2014 r.), wszczęto w stosunku do I.. K. postępowanie podatkowe mające za przedmiot jej odpowiedzialność podatkową za zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych dotyczące grudnia 2008 r. oraz miesięcy od lutego do grudnia 2010 r., nieodprowadzone na rzecz organu podatkowego z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Organ wyjaśnił, że I.. K. nie wykazała majątku spółki, z którego egzekucja mogłaby doprowadzić do przymusowego uzyskania przez wierzyciela podatkowego należnych zaliczek z odsetkami. Składała w postępowaniu podatkowym kolejne pisma, w których konsekwentnie twierdziła, że spółka dysponuje majątkiem pozwalającym na wyegzekwowanie należności podatkowych. Jednak z przebiegu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego od 2011 r., wynika jednoznacznie, że spółka nie ma majątku, środków finansowych, pozwalających na zrealizowanie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela podatkowego. I.. K. nie wymienia żadnych konkretnych składników majątkowych - ruchomości, nieruchomości - które byłyby pominięte przez organ egzekucyjny. Ponadto jakkolwiek I.. K. wyraża swoje stanowcze przekonanie o istnieniu środków finansowych spółki, to jednak nie ma ich na rachunku bankowym i jednocześnie egzekwowane należności nie są regulowane. Wobec tego, w ocenie organu, trudno przyjąć, aby I.. K. rzeczywiście wskazała mienie spółki, pozwalające na wyegzekwowanie m.in. zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za ww. miesiące z odsetkami.
Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki bądź o wszczęcie postępowania układowego także nie został złożony, pomimo że spółka od stycznia 2009 r. zaprzestała wywiązywać się ze swoich zobowiązań publicznoprawnych oraz wobec kontrahentów gospodarczych. Tymczasem z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (obecnie Dz.U.2015.233 ze zm. - u.p.u.n., według stanu prawnego obowiązującego do końca 2015 r.) wynika, że w terminie 14 dni od zaprzestania płacenia zobowiązań, każdy uprawniony do reprezentacji spółki z o.o. sam bądź łącznie z innymi osobami miał obowiązek wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. I.. K. nie wywiązała się z tego obowiązku.
Podsumowując, organ przyjął, że I.. K. ponosi odpowiedzialność podatkową za nieodprowadzone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 107 § 1, § 2, art. 116 § 1 - § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm. - o.p.). Organ podkreślał, że w świetle przedstawionych wyżej okoliczności I.. K. nie wykazała przesłanek, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p., uwalniających członków zarządu spółki z o.o. od omawianej, szczególnej odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe.
I..K. (skarżąca) w skardze na powyższą decyzję organu domagała się jej uchylenia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zarzuciła naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego i wydanie decyzji tylko wobec jednego z dwóch członków zarządu spółki.
Skarżąca motywowała, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją w skład zarządu spółki wchodził jeszcze R.. K., którego zaskarżona decyzja nie dotyczy. Tym samym w nin. sprawie organ nie uwzględnił stanowiska prawnego zawartego w uchwale sygn. I FPS 4/08, a w następstwie naruszył ustawowe reguły solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki za jej zaległości podatkowe.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wyjaśnił również, że w motywach uchwały, na którą powołuje się skarżąca, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) zaakceptował, z punktu widzenia zgodności z prawem, taką sytuację, w której organ podatkowy prowadzi odrębne postępowania i wydaje odrębne decyzje w stosunku do każdego z członków zarządu spółki z o.o., ponoszących solidarną odpowiedzialność podatkową za jej zaległości podatkowe. Zatem postępowanie organu w rozpatrywanej sprawie, jakkolwiek nie było modelowe, to jednak, wbrew przekonaniu skarżącej, nie naruszyło prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo, w piśmie z dnia 2 lutego 2016 r., organ uściślił, że kwota odsetek od ww. zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych została wyliczona za czas, poczynając od dnia następującego po dniu, w którym upływał termin płatności każdej z nich do dnia 23 października 2014 r, kiedy organ I instancji wydał w nin. sprawie decyzję o odpowiedzialności podatkowej skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 4 o.p. osoby trzecie solidarnie z podatnikiem ponoszą odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe podatnika z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Następnie zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Natomiast art. 116 § 2 omawianej ustawy stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich
obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W myśl zaś art. 116 § 3 o.p. w przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Z kolei art. 116 § 4 ww. ustawy mówi o tym, że przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.
Dla ścisłości trzeba przypomnieć, że zaległością podatkową, wymienioną w art. 116 § 2 o.p., jest również nieodprowadzona przez płatnika zaliczka, co wynika z treści art. 51 § 2, § 3 o.p. Zatem osoby trzecie, co do zasady, odpowiadają za zaległości podatkowe z tytułu zaliczek z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 107 § 2 pkt 1, 2, 4 o.p.
W okolicznościach analizowanej sprawy poza sporem pozostawało, że I.. K. i R.. K. tworzyli dwuosobowy zarząd spółki m.in. w latach 2009 - 2011, a więc kiedy upływał termin płatności kolejnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. i stawały się one zaległością podatkową spółki jako płatnika z obowiązkiem zapłaty od nich odsetek.
W myśl reguł określonych w art. 31 do art. 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2000.14.176, Dz.U.2010.51.307 ze zm. w brzmieniu dla analizowanych lat podatkowych) spółka, jako płatnik, miała obowiązek w ustawowo określonych terminach wpłacać właściwemu organowi podatkowemu miesięczne zaliczki na ten podatek - zasadniczo do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (por. w szczególności art. 31 i art. 38 ust. 1 wymienionej ustawy podatkowej). Bezspornie spółka, będąc płatnikiem, nie odprowadzała powyższych zaliczek.
W takiej sytuacji na płatniku spoczywa odpowiedzialność z tytułu nieodprowadzonych zaliczek, która trwa także po upływie roku podatkowego, zgodnie z art. 30 § 1, § 3, § 4, § 6 o.p. W myśl bowiem art. 30 o.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony (§ 1). Płatnik lub inkasent odpowiada za należności wymienione w § 1 lub 2 całym swoim majątkiem (§ 3). Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczność, o której mowa w § 1 lub 2, organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku (§ 4). Decyzję, o której mowa w § 4 i 5, organ podatkowy może wydać również po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego (§ 5).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w sprawie sygn. II FSK 2670/10 (por. też sprawy sygn.: II FSK 2673/10 czy II FSK 25/11) odpowiedzialność płatnika nie jest odpowiedzialnością za zobowiązanie podatkowe ciążące na podatniku. Odpowiada on za własne działanie (bądź zaniechania działania) związane z wykonywaniem przez niego ustawowych obowiązków płatnika określonych w art. 8 o.p., a nie za zobowiązanie osoby trzeciej (podatnika), co wprost wynika z art. 30 § 4 o.p. Odpowiedzialność majątkowa płatnika nie wynika w związku z tym z zachowania (działania, zaniechania działania) innego podmiotu (tj. podatnika), ale jest związana właśnie z zachowaniem płatnika, który ponosi ciężar tej odpowiedzialności (por. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. SK 10/08, OTK-A 2010, Nr 9, poz. 99).
Wobec tego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, których spółka jako płatnik nie odprowadziła na rzecz właściwego organu podatkowego, stały się zaległościami podatkowymi spółki jako płatnika według art. 51 § 3 o.p. Trzeba przy tym zauważyć, że porównanie art. 51 § 2 z § 3 o.p. prowadzi do wniosku, zgodnie z którym ustawodawca wyraźnie odróżnia - z punktu widzenia definicji zaległości podatkowej - zaliczkę na podatek niezapłaconą przez podatnika i o niej mówi w art. 51 § 2 o.p. od zaliczki na podatek niewpłaconej przez płatnika, objętej z kolei zakresem art. 51 § 3 o.p. W konsekwencji inne są reguły naliczania odsetek od zaległości podatkowych w postaci zaliczek, w tym przypadku na podatek dochodowy od osób fizycznych, kiedy ma je odprowadzić sam podatnik, a inne w sytuacji, gdy jest to obowiązkiem innego podmiotu - płatnika. Te wynikające z art. 53 § 2 i art. 53a § 1 o.p. odnoszą się do podatnika, bowiem to podatnik deklaruje wysokość podatku należnego, do którego nawiązuje rozwiązanie przyjęte w art. 53 § 2 o.p. i wyłącznie o podatniku mówi art. 53a o.p.
W świetle powyższych unormowań prawnych należy dojść do wniosku, zgodnie z którym niezapłacona przez płatnika zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych jest odrębną zaległością podatkową, spoczywającą wyłącznie na płatniku, od której płatnik ma obowiązek zapłacić odsetki za czas, poczynając od dnia następującego po dniu upływu ustawowego terminu płatności zaliczki przez płatnika na rachunek organu podatkowego, stosownie do art. 53 § 3 i § 4 o.p., do dnia faktycznej zapłaty zaliczki przez płatnika, bez względu na rozliczenie podatkowe deklarowane przez podatnika, w którym podatnik zawsze uwzględnia zaliczki jakie miał obowiązek odprowadzić płatnik i w następstwie stosownie zmniejsza kwotę podatku do wpłaty bądź zwiększa deklarowaną nadpłatę.
Dlatego organ prawidłowo przyjął istnienie zaległości podatkowej spółki z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za ww. miesiące 2008 r. i 2010 r. wraz z odsetkami liczonymi od upływu ustawowego terminu płatności każdej z nich do dnia wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącej za te zaległości wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Tak określony zakres odpowiedzialności podatkowej skarżącej, jako członka zarządu spółki, pokrywa się z zakresem odpowiedzialności samej spółki, będącej w analizowanych okolicznościach płatnikiem.
W okolicznościach analizowanej sprawy egzekucja przeprowadzona wobec spółki okazała się nieskuteczna. Trzeba przy tym zaznaczyć, że prowadzone postępowanie egzekucyjne i stosowane w jego toku środki egzekucyjne, o których spółka była na bieżąco powiadamiana, spowodowały przerwę biegu terminu przedawnienia na zasadzie art. 70 § 4 o.p. m.in. w 2012 r. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że w myśl uchwały w sprawie sygn. II FPS 5/09, zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r., o terminie płatności w styczniu 2009 r., co do zasady, ulegała przedawnieniu z końcem 2014 r. Zatem do końca 2014 r. istniał obowiązek spółki dotyczący zapłaty omawianych zaliczek wraz z odsetkami i organ podatkowy był uprawniony zastosować art. 108 § 1 w zw. z art. 116 § 1 - § 4 i art. 118 § 1 o.p. W ocenie sądu, nadal aktualne pozostaje stanowisko prawne przyjęte w uchwale sygn. I FPS 5/07, zgodnie z którym z punktu widzenia art. 118 § 1 o.p. istotna jest data wydania decyzji przez organ I instancji. Tymczasem w okolicznościach analizowanej sprawy decyzja organu I instancji została nie tylko wydana, ale też doręczona skarżącej na ręce pełnomocnika jeszcze
w 2014 r. Stosownie zaś do treści art. 118 § 1 o.p. czas na wydanie omawianej decyzji wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa.
W ocenie sądu, organ prawidłowo wykazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki m.in. odnośnie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. wraz z odsetkami okazało się nieskuteczne. W uchwale sygn. II FPS 6/08 NSA wyjaśnił, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji dla potrzeb stosowania art. 116 § 1 o.p. wymaga przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, przy czym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji podlega ustaleniu na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Organ w tym zakresie przeprowadził wnikliwe, wszechstronne i wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, a w jego rezultacie jednoznacznie wykazał, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego egzekucja mogłaby zostać skutecznie przeprowadzona, tytuły wykonawcze zrealizowane.
Skarżąca twierdzi, że spółka ma majątek. Nie wymienia jednak konkretnych ruchomości, nieruchomości czy praw majątkowych spółki, które dotychczas byłyby pominięte przez organ egzekucyjny. Na rachunku bankowym spółki nie ma środków. Jeśli zdaniem skarżącej spółka rzeczywiście ma majątek, to przede wszystkim na skarżącej spoczywał obowiązek dokładnego wskazania go organowi egzekucyjnemu. Tak się jednak nie stało, a zatem nie jest wiarygodne twierdzenie skarżącej o tym, że egzekucja prowadzona wobec spółki realnie może okazać się skuteczna. Trzeba też wyraźnie podkreślić, że majątek R.. K. a majątek spółki, to dwie odrębne masy majątkowe, dwóch samodzielnych, niezależnych podmiotów prawa. Wobec tego nawiązywanie przez skarżącą do majątku R.. K., do uzyskiwanych przez niego dochodów w żadnym razie nie oznacza wykazania majątku spółki.
Zdaniem sądu, należy również zgodzić się z organem co do tego, że w realiach analizowanej sprawy w sposób nieuzasadniony skarżąca nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości spółki bądź o otwarcie postępowania układowego. Skarżąca nie podważa ustaleń organu, w myśl których od 2009 r. spółka zaprzestała wywiązywać się ze swoich zobowiązań, także publicznoprawnych. Z tego powodu doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego z inicjatywy wierzyciela podatkowego oraz ZUS. Trzeba przypomnieć, że w myśl art. 10 u.p.u.n. (w brzmieniu od 1 stycznia 2009 r.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie zaś do art. 11 tej ustawy dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2). Z kolei art. 21 u.p.u.n. stanowi, że dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). W tym stanie prawnym, bez względu na stan majątkowy spółki i wysokość jej wymagalnych zobowiązań, sam fakt niewykonywania przez spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych zobowiązywał skarżącą do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki. Takiej inicjatywy skarżąca jednak nie podjęła, pomimo że spółka nie regulowała nie tylko zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2009 r., ale nie wywiązywała się również ze swoich obowiązków płatnika jeszcze za 2008 r. oraz następnie za 2009 r. i 2010 r., jak również wobec ZUS. Zatem aktualnie należy stwierdzić, że postawa skarżącej nie zasługuje na prawną ochronę. Prowadziła ona do istotnego naruszenia uzasadnionych interesów wierzycieli spółki.
W świetle powyższego organ prawidłowo wykazał, że w realiach rozpatrywanej sprawy skarżąca nie może w sposób uprawniony powoływać się na przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. Nie ma żadnych okoliczności, przemawiających za uwolnieniem jej od omawianej odpowiedzialności podatkowej za obciążające spółkę zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z odsetkami za wymienione miesiące 2008 r. i 2010 r., jak również za koszty egzekucyjne wynikające z nieskutecznych prób przymusowego uzyskania tych należności od spółki, jako płatnika.
Kwestia czy skarżąca w 2012 r. złożyła skuteczną rezygnację z udziału w zarządzie spółki nie ma znaczenia dla wyniku nin. sprawy. W myśl uchwały sygn. II FPS 3/09 także były członek zarządu ponosi odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki z o.o., jeśli powstały one w czasie sprawowania przez niego tej funkcji, a jednocześnie nie wykazał on przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. Powyższe stanowisko prawne znalazło wyraz w treści art. 116 § 4 o.p.
Trzeba też stwierdzić, że stanowisko organu respektuje zapatrywanie prawne przyjęte w uchwale sygn. I FPS 4/08, bowiem dopuszczono w niej równoległe prowadzenie odrębnych postępowań podatkowych w stosunku do wszystkich członków zarządu, mogących ponosić odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe, w tym przypadku spółki. Z przedstawionych akt podatkowych wynika, że organ I instancji orzekł w odrębnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej R.. K. za zaległości podatkowe z tytułu nieodprowadzonych przez spółkę zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2008 r. oraz za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, w tych samych wysokościach. Wobec tego stanowisko prezentowane przez skarżącą nie może prowadzić do podważenia legalności zaskarżonej decyzji (por. m.in. t. III akt podatkowych przedstawionych do nin. sprawy).
Orzeczenia powołane w treści nin. uzasadnienia są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl oraz w elektronicznym zbiorze LEX.
Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło