I SA/Lu 983/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "G." SA w W. Region w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 16 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od nieruchomości za lata 1993-1996 - skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 lipca 1997 r. (...) wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławczego w L. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 16 kwietnia 1997 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od nieruchomości za lata 1993-1996 w kwocie 1.434,10 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał między innymi, że stosownie do przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązującego w okresie do dnia 31.12.1996 r. podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości dla budowli stanowiła ich wartość początkowa określona według zasad przewidzianych w odrębnych przepisach dla celów amortyzacji, chociażby były one całkowicie zamortyzowane. Zdaniem organu odwoławczego nie do przyjęcia jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 czerwca 1996, że na wartość początkową budowli nie mają wpływu ani dokonane odpisy amortyzacyjne ani ich aktualizacja oraz że podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości po 1 stycznia 1996 r. jest wartość początkowa budowli określona jedynie na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o rachunkowości, a przed 1 stycznia 1996 r. wartość początkowa ustalona na podstawie art. 248 par. 1 i art. 423 par. 1 kodeksu handlowego. Wyrażenie takiego poglądu przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu uchwały, dotyczącej innej sprawy, nie może być traktowane jako powszechnie obowiązująca wykładnia przepisów. Zareprezentowane w uzasadnieniu uchwały stanowisko Trybunału Konstytucyjnego dotyczące wartości początkowej budowli odbiega zasadniczo od dotychczasowej praktyki i poglądów doktryny. Za podstawę opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości powszechnie uważano wartość początkową brutto /bez uwzględnienia dokonanych odpisów amortyzacyjnych/, która podlegała okresowej aktualizacji. Taka praktyka była aprobowana zarówno przez podatników jak i orany podatkowe gmin. Przyjmowano, że za podstawę opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości wartość początkową brutto ustaloną na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe (...) /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./, a w stosunku do podatników nie zobowiązanych do prowadzenia pełnej księgowości Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 124 poz. 553/, natomiast od 1995 r. wartość początkową budowli ustaloną na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 7 poz. 34 ze zm./. Przepisy zawarte w ww. aktach prawnych są przepisami dla celów amortyzacji, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, regulowały one również prawne aspekty amortyzacji i aktualizacji wyceny środków trwałych. Tym samym należy je stosować nie tylko do podatku dochodowego - jak to przyjmuje Trybunał Konstytucyjny - lecz także do innych przypadków, w których następuje odwołanie do "zasad przewidzianych w odrębnych przepisach dla celów amortyzacji". W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż brak jest podstaw prawnych do zwrotu "nadpłaty" w podatku od nieruchomości od budowli stosownie do skorygowanych przez podatnika deklaracji podatkowych. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka Akcyjna "G." w W. Region w L. domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przy jej wydawaniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ przez niewłaściwą wykładnię przepisu polegającą na opieraniu obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości na podustawowych aktach prawnych oraz niestabilnych zdarzeniach faktycznych i prawnych - prowadzących do naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez państwo prawa. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, że wykładnia systemowa oraz celowościowa art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dokonana w uzasadnieniu uchwały Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy wiążącej, jednak nie można pozbawiać znaczenia tej wykładni dla stosowania prawa przez inne organy państwa. Skarżący podziela pogląd Trybunału Konstytucyjnego, że podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości w przypadku budowli jest jej wartość "historyczna", z uwagi na to, iż obowiązek podatkowy może być oparty wyłącznie na ustawie, a nie na przepisach podustawowych wydanych w wykonaniu innej ustawy niż określająca obowiązek w zakresie podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Skarga w sprawie niniejszej nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Podstawą prawną zaskarżonych decyzji jest art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, który stanowił, iż kwoty nadpłaconych lub nienależnie uiszczonych podatków podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4, zwrotowi z urzędu w terminie 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, iż w przypadku skarżącego nie zaistniały podstawy do zwrotu nienależnie uiszczonego podatku z uwagi na to, iż skarżący uregulował podatek od nieruchomości za lata 1993-1996 zgodnie ze złożonymi przez siebie deklaracjami, z uwzględnieniem zaktualizowanej wartości budowli - a więc zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skorygowanie przez stronę skarżącą deklaracji podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1993-1996 r. w związku z poglądem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 maja 1996 r. W 2/96 /dotyczącej powszechnie obowiązującej wykładni innego przepisu - art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych - Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./ nie spowodowało powstania nadpłaty w podatku od nieruchomości od przedmiotowych budowli. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że podstawą opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości jest jej wartość początkowa bez uwzględnienia aktualizacji /tzw. wartość historyczna/ ustalona do końca 1994 r. na podstawie art. 423 Kh, a od 1.01.1995 r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości /Dz.U. nr 121 poz. 591 ze zm./. Art. 4 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowił, że podstawą opodatkowania budowli w podatku od nieruchomości jest wartość początkowa budowli, określona według zasad przewidzianych w odrębnych przepisach dla celów amortyzacji, chociażby była ona całkowicie zamortyzowana. Przepis ten przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli odsyła wprost do odrębnych przepisów - aktów prawnych regulujących zasady amortyzacji środków trwałych. W latach 1993-1996 za podstawę opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości przyjmowano ich wartość początkową brutto ustaloną na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialnych i prawnych, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych. /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./, a od 1995 r. wartość początkową budowli brutto ustaloną na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 7 poz. 34 ze zm./, to jest zaktualizowaną w sposób przewidziany w ww. przepisach wartość środków trwałych stanowiącą równowartość ceny ich nabycia, kosztów wytworzenia lub wartości rynkowej będącą podstawą ich amortyzacji. Wykładnia taka przyjęta została powszechnie zarówno w praktyce samorządowych organów podatkowych, orzecznictwie sądowym /np. wyroki NSA I SA/Wr 1834/96, I SA/Łd 884/97/ oraz w poglądach doktryny /por. L. Etel, S. Presnarowicz Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz Wydanie 1998 str. 43-44/. Trybunał Konstytucyjny mimo posiadanych wówczas uprawnień nie dokonał wiążącej wykładni cyt. przepisu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak też nie stwierdził jego niekonstytucyjności. W tych więc warunkach skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, to brak jest ustawowych podstaw do uwzględnienia skargi, która podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.